Χάρτα των σχολείων Freinet

Χάρτα των σχολείων Freinet

Παιδαγωγικές και πολιτικές αρχές

(Πηγή:ECOLES DIFFERENTES -ALTERNATIVES EDUCATIVES-CHANGEONS L’ECOLE: NOUS SOMMES TOUS MINISTRES DE L’EDUCATION, 2007 του Roger  Auffrand , Agence Information Enfance-Possible , 23 rue Zola, 93400, Saint Ouen

Μετάφραση : Φωτεινός Ιωάννης, Φρόσω Μπέλλου)

Όταν αναφερόμαστε στη Χάρτα του Μοντέρνου Σχολείου μιλάμε για μια κοινωνία δικαιοσύνης, αδελφοσύνης, ελευθερίας που έχει ανάγκη από ανθρώπους υπεύθυνους, αυτόνομους, ικανούς να ασκούν κριτική στον κόσμο μέσα στον οποίο ζουν για να τον οδηγήσουν νοερά σε μια πιο ανθρώπινη διάσταση.

Τα σχολεία Freinet αναγράφονται στο πλαίσιο του δημόσιου λαïκού σχολείου. Απολαμβάνουν τα ίδια μέσα και συνθήκες με τα υπόλοιπα σχολεία (χρηματοδοτήσεις, διοικητική οργάνωση…). Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα σχολεία αυτά εντάσσουν στους σκοπούς τους τη διάδοση εξάσκησης των πρακτικών τους και λειτουργίας.

Αποβλέποντας κυρίως στην επιτυχία και την ολόπλευρη ανάπτυξη όλων των παιδιών τα σχολεία αυτά ωστόσο δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στο κοινό που πολιτισμικά είθισται να απέχει από το σχολικό σύστημα. Υπό αυτήν την έννοια, η κοινωνική ετερότητα ανάμεσα στα παιδιά για τα σχολεία αυτά λειτουργεί σαν πλεονέκτημα.

Τα σχολεία Freinetαναζητούν αρχικά να ριζώσουν μέσα σε μικρές δομές ανθρώπινου χαρακτήρα.

Μέσα σ’ αυτήν την οπτική, το σχολείο οφείλει να πετύχει:

  • να αναγνωρίζει το παιδί ως προσωπικότητα
  • να σέβεται το ρυθμό εργασίας του καθένα, την ιδιαιτερότητα του χαρακτήρα και όλες τις πτυχές της προσωπικότητάς του και να σέβεται επίσης τα κοινωνικά και πολιτιστικά βιώματα του παιδιού
  • να είναι ανοιχτό στην κοινωνική ζωή
  • να δίνει στο κάθε παιδί τη θέση και την αναγνώριση που χρειάζεται για την ανάπτυξη της προσωπικότητάς του
  • να ευνοεί την αυτονομία, να αναπτύσσει την έννοια της κριτικής, να επιτρέπει στο παιδί να αναλαμβάνει πραγματικά τις ευθύνες του
  • να ευνοεί την ελευθερία της μάθησης στα πλαίσια μιας ομάδας
  • να χρησιμοποιεί διαδικασίες μάθησης και πρόσληψη των γνώσεων, σύμφωνα με το πνεύμα της φυσικής μεθόδου.

 

Ένα σχολείο «παιδοκεντρικό» προτάσσει:

  • το σεβασμό προς το παιδί, στις κλίσεις του και στον ρυθμό του σε συνάρτηση με τα επίπεδα μάθησης
  • την ανάπτυξη της προσωπικότητάς και των εν δυνάμει ικανοτήτων του
  • τη γνώση της ελευθερίας

Η Παιδαγωγική Freinet προσπαθεί να εφαρμόζει τα ακόλουθα:

  • τη φυσική μέθοδο και τον πειραματικό ψηλαφισμό
  • την ελεύθερη έκφραση: προφορική, γραπτή, σωματική, καλλιτεχνική, μαθηματική
  • την επικοινωνία (με εσωτερικά και εξωτερικά δίκτυα)
  • την εξάσκηση της ιδιότητας του «πολίτη» μέσα από μια ζωή «συνεταιριστική» (προτάσεις, επιλογές, σχέδια, αποφάσεις, απολογισμοί, δικαιώματα και υποχρεώσεις, Συμβούλιο των παιδιών)
  • το να λαμβάνει υπόψη το περιβάλλον

Ένα σχολείο που να επιτρέπει στον καθένα να κτίσει την πρόσληψη γνώσης μέσα από:

  • την προσωποποίηση της μάθησης με τη βοήθεια εργαλείων και

κατάλληλης οργάνωσης του χρόνου και του χώρου

  • τη δόμηση γνώσεων σε διάδραση με ομηλίκους σε ζευγάρια αλλά και τους ενήλικες.
  • τη διαμορφωτική αξιολόγηση σε σχέση με την κοινωνικοποίηση του παιδιού και σε σχέση με την επανένταξη του ανένταχτου σχολικού πληθυσμού.

