ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

(Πηγή:ECOLES DIFFERENTES -ALTERNATIVES EDUCATIVES-CHANGEONS L’ECOLE: NOUS SOMMES TOUS MINISTRES DE L’EDUCATION, 2007 του Roger  Auffrand , Agence Information Enfance-Possible , 23 rue Zola, 93400, Saint Ouen

Μετάφραση : Γιάννης Φωτεινός, Φρόσω Μπέλλου)

ΕΠΙΣΗΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ANGEGUÉPIN

Χάρτα του σχολείου

«Εμείς, διδάσκοντες, γονείς και συνεργάτες του σχολείου δηλώνουμε ότι το κείμενο που ακολουθεί είναι η βάση πάνω στην οποία πρέπει να στηρίζονται όλες οι εκπαιδευτικές δράσεις του σχολείου. Οι φιλοσοφικές αρχές εμπνέονται από τις ανθρωπιστικές αξίες και πρακτικές διατάξεις των διεθνών κανονισμών που αφορούν στα Δικαιώματα του Ανθρώπου και του παιδιού.»

[Στο κείμενο που ακολουθεί θελήσαμε λοιπόν να συμπεριλάβουμε τα άρθρα από τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αλλά και ρήσεις τόσο του Φρενέ όσο και άλλων γνωστών αλλά και αγνώστωνι που εκφράζουν τη γενικότερη φιλοσοφία του σχολείου . Επίσης θεωρήσαμε σκόπιμο να διανθίσουμε την παρουσίαση αυτή με αποσπάσματα που δείχνουν την ελεύθερη έκφραση των ίδιων των παιδιών και που θεωρούμε πως καταστούν πιο κατανοητές τις αρχές λειτουργείας του. ]

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

«Το ανοικτό σχολείο AngeGuépin είναι ένα λαϊκό σχολείο.»

  1. Κάθε ανθρώπινο ον έχει δικαίωμα στο σεβασμό της προσωπικότητάς του και των αγαθών του.

Ο εσωτερικός κανονισμός του σχολείου αλλά και οι κανόνες που θεσπίζονται και εφαρμόζονται κάθε χρόνο οργανώνουν την κοινοτική ζωή με σεβασμό σε αυτό το δικαίωμα.

Άρθρο 12: Τα Συμβαλλόμενα Κράτη εγγυώνται στο παιδί που έχει ικανότητα διάκρισης το δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης της γνώμης του σχετικά με οποιοδήποτε θέμα που το αφορά, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις του παιδιού ανάλογα με την ηλικία του και με το βαθμό ωριμότητάς του.

Άρθ. 14 : Τα Συμβαλλόμενα Κράτη σέβονται το δικαίωμα του παιδιού για ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας.

Άρθ. 16 : Κανένα παιδί δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο αυθαίρετης ή παράνομης επέμβασης στην ιδιωτική του ζωή, στην οικογένεια του, στην κατοικία του ή στην αλληλογραφία του, ούτε παράνομων προσβολών της τιμής και της υπόληψής του.

«Διεθνής Σύμβαση των Δικαιωμάτων του παιδιού, 1990»

http://www.0-18.gr/gia-megaloys/dsdp

 

  1. Eπιτρέπει στον καθένα να εκφράζει ολόπλευρα την προσωπικότητά του και να αναπτύσσει τις εν δυνάμει ικανότητές του.

Όσοι εμπλέκονται στo θεσμό του σχολείου (παιδιά, γονείς και κηδεμόνες, εκπαιδευτικοί και τρίτα πρόσωπα …) θα πρέπει να συσχετιστούν στο μέγιστο δυνατόν βαθμό στη διαχείριση του δικού τους μεριδίου ευθύνης με απώτερο σκοπό την ανάπτυξη μιας παιδαγωγικής επιτυχίας και αγωγής που να σέβεται τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και του Παιδιού.

Άρθ. 13 : Το παιδί έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία αναζήτησης, λήψης και διάδοσης πληροφοριών και ιδεών οποιουδήποτε είδους, ανεξαρτήτως συνόρων, υπό μορφή προφορική, γραπτή ή τυπωμένη, ή καλλιτεχνική ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο της επιλογής του.

Άρθ. 29 : Τα Συμβαλλόμενα Κράτη συμφωνούν ότι η εκπαίδευση του παιδιού πρέπει να αποσκοπεί:

α). Στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού και στην πληρέστερη δυνατή ανάπτυξη των χαρισμάτων του και των σωματικών και πνευματικών ικανοτήτων του…

β). Στην προετοιμασία του παιδιού για μια υπεύθυνη ζωή σε μια ελεύθερη κοινωνία μέσα σε πνεύμα κατανόησης, ειρήνης, ανοχής, ισότητας των φύλων και φιλίας ανάμεσα σε όλους τους λαούς και τις εθνικιστικές, εθνικές και θρησκευτικές ομάδες και στα πρόσωπα αυτόχθονης καταγωγής.