Αυτό το εκπαιδευτικό σχέδιο πραγματοποιείται για μας μέσα από την Παιδαγωγική Freinet:

  • Παιδαγωγική που ασκείται από συνεργατικές ομάδες διδασκόντων στους κόλπους του δημόσιου σχολείου.
  • Παιδαγωγική ανοιχτή στην έρευνα των Επιστημών Αγωγής
  • Παιδαγωγική που θέτει σε ισχύ την Διεθνή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού. Αυτό το εκπαιδευτικό σχέδιο αναγνωρίζει στον καθένα που μοιράζεται τη ζωή του σχολείου μια συγκεκριμένη υπόσταση:

Υπόσταση του παιδιού

  • Το παιδί είναι πρωταγωνιστής της μάθησης
  • Είναι συνυπεύθυνο στην ομαδική ζωή του σχολείου

 

Υπόσταση της εκπαιδευτικής ομάδας:

  • Η εκπαιδευτική ομάδα (δάσκαλος, -α, -οι) εγγυάται το ειδικό σχέδιο του σχολείου και την εφαρμογή του.
  • Συνέρχεται σε τακτική συνέλευση στο Συμβούλιο των δασκάλων.
  • Η ομάδα διευρύνεται και με άλλα άτομα που μοιράζονται τη σχολική ζωή (εκπρόσωπος των παιδιών, γονείς, εξωσχολικοί, σχολικοί σύμβουλοι, ιατρικό προσωπικό, εξωτερικοί συνεργάτες και κοινοτικές Αρχές), ενώ συνεδριάζει τακτικά και μεριμνά για τη συνέπεια και την ασφάλεια των παιδιών.
  • Αυτή συνεδριάζει τακτικά στο Συνεταιριστικό Συμβούλιο (συμπεριλαμβανομένου και του Σχολικού Συμβουλίου).
  • Ο ρόλος του καθενός, -μιας είναι προκαθορισμένος σε άμεση συνάφεια με την ειδικότητά του.

Αποβλέπουν όλοι στο να λαμβάνεται υπόψη η προσωπικότητα του παιδιού στο σύνολό της αλλά και η μοναδικότητά του. Αυτή η εκπαιδευτική συνάφεια εδραιώνει μια διάρκεια στην ανάπτυξη των σχέσεων αλλά και για τον καθένα «τεχνικές ζωής».

Εσωτερικός κανονισμός

Ο εσωτερικός κανονισμός των σχολείων Freinetαναφέρεται στο διοικητικό διαμέρισμα το οποίο ανήκει το καθένα σχολείο σαν δημόσιος οργανισμός.

Περιλαμβάνει συνήθειες σε άμεση συνάρτηση με την «συνεταιριστική» λειτουργία των σχολείων Freinet και σε συνοχή με τους ισχύοντες και μελλοντικούς εκπαιδευτικούς και με σεβασμό προς τη Διεθνή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού.

Το «Συμβούλιο των Παιδιών» επιτρέπει στους μαθητές σε συνεργασία με τους δασκάλους να συμμετέχουν στη δημοκρατική διαχείριση της εργασίας και της ζωής στο σχολείο μέσα από τη βιωματική μάθηση της πολιτειότητας. Επεξεργάζεται επίσης τους κανόνες της ζωής τους στο σχολείο και σε κάθε τάξη.

Ο συνεταιρισμός επιτρέπει στα παιδιά να διαχειρίζονται τα σχέδια της τάξης ή και του σχολείου.

Η συνεταιριστική διαχείριση της διεύθυνσης στα σχολεία Freinet

Βασικές αρχές

  • Η   οργάνωση και η λειτουργία των ομάδων πρέπει να έχουν συνοχή με το συνεργατικό πνεύμα που υπερασπίζει η Παιδαγωγική Freinet.      
  • Η συνεταιριστική διαχείριση της διεύθυνσης προσφέρει μια εναλλακτική οπτική στον κλασσικό τρόπο διεύθυνσης του σχολείου.

Οργάνωση – Λειτουργία

Απαλλαγή της διεύθυνσης

Όταν αυτή υπάρχει είναι στη διακριτική ευχέρεια της παιδαγωγικής ομάδας και όχι μόνο στο διευθυντή. Κάθε ομάδα οφείλει να χρησιμοποιεί το χρόνο αυτό με βάση τα καθήκοντα ή τις αμοιβαίες αρμοδιότητες του καθενός, στα σχέδια που διεξάγονται κάθε φορά.