«Διεθνής σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού»

http://www.0-18.gr/gia-megaloys/dsdp

«Προετοιμάζουμε τη δημοκρατία του αύριο μέσα από τη δημοκρατία του σχολείου»   lestinFreinet

  1. Θεσπίζεται η ζωή μέσα στη συναιτεριστική κοινότητα ενώ αναπτύσσεται και η αυτονομία, τόσο σαν μέσα όσο και στόχοι της κοινωνικοποίησης αλλά και της προσωπικής ανάπτυξης. Ευνοείαι η εκπαίδευση στην ιδιότητα του πολίτη μέσα από την άσκηση του δικαιώματος της συμμετοχής.
  • Δικαίωμα στην απόφαση, τη διαχείριση και τη ρύθμιση της μάθησης αλλά και των σχεδίων εργασίας που αφορούν τη σχολική ζωή.
  • Εξάσκηση μέσα από την καθημερινή πρακτική στην ιδιότητα του πολίτη.

Αρθ. 15: Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν τα δικαιώματα του παιδιού στην ελευθερία του να συνεταιρίζεται και του να συνέρχεται ειρηνικά.

«Διεθνής Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού»

http://www.0-18.gr/gia-megaloys/dsdp

 

«Αν είμαι διαφορετικός από σένα, δεν σε προσβάλλω, σε εξυψώνω.»

ΑntoinedeSt. Exupéry

 

4. Η ανομοιογένεια των σχολικών ομάδων είναι παράγοντας εμπλουτισμού.

Μέλημά όλων είναι να διατηρηθεί η ανομοιογένεια του σχολικού πληθυσμού, όσον αφορά την κοινωνική καταγωγή αλλά και το ακαδημαϊκό επίπεδο (επίπεδο μαθησιακής ετοιμότητας). Η συνεργατικότητα, η αλληλοβοήθεια και η αλληλεγγύη είναι θεμελιώδεις εκπαιδευτικές αξίες.

 

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Α. Βασικά σημεία των εκπαιδευτικών πρακτικών

1- Ενθάρρυννεται η έκφραση και η επικοινωνία

 

Κάθομαι και περιμένω το δάσκαλο να μιλήσει.

Δεν ξέρω τι είναι αυτό που λέει, γιατί με παίρνει ο ύπνος.

Τον ακούω όλο και πιο λίγο πια…..

Και δεν τον ακούω καθόλου πλέον, ενώ στο όνειρό μου δεν βλέπω παρά έναν κυνηγό

που μου ρίχνει με φυσίγγια.

Και ξυπνάω! Να όμως που δεν ήταν ο κυνηγός αλλά ο δάσκαλος ήταν που μου πέταγε την κιμωλία.

Matis

Για να ενθαρρυνθεί η έκφραση και η επικοινωία ακολουθούνται οι ακόλουθες πρακτικές:

  • Δίνεται χρόνος για να εκφράσει κάποιος τη γνώμη του ,
  • Διεξάγονται Συμβούλια των μαθητών,
  • Εκδίδεται εφημερίδα και γράφονται ανθολογήματα από τους ίδιους τους μαθητές,
  • Ευνοείται η αλληλογραφία σε εθνικό αλλά και σε διεθνές επίπεδο
  • Εκπονούνται ατομικά και συλλογικά σχέδια εργασίας,
  • Γίνονται εργαστήρια,
  • Δίνεται χρόνος στις παρουσιάσεις τόσο των διαφόρων τάξεων όσο και του σχολείου σαν σύνολο
  • Ευνοείται η πρακτική άσκηση των μαθητών εκτός σχολείου

2- Θεσπίζεται η ζωή μέσα στη συναιτεριστική κοινότητα

  • Διεξάγονται Συμβούλια των τάξεων και του σχολείου,
  • Δίνεται χρόνος στην έκφραση των διαφορετικών απόψεων αλλά και τις επίσημες παρουσιάσεις,
  • Ευνοείται η ανάληψη ευθυνών,
  • Προωθείται η συν-διαμόρφωτική και η αλληλοδιδακτική μέθοδος διδασκαλίας («ανάδοχοι» συμμαθητές- πρωινή υποστήριξη από τον καθηγητή της τάξης),
  • Δίνεται χρόνος στην εκπόνηση αλλά και στη διαχείριση των σχεδίων εργασίας

 

3- Ευνοείται η υποκειμενική διάσταση τόσο στη μαθησιακή διαδικασία όσο και στη συμπεριφορά

 

Από τις   ζωγραφιές στον τοίχο του σχολειού μας έτσι χαρωπά ,  

Όπως μας έμαθε ο Άγγελος Γκεπάν,

Ξεπετάγονται κι αδημονούν , από τον Αρη πλάσματα ξένα, φανταστικά

Κι εμείς στην αρχή τα χάνουμε μήτε τι να κάνουμε γνωρίζουμε πια

Aφού τις φοβερές γροθιές τους   εναντίον μας προτάσσουν ξαφνικά

Αλλά να που τους καλοπιάνουμε   με λόγια κάπως τρυφερά

Και γινόμαστε   ….. φιλαράκια τελικά !

Μα γιατί λοιπόν   να μην καταλαβαίνει τίποτα απ’ όλα αυτά                                                                                          

ο ίδιος ο Άγγελος που μας φυλά ;

Αυτός, μόνο   τους σπόρους με τη μαγική τη σκόνη ολόγυρα σκορπά

και κάθε κατεργάρη   στέλνει πίσω μακριά ,  

Στις ζωγραφιές του τοίχου του σχολειού μας, μέχρι να ‘λθει ξανά

Η γιορτή ενός Αγίου …..κάποια επόμενη φορά!

Lena

                                                                            

  • Τίθενται στη διάθεση των μαθητών εργαλεία τόσο εξατομικευμένης όσο και συνεργατικής μάθησης
  • Εκπονούνται τόσο ατομικά όσο και συλλογικά σχέδια εργασίας
  • Γίνονται πλάνα εργασίας αλλά και της διαχείρισης του χρόνου, ενώ προσφέρονται ρεπίσης και μεθοδολογικά εργαλία΄
  • Ευνοείται η διαμορφωτική αξιολόγηση αλλά και η αυτό-αξιολόγηση
  1. Το σχολείο είναι ανοικτό στα ακόλουθα:
  • Στις Έρευνες,
  • Στην Αλληλογραφία σε εθνικό αλλά και σε διεθνές επίπεδο,
  • Στο Χρόνο που δίνεται στην έκφραση των διαφορετικών απόψεων αλλά και τις επίσημες παρουσιάσεις,
  • Στην Ανομοιογένεια του σχολικού πληθυσμόυ: καταγωγή, κοινωνικό επίπεδο, ακαδημαϊκό επίπεδο μαθησιακής ετοιμότητας,
  • Στην συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες : γονείς και κηδεμόνες, τρίτα πρόσωπα,
  • Στην υποδοχή όσων κάνουν πρακτική,
  • Στην κινητικότητα των σχολικών τάξεων (μεταφορά και μετακίνηση της τάξης είτε σε άλλη τάξη είτε σε διαφορετικό περιβάλλον), ταξίδια – επισκέψεις μαθητών,
  • Στις παρουσιάσεις που γίνονται στους γονείς

Β. Παιδαγωγική οργάνωση

1.- ΟΙ ΘΕΣΜΟΙ

α. – Ο συνεταιρισμός του σχολείου:

Το Συμβούλιο τάξης διαχειρίζεται τα πλάνα εργασίας της τάξης και ενημερώνει γι αυτά το Συμβούλιο μαθητών. Το Συμβούλιο μαθητών αποφασίζει για τη ρύθμιση της ομαλής πορείας των πλάνων εργασίας της τάξης και τη χρηματοδότησή τους.

β.- Μαθητικά Συμβούλια:

Έχουν ως σκοπό να επιτρέπουν στα παιδιά σε συνεργασία πάντα και με τους εκπαιδευτικούς να συμμετέχουν στη δημοκρατική διαχείριση τόσο της εργασίας όσο και της σχολικής ζωής:

  • μαθαίνοντας βιωματικά την ιδιότητα του πολίτη,
  • μαθαίνοντας να εκπροσωπούν και να εκπροσωπούνται, να διαπραγματεύονται και να κρατούν πρακτικά των συνεδριάσεων.

Το Συμβούλιο της τάξης:

  1. Συγκαλείται σε τακτά χρονικά διαστήματα μέσα στην τάξη (μία έως δύο φορές την εβδομάδα).
  2. Διαχειρίζεται την καθημερινή ζωή της τάξης: σχέδια-πλάνα εργασίας, κατανομή ρόλων και καθηκόντων κτλπ
  3. Είναι υπεύθυνο να ορίζει τους κανόνες της σχολικής ζωής.
  4. Εξετάζει τις περιπτώσεις στις οποίες παρατηρούνται διαμάχες ή παράβαση των κανόνων της σχολικής ζωής.
  5. Εξουσιοδοτεί τους αντιπροσώπους της τάξης όταν συμμετέχουν στα άλλα Συμβούλια.

 

Το Συμβούλιο μαθητών του σχολείου:

  1. Συγκαλείται μεταξύ δύο αντιπροσώπων κάθε τάξης και ενός αντιπροσώπου των εκπαιδευτικών μία φορά την εβδομάδα. Οι αντιπρόσωποι των παιδιών και των ενηλίκων εναλλάσσονται με το πέρας των σχολικών διακοπών (δηλαδή πέντε φορές το χρόνο).
  2. Το Συμβούλιο μαθητών διαχειρίζεται τη σχολική ζωή.
  3. Εξετάζει τις διαμάχες και τα προβλήματα και εφαρμόζει τους κανόνες της σχολικής ζωής

Εγώ δεν φοβάμαι τίποτα

Ούτε τη ζέστη

Ούτε το κρύο

Δεν με φοβίζουν οι κακοί και οι εγωιστές

Τα φαντάσματα και οι μάγισσες βρίσκονται μόνο στα παραμύθια

Ή πιο πολύ μάλλον ένα πράγμα με φοβίζει

Τι΄?

Η μοναξιά.

Lucille

 

Η Χάρτα του αντιπροσώπου της τάξης:

  • Δεν μιλάω μόνος μου.
  • Εκφράζω τις γνώμες της τάξης μου.
  • Δίνω αναφορά στην τάξη.
  • Τηρώ ρητά τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ρόλο μου ως αντιπρόσωπος.