Χρόνος διαχείρισης – οργάνωση της ομάδας

Όσον αφορά στη διαχείριση του σχολείου (λήψη αποφάσεων, σχέδια προς συζήτηση, προβλήματα που προκύπτουν και πληροφορίες που γίνονται γνωστές σε όλους….) τίθενται σε τακτά διαστήματα στις συνελεύσεις της ομάδας που είναι συχνότερες απ’ ότι ορίζει το σύνηθες θεσμικό πλαίσιο.

Καταμερισμός των καθηκόντων – Εργαλεία για όλους

Τα καθήκοντα που αναλογούν στον καθένα διασφαλίζονται με πλήρη υπευθυνότητα. Στην αρχή της κάθε σχολικής χρονιάς τα διαφορετικά καθήκοντα της διεύθυνσης (διεκπαιρεωτικό, διοικητικό και παιδαγωγικό υλικό) αναγράφονται σε λίστες και επιμερίζονται μεταξύ των μελών της ομάδας. Το οργανόγραμμα κοινοποιείται στις διοικήσεις και τους τοπικούς εταίρους.

Τρόπος λήψης αποφάσεων

Οι αποφάσεις παίρνονται από το συνεταιριστικό Συμβούλιο του σχολείου. Τα μέλη της ομάδας εφαρμόζουν τις αποφάσεις. Το Συμβούλιο δασκάλων έχει ρόλο εγγυητή για την καλή λειτουργία του σχολείου.

Σύστημα διορισμού στα σχολεία

  • Όλες οι κενές θέσεις ή όσες πρόκειται να υπάρξουν στο τέλος της χρονιάς στα σχολεία Freinetχαρακτηρίζονται ως θέσεις εργασίας με «ιδιαίτερα χαρακτηριστικά» μέσα στην κινητικότητα δασκάλων και καθηγητών.
  • Οι δάσκαλοι, -ες που ενδιαφέρονται για αυτές τις θέσεις οφείλουν να επικοινωνήσουν με την ομάδα, πριν καταθέσουν υποψηφιότητα.
  • Οργανώνεται συνέλευση μεταξύ των ενδιαφερομένων δασκάλων και της ομάδας του σχολείου. Στη συνέχεια, ακολουθεί συμφωνία και αποδοχή των «ιδιαίτερων δυσκολιών» : οι υποψήφιοι οφείλουν να γίνουν μέλη στη Χάρτα των σχολείων Freinet, του Μοντέρνου Σχολείου και να υπογράψουν συμβόλαιο συνεργασίας με το σχολείο.
  • Στην πορεία αυτής της πρώτης επαφής προτείνεται στο CAPD (Eπιτροπή Διοκητικού Διαμερίσματος με ίσο αριθμό εκλεγμένων εκπροσώπων εργοδοίας και εργαζομένων) μια λίστα ατόμων που έχουν ακολουθήσει τις συγκεκριμένες διαδικασίες υποψηφιότητας.
  • Οι υποψήφιοι που δεν έχουν πραγματοποιήσει αυτές τις διαδικασίες δεν θα καταφέρουν να γίνουν δεκτοί.

 

Η αξιολόγηση των ομάδων

Η αξιολόγηση των ομάδων είναι αναγκαία αλλά υπάρχει μια αναντιστοιχία ανάμεσα στην παραδοσιακή αξιολόγηση και την εργασία σε ομάδες. Η ατομική επιθεώρηση στηρίζεται σε ένα σύστημα ιεραρχικό. Η εργασία σε μια ομάδα Freinet απαιτεί μια εναλλαγή του διαδικαστικού ρόλου.

Ο /η δάσκαλος, -α που ανήκει σε μια παιδαγωγική ομάδα Freinetείναι μέρος ενός εξελικτικού συστήματος συν-διαμορφωτικού και συν- αξιολογητή που απαιτούν την υπευθυνότητα του καθενός/καθεμιάς.

Η ομάδα καθορίζει τους διδακτικούς στόχους με βάση το εκάστοτε έμψυχο υλικό και πάντα με αναφορά στις πολιτικές και παιδαγωγικές κατευθύνσεις που δίνει το ICEM (Συναιτεριστικό Ινστιτούτο του Μοντέρνου Σχολείου) – Παιδαγωγική Freinet.