Η διαδικασία των Συμβουλίων των μαθητών (Μαθητικά Συμβούλια)

1. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από την πλειοψηφία της τάξης (ή των μαθητών σε περίπτωση ισοψηφίας) και υποβάλλονται στο Συμβούλιο των δασκάλων.

     2. Η ημερήσια διάταξη του επόμενου Συμβουλίου μοιράζεται σε κάθε τάξη μετά το πέρας της συνεδρίασης.

     3. Κάθε τάξη διατυπώνει τις προτάσεις και τις αποφάσεις της σχετικά με την ημερήσια διάταξη.

     4. Οι αντιπρόσωποι μεταφέρουν στο Συμβούλιο τις προτάσεις της τάξης τους για την επόμενη συνεδρίαση αλλά και τις αποφάσεις σχετικά με την ημερήσια διάταξη.

   5. Οι αντιπρόσωποι υποβάλλουν αναφορά σχετικά με την ημερήσια διάταξη του επόμενου Συμβουλίου.

 

γ. -Ο ρόλος του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων:

 

  1. Το σχολείο είναι ανοικτό στους γονείς υπό την έννοια της συν-εκπαίδευσης. Προσκαλούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα στις παρουσιάσεις του σχολείου και των τάξεων.
  2. Έχουν τη δυνατότητα να συνεργάζονται στις δραστηριότητες και τα σχέδια εργασίας που γίνονται στο σχολείο αλλά και έξω απ’αυτό.

 

Το σχολικό Συμβούλιο/Το Συμβούλιο του σχολείου:

Οι αντιπρόσωποι των μαθητών μεταφέρουν στο σύλλογο γονέων και κηδεμόνων και τους άλλους αντιπροσώπους τις αποφάσεις και τις επιθυμίες του Mαθητικού Συμβουλίου. Η ημερήσια διάταξη προτείνεται από τα μέλη του Συμβουλίου.

«Μια ομάδα δεν μπορεί να διευθετηθεί κάτω από ένα σύστημα ιεραρχίας»

δ. – Η συλλογική διεύθυνση:

Η παιδαγωγική ομάδα αποτελεί χώρο πλούσιας εξειδίκευσης για όλους αυτούς που εργάζονται σ’ αυτό το χώρο:

  • η συνεταιριστική διαχείριση επιτρέπει στο κάθε μέλος να αναλαμβάνει ευθύνες,
  • το πνεύμα συνεργασίας που διέπει τόσο την έκφραση όσο και την αντιπαράθεση των διαφορετικών απόψεων επιτρέπει μια πραγματική συν-διαμόρφωση.

Οι αποφάσεις της ομάδας λαμβάνονται από το Συμβούλιο δασκάλων ομόφωνα και χωρίς διακρίσεις. Το Συμβούλιο Δασκάλων είναι μια ομάδα με στόχο την περίσκεψη, την παρατήρηση και τη λήψη αποφάσεων. Συνεδριάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα (μία φορά την εβδομάδα). Τα μέλη της ομάδας εφαρμόζουν λοιπόν τις αποφάσεις του Συμβουλίου των δασκάλων. Κάθε ένα μέλος της ομάδας είναι ισότιμα υπεύθυνο και από κοινού μοιράζονται τα καθήκοντα της διεύθυνσης. Το επίδομα που προορίζεται για το διευθυντή μοιράζεται μεταξύ των μελών της ομάδας. Σε σχέση με την παιδαγωγική ομάδα κάθε εκπαιδευτικός είναι υπεύθυνος για την παιδαγωγική του δράση μέσα στην τάξη. Οι γονείς απευθύνονται στον εκπαιδευτικό του παιδιού τους και όχι σε κάποιον διευθυντή.

 

Η Επιθεώρηση:

Οι εκπαιδευτικοί που είναι στρατευμένοι στην εργασία τους με βάση την παρούσα Χάρτα τηρούν στάση αλληλεγγύης και συν-υπευθυνότητας.

Η αξιολόγησή τους είναι διαμορφωτική και συνεχής σε επίπεδο συνεργασίας. Υπό αυτήν την έννοια έχουν το δικαίωμα να αξιολογούνται κατά τρόπο που να σέβεται αυτές τις πρακτικές.

ε. -Ο εσωτερικός κανονισμός:

           1. ΥΠΟΔΟΧΗ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ:

Τα παιδιά προσέρχονται δέκα λεπτά πριν την είσοδό τους στην τάξη: είτε στα 8:35 το πρωί και 13:35 το απόγευμα για τους μαθητές που δεν τρώνε στο σχολικό εστιατόριο.

Τα ωράρια του σχολείου είναι: 8:45 – 11:45 και 13:45 – 16:45

Ασφαλής προσέλευση το πρωί από τις 7:35. (φύλαξη και πρωινό επί πληρωμή)

Μετά την έξοδό τους από την τάξη, τα παιδιά οφείλουν:

  • το μεσημέρι: να πάνε στο σχολικό εστιατόριο ή να μείνουν στο χώρο του σχολείου κάνοντας ένα διάλειμμα (ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του προσωπικού) ή να επιστρέψουν στο σπίτι τους
  • το απόγευμα : να μείνουν στο χώρο του σχολείου για μελέτη ή να επιστρέψουν σπίτι τους.

Από τις 11:45 το μεσημέρι και από τις 16:45 το απόγευμα, τις ώρες αυτές οι γονείς έχουν την ευθύνη των παιδιών εκτός από τα παιδιά που γράφονται στη λίστα για το σχολικό εστιατόριο το μεσημέρι ή για την απογευματινή μελέτη. Το ωράριο της απογευματινής μελέτης λήγει στις 18:00.

Η είσοδος και η έξοδος στους χώρους του σχολείου διευκολύνονται από δύο εισόδους που οδηγούν στην αυλή.

 

  1. ΑΠΟΥΣΙΕΣ :

Κάθε έκτακτη απουσία πρέπει να συνοδεύεται από γραπτή αίτηση.

Κάθε καθυστέρηση του παιδιού χρειάζεται δικαιολογητικό από την οικογένεια.

Οι γονείς είναι υποχρεωμένοι να προειδοποιούν το σχολείο για τη μεσημεριανή απουσία του παιδιού και με γραπτό δικαιολογητικό που το φέρνει το παιδί με την επιστροφή του στην τάξη.

Οι μαθητές που είναι ασθενείς δεν γίνονται δεκτοί στην τάξη.

Δεδομένου ότι η παρακολούθηση είναι υποχρεωτική οι μαθητές οφείλουν να είναι παρόντες όλες τις ημέρες, συμπεριλαμβανομένου και του πρωινού μαθήματος του Σαββάτου. Ο συντονιστής της διεύθυνσης οφείλει να ενημερώσει τους γονείς για τις μη δικαιολογημένες απουσίες των μαθητών.

 

  1. ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ – ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ :

Οι ενημερώσεις του σχολείου προς την οικογένεια και της οικογένειας προς το σχολείο γράφονται μέσα από το τετράδιο επικοινωνίας. Οι γονείς έχουν τη δυνατότητα να τηλεφωνούν στο σχολείο στη διάρκεια των διαλειμμάτων:10:30-10:45, 11:45-13:45 και 15:30 – 15:45.

 

  1. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ :

Σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό που ορίζει σαν πρωταρχικό εκπαιδευτικό στόχο την ανάπτυξη υπευθυνότητας και αυτονομίας των μαθητών και την εξάσκηση της ιδιότητας του πολίτη, τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να μετακινούνται ελεύθερα και να εργάζονται μέσα στο σχολείο υπό την επίβλεψη του εκπαιδευτικού.

Ανάλογα με τη συμπεριφορά και το βαθμό αυτονομίας του κάθε παιδιού αλλά και τις υλικές υποδομές του σχολείου, όρια στη μετακίνηση των παιδιών εντός και εκτός σχολείου ορίζονται από το Συμβούλιο τάξης και το Συμβούλιο δασκάλων.

 

  1. ΚΑΝΟΝΕΣ ΖΩΗΣ :

Κάθε άτομο έχει δικαίωμα στο σεβασμό της φυσικής και ηθικής ακεραιότητάς του. Κανόνες λειτουργίας (όρια, οργάνωση ομάδων, πόλοι των υπευθύνων….) καθορίζονται και επανεξετάζονται ανάλογα με τις παρατηρήσεις που γίνονται.

Οι κανόνες ζωής εξελίσσονται και αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας κάθε χρονιά στα Συμβούλια των τάξεων, του Συμβουλίου παιδιού, του Συμβουλίου Δασκάλων και του Σχολικού Συμβουλίου. Οι κανόνες της σχολικής ζωής αφορούν στην στους διαδρόμους, τη χρήση B.C.D.( Σχολική Bιβλιοθήκη και Κέντρο Αρχειακού Υλικού) , τη χρήση της τουαλέτας, τα παιχνίδια στον προαύλιο χώρο, τις επισκέψεις στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων καταρτίζονται στο Συμβούλιο των παιδιών.

Οι κανόνες της σχολικής ζωής που αφορούν στις τάξεις και τις αίθουσες εργαστηρίων, αυτά ρυθμίζονται από κοινού στην τάξη.

Δύο παιδιά από κάθε τάξη εκλέγονται σαν αντιπρόσωποι για να τους εκπροσωπήσουν στο Συμβούλιο των Παιδιών. Αυτοί οι αντιπρόσωποι εναλλάσσονται μετά το πέρας των διακοπών.

 

  1. ΔΙΑΛΛΕΜΜΑ :

Στη διάρκεια του διαλλείματος τα παιδιά μετακινούνται ελεύθερα στους χώρους του σχολείου, χωρίς άμεση επίβλεψη μόνα τους ή σε ομάδες προκειμένου να :

  • διενεργήσουν μια δραστηριότητα ήρεμα είτε εντός σχολείου είτε στους εξωτερικούς χώρους,
  • να φροντίσουν ατομικές ανάγκες,
  • να κάνουν ελεύθερα τις δραστηριότητες επιλογής τους.

 

  1. ΠΟΙΝΕΣ

Ένα παιδί δεν μπορεί να στερηθεί ολόκληρο το διάλλειμα υπό τη μορφή τιμωρίας.

Κάθε παιδί που δεν σέβεται τα καθημερινά όρια ( βλέπε κεφ. «Διάλλειμα» και «Κυκλοφορία μέσα στο σχολείο») χάνει τη δυνατότητα να μετακινείται ελεύθερα και να εργάζεται αυτόνομα στην ομάδα.

Σε περίπτωση παράβασης των καθιερωμένων κανονισμών, ο «συνεταιρισμός» εφαρμόζει ποινές με σκοπό να αξιώσει :

  • διαφορετικούς τρόπους διόρθωσης της παραβατικής συμπεριφοράς,
  • την προσωρινή στέρηση της δυνατότητας να ασκήσει τα δικαιώματά του,
  • την επανάκτηση του αυτοελέγχου δια μέσου της χαλάρωσης, της προσωρινής απομάκρυνσης, της διαμεσολάβησης εκπαιδευτικών.

Κάθε προσβολή φυσικής και ηθικής ακεραιότητας της υπόστασης ενός άλλου ατόμου που απαγορεύεται από τον ποινικό κώδικα, θα εξεταστεί από το Συμβούλιο των δασκάλων προκειμένου να διερευνηθούν οι προτεινόμενες συνέπειες και με τη συγκατάθεση των γονιών.

 

  1. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ

Συστήνεται στους γονείς να ασφαλίσουν το παιδί τους για να καλύψουν τον κίνδυνο ατυχημάτων που είτε υποστούν είτε προκαλέσουν κατά τη διάρκεια των σχολικών δραστηριοτήτων. Οι γονείς που καταθέτουν μια βεβαίωση σχολικής ασφαλιστικής κάλυψης που δίνεται από τον ατομικό τους φορέα ασφάλισης, το παιδί τους καλύπτεται για :

  • τη λήψη αποζημίωσης εάν προκληθεί σ’αυτόν κάποιο ατύχημα,
  • την πληρωμή αποζημίωσης, εάν προκαλέσει το ίδιο κάποιο ατύχημα σε άλλο παιδί.

Το σχολείο υπογράφει ένα συμπληρωματικό συμβόλαιο που καλύπτει κάθε παιδί και κατά τη διάρκεια των προαιρετικών σχολικών δραστηριοτήτων.

 

9         ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ :

Το σχολείο πρέπει να ειδοποιείται εγγράφως σε περίπτωση που το παιδί επιθυμεί να τρώει στο σχολικό εστιατόριο.

10     ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ :

Υποχρεωτικές, το ίδιο όσο και κάθε σχολική δραστηριότητα. Για την πισίνα είναι απαραίτητο το σκουφάκι μπάνιου. Απαιτείται ένα πιστοποιητικό γιατρού για να δοθεί εξαίρεση από τις αθλητικές δραστηριότητες. Κατάλληλα ρούχα για την εξάσκηση των αθλητικών δραστηριοτήτων.

 

11     ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ :

Το σχολείο αποτελεί ένα συνεταιρισμό, μια κοινωνία μαθητών την οποία διαχειρίζονται οι ίδιοι με τη συμμετοχή και των εκπαιδευτικών εν όψει των κοινών δραστηριοτήτων.

Οι στόχοι τους είναι να αναπτύξουν τη «συνεργασία» στο σχολείο ώστε τα παιδιά να μαθαίνουν τις ευθύνες τους, να εκπονούν και να διαχειρίζονται σχέδια εργασίας αλλά και να συμμετέχουν σε δραστηριότητες….

Ένας σχολικός συνεταιρισμός είναι οργανωμένος. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οργανώνονται συνεταιρισμοί και στις τάξεις: αυτοί επιτρέπουν τη διαχείριση των σχεδίων εργασίας των τάξεων. Η διαχείριση αυτή γίνεται από τα παιδιά. Ένας ενήλικας είναι νομικά υπεύθυνος.

 

12     ΥΓΙΕΙΝΗ

Η καθαριότητα του χώρου γίνεται καθημερινά. Τα παιδιά ενθαρρύνονται ώστε να τηρείται καθημερινά η τάξη και η υγιεινή στους χώρους του σχολείου.

 

2. -Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

 

α. Πρόσκτηση / Πρόσληψη γνώσεων :

Εκτός από την εγκυκλοπαιδική προσέγγιση της οικοδόμησης των γνώσεων, προτιμάμε την προσέγγιση της γνώσης που αποκτάται μέσα από τα ατομικά και συλλογικά σχέδια εργασίας και τις καθιστά γόνιμες.

Η παιδαγωγική που εφαρμόζουμε έχει ως στόχο να επιτρέπει στον κάθε μαθητή να αναπτύσσει τις ικανότητές του αλλά και να αποκτά τις προκαθορισμένες από τις επίσημες διατάξεις γνώσεις.

«Μυαλά καλοφτιαγμένα και έμπειρα χέρια, αξίζουν περισσότερο από έναν παραγεμισμένο ασκό» Freinet

 

Τα Μέσα :

  • Ο πειραματικός ψηλαφισμός,
  • Η έκφραση, δημιουργία,
  • Το σχέδιο εργασίας
  • Η αυτοδιορθωτική διαδικασία,
  • Η αλληλοβοήθεια,
  • Η διαχείριση του χρόνου, σχέδιο εργασίας, προγραμματισμός….
  • Η διαχείριση του χώρου, οργάνωση του εκπαιδευτικού υλικού,
  • Η επανατροφοδότηση των γνώσεων,εννοιολόγηση (μεταγνώση)

Tα εργαλεία

«Το παιδί δεν θέλει μια εργασία αγέλης όπου το άτομο οφείλει να υποτάσσεται. Του αρέσει η ατομική ‘η ομαδική εργασία στους κόλπους μιας συνεργατικής κοινότητας»Freinet (σταθερά 21)

Εξατομίκευση – Διάδραση :

Κύριο μέλημα ο μαθητής να αποκτήσει υπευθυνότητα. Συνειδητοποιεί τις ικανότητες αλλά και τις δυσκολίες για να μπορέσει να αφοσιωθεί στους εργασιακούς στόχους. Με τη βοήθεια του ενήλικα και της ομάδας, ο μαθητής οργανώνει την εργασία του: προβλέπει, βεβαιώνεται γι αυτό που θα ακολουθήσει, αξιολογεί… (τα μέσα και τα εργαλεία). Οι διαδράσεις μεταξύ μαθητών (αλληλοβοήθεια, ομαδική υποστήριξη, εργασία σε ζευγάρια…) επιτρέπουν μια καλύτερη κατανόηση των ικανοτήτων που εξασκεί και τις γνώσεις που αποκτά. Ο μαθητής καλείται να γίνει πρωταγωνιστής της διαδικασίας μάθησης: διατυπώνει το πλάνο εργασίας του, επιλέγει τα εργαλεία του, αφιερώνεται σε καταστάσεις τις οποίες εξερευνά και εξάγει τη μεθοδολογική προσέγγιση.

Εργασία στο σπίτι : Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, απαγορεύεται η εργασία στο σπίτι. Μέσα στα πλαίσια ατομικών ή συλλογικών σχεδίων εργασίας, εξατομικευμένες δράσεις (όπως απομνημόνευση, ανάγνωση, έρευνα, κλπ.) μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με το παιδί και τους γονείς του.

β. -Αξιολόγηση :… προς μια διαμορφωτική αξιολόγηση…

«Ο ανταγωνισμός που σχεδόν πάντα χρησιμοποιεί πλάγια μέσα είναι καταστροφικός και δεν μπορεί παρά να τοποθετήσει καθέναν σε μια τάξη πραγμάτων που επιβάλλεται έξωθεν από μια αναγκαστικά τεχνητή και αυθαίρετη ιεραρχία.» A. Jacquard

 

Οι βαθμοί και οι κατατάξεις δεν ενδείκνυνται στην αξιολόγηση της μαθησιακής διαδικασίας. Το τετράδιο προόδου και (γενικής) κατάρτισης επιτρέπει στο μαθητή να αναγνωρίσει τις γνώσεις που απέκτησε και να στηρίξει την αξιολόγηση κυρίως στη μαθησιακή διαδικασία.

Άλλα εργαλεία : δελτίο αυτό-αξιολόγησης της σχολικής περιόδου, απολογισμός πλάνων και σχεδίων εργασίας (δημιουργία, πραγματοποίηση – εκπόνηση και παρουσίαση) .

 

3-ΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

«Να προωθείς μια διδασκαλία προσαρμοσμένη στη διαφορετικότητα των παιδιών μέσα από την εκπαιδευτική συνέχεια στη διάρκεια κάθε κύκλου σπουδών σε όλο το εύρος της σχολικής φοίτησης.»

Νόμος σχολικού προσανατολισμού του 1989

 

α. Τάξεις και κύκλοι σπουδών:

Οι τάξεις του κάθε κύκλου συγκροτούνται με σκοπό να :

  • λαμβάνουν υπόψη τη διαφορετικότητα των ρυθμών και των εν δυνάμει ικανοτήτων των μαθητών,
  • να ευνοούν τις ανταλλαγές εμπειριών και τη συν-διαμόρφωση σχετικά με τη μαθησιακή διαδικασία ανάμεσα σε μαθητές διαφορετικών ηλικιών,
  • να ευνοούν τις ανταλλαγές και τη συν-διαμόρφωση απόψεων σχετικά με τη μαθησιακή διαδικασία μεταξύ ου διδακτικού προσωπικού.

Ο δεύτερος κύκλος ( Θεμελιώδεις γνώσεις) περιλαμβάνει τάξεις μεγαλύτερων τμημάτων της Α΄ Δημοτικού (Προπαρασκευαστικός κύκλος) της Β΄ Δημοτικού ( Στοιχειώδης κύκλος). Ο τρίτος κύκλος ( Εμβάθυνση) περιλαμβάνει τις τάξεις του Στοιχειώδους κύκλου της Γ΄ Δημοτικού, του Μέσου κύκλου σπουδών ( Α΄, Β΄, Γ΄) .

Η άδεια για παραμονή σε έναν κύκλο σπουδών για μια επιπλέον χρονιά δεν μπορεί να δοθεί παρά μόνο στο τέλος κάθε κύκλου ( δεδομένου ότι δεν γίνεται επανάληψη της τάξης).

 

β. Σύνθεση της σχολικής τάξης : Στα πλαίσια του δυνατού, οι μαθητές δεν έχουν τον ίδιο δάσκαλο πάνω από δύο χρόνια. Το Συμβούλιο δασκάλων είναι το μόνο που αποφασίζει τη συγκρότηση των τμημάτων σεβόμενο τα κριτήρια ανομοιογένειας.

γ. Σχολικός πληθυσμός : Ο πληθυσμός του σχολείου είναι πολύ ανομοιογενής. Στον πληθυσμό αυτόν ανήκουν παιδιά από τη συνοικία του , από γειτονικές συνοικίες, από άλλες περιοχές της Νάντης, παιδιά της ευρύτερης περιοχής της Νάντης και ακόμα από πιο απομακρυσμένα μέρη του διοικητικού διαμερίσματος.

Τα κριτήρια των αιτήσεων για εισαγωγή στο σχολείο από την πλευρά των οικογενειών μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε σε τρεις κυρίως κατηγορίες :

  • την εγγύτητα του σχολείου σε σχέση με την κατοικία του παιδιού,
  • την επιλογή του σχολείου από τις οικογένειες για λόγους εκπαιδευτικούς,
  • την αναγκαστική επιλογή για παιδιά με δυσκολίες προσαρμογής στο «παραδοσιακό εκπαιδευτικό σύστημα» και παιδιά σε στάδιο κοινωνικής αφομοίωσης.

δ. Επιλογή σχολικού πληθυσμού : Η ποικιλία της επιλογής του σχολικού πληθυσμού για λόγους γεωγραφικούς ή κοινωνικούς ή λόγω του ακαδημαϊκού επιπέδου (μαθησιακή ετοιμότητα), επιτρέπει σε κάθε παιδί να εμπλουτίσει την προσωπικότητά του από τη διαφορετικότητα του άλλου.

Η αποδοχή για τα παιδιά που είναι στο στάδιο κοινωνικής αφομοίωσης γίνεται με σεβασμό στις αποφάσεις των επιτροπών, αφού υπογραφεί ένα συμβόλαιο με την οικογένεια.

Λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες επιλογής του σχολικού πληθυσμού, του παιδαγωγικού πλαισίου και των υλικών δυσκολιών, ένας αριθμός 25 μαθητών ανά τάξη είναι επιθυμητός.

Ας κλείσουμε την παρουσίαση του σχολείου αυτού με τα λόγια ενός άλλου σπουδαίου παιδαγωγού του Φρέιρε ο οποίος στο σημείο αυτό μοιάζει πολύ να συμπίπτει στις παιδαγωγικές του απόψεις με το Φρενέ .

« Προσπαθήσαμε να αποβάλουμε από την εκπαίδευση μας όλες τις επιδεικτικά φλύαρες εκφάνσεις της. Θελήσαμε επίσης να αφαιρέσουμε τις στάσεις που δείχνουν δυσπιστία έναντι του μαθητή αλλά και σχετικά με την ικανότητα του να δράσει, να εργαστεί, να συμμετέχει σε συζητήσεις. Γιατί η δημοκρατία όπως και η δημοκρατική αγωγή στηρίζονται αμφότερες στην εμπιστοσύνη στον άνθρωπο, στην πίστη όχι μόνο ότι μπορεί αλλά και ότι επιβάλλεται να διαπραγματευτεί τα προβλήματα του. Πρέπει να παλέψει για τα προβλήματα της χώρας, της ηπείρου ,του κόσμου και της εργασίας του. Η εκπαίδευση αποτελεί πράξη αγάπης άρα και πράξη γενναιότητας . Ο άνθρωπος δεν θα έπρεπε καθόλου να φοβάται την ανταλλαγή απόψεων αλλά και την ανάλυση της πραγματικότητας. Δεν θα έπρεπε να προσπαθεί να αποφύγει μια συζήτηση αυθεντικά δημιουργική και εποικοδομητική. ‘Όμως, πώς να μάθουμε να συνεννοούμαστε και να ανταλλάσσουμε απόψεις όταν η εκπαίδευση διατηρεί χαρακτήρα αυταρχικό; Υπαγορεύουμε ιδέες , δεν τις ανταλλάσσουμε. Δίνουμε μαθήματα, δε συζητάμε και δεν διαπραγματευόμαστε τα διάφορα ζητήματα. Δουλεύουμε για το μαθητή ,όχι όμως μαζί του. Του επιβάλλουμε μια τάξη πραγμάτων την οποία δεν ασπάζεται απαραίτητα , απλά αναγκάζεται να προσαρμοστεί σε αυτή. Δεν του παρέχουμε τα μέσα μιας ελεύθερης σκέψης διότι αποδεχόμενος τις έτοιμες λύσεις που του παρέχουμε, τις αποθηκεύει μηχανικά. Δεν τις αφομοιώνει όμως πραγματικά, διότι η αφομοίωση δεν μπορεί παρά να είναι ο καρπός μιας έρευνας. Αυτή η έρευνα απαιτεί από αυτόν που την εκπονεί και μια παράλληλη προσπάθεια αναδημιουργίας αλλά και να επινοήσει ξανά από την αρχή.’»

Πάολο ΦρέιρεΗ Εκπαίδευση ως πρακτική εφαρμογή της ελευθερίας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s