Η αξιολόγηση των ομάδων οφείλει να λάβει υπόψη:

  • τα εκπαιδευτικά σχέδια εργασίας,
  • τον απολογισμό των διαφορετικών φάσεων κατά την εκπόνηση των σχεδίων και της πορείας με συνεχή ανατροφοδότηση,
  • τις καινοτομίες στις επιτυχίες τους και τα διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας,
  • την πολύπλευρη διαμορφωτική πλευρά της εργασίας στην συνεταιριστική ομάδα.

Η αξιολόγηση της εργασίας μιας συνεργατικής ομάδας δεν μπορεί λοιπόν να είναι μία αξιολόγηση μοναδική και ατομική ούτε αξιολόγηση βάσει προκαθορισμένης νόρμας αλλά πρέπει να λάβει υπόψη το σύνολο των εσωτερικών κανονισμών του σχολείου και τη μεταξύ αυτών συνοχή ανοίγοντας έτσι νέες παιδαγωγικές και ερευνητικές προοπτικές.

Η κατάρτιση και η αλληλεπίδραση μεταξύ των ομάδων

Οι ομάδες Freinet είναι ανοικτές στις έρευνες που εκπονούνται στις επιστήμες της εκπαίδευσης στο INRP( Εθνικό Ινστιτούτο Παιδαγωγικής Ερευνας) και στους οργανισμούς που συνδέονται με το CLIMOPE (Επιτροπή Διασύνδεσης Παιδαγωγικών Κινημάτων).            .

Για να επιτύχει τους εκπαιδευτικούς της στόχους η ομάδα μπορεί να ζητήσει τη συνδρομή και άλλων συνεργατών όπως για παράδειγμα ερευνητών ή ειδικών…. Πρέπει να διαχειριστεί πολλά σχέδια εργασίας στα οποία συμμετέχουν δομές ή πρόσωπα του χωριού ή της γειτονιάς όπως για παράδειγμα ο Δήμαρχος ή οι γονείς. Για κάθε σχέδιο εργασίας γίνεται απολογισμός με όλους τους συμμετέχοντες. Σκοπός του απολογισμού αυτού είναι να αποτελέσει βάση εργασίας για τα επόμενα σχέδια.

Όλες οι ομάδες Φρενέ ανταλλάσσουν επισκέψεις σε τακτά διαστήματα ενώ στα πλαίσια του ICEM-Παιδαγωγική Φρενέ αλλά και τις εγκυκλίους επιμόρφωσης του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας, επίσης συναντιούνται σε επίπεδο εθνικό αλλά και πιο συγκεκριμένα σε επίπεδο περιοχής ή διοικητικού διαμερίσματος. Οι ομάδες Freinet επιλέγουν να δέχονται στη βάση ενός συμβολαίου ατομικού ή και θεσμικού άτομα που επιθυμούν να προσεγγίσουν την Παιδαγωγική Freinet.

Σχέσεις με τις συνεργατικές δομές

Η συνεργατική οργάνωση των ομάδων απαιτεί την ειδική αναγνώριση των ιδιαιτεροτήτων της, μέσα από διαφορετικές εξωτερικές συνεργατικές δομές, άρα και μέσα από μια άλλη αντίληψη ανθρωπίνων σχέσεων.

 

Σχέσεις με τις κοινοτικές/δημοτικές Αρχές

  • Αναγνώριση της συναδελφικής ή συνεταιριστικής διεύθυνσης.
  • Αναγνώριση της Χάρτας των σχολείων Freinet καθώς και του ειδικού χαρακτήρα των παιδαγωγικών ερευνών που απορρέει από αυτές και που προϋποθέτει επιπλέον ότι το υπόλοιπο εργατικό δυναμικό (σχολικό εστιατόριο, φύλαξη, επιστάτες, εισηγητές πολιτιστικών δρωμένων) οφείλει να λάβει υπόψη του τον εσωτερικό κανονισμό του σχολείου και να συμφωνήσει με το πνεύμα του σχολείου. Οφείλει να συμμετέχει σε συνελεύσεις και σε συναντήσεις μαζί με την υπόλοιπη παιδαγωγική ομάδα.

 

Σχέσεις με τους γονείς και κηδεμόνες των παιδιών

Η κύρια μέριμνα των παιδαγωγικών ομάδων στα σχολεία Freinet είναι το σχολείο να εμπλακεί σε τέτοιο βαθμό με τους γονείς, ώστε να χτίσει μαζί τους ένα σχέδιο εκπαίδευσης που θα λάβει υπόψη του τις αναζητήσεις τους, τις προσδοκίες τους, πάντα για το συμφέρον των παιδιών και πάντα τηρώντας παράλληλα την επίσημη γραμμή του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας, της Χάρτας των ομάδων Freinet και της Διεθνούς Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού.

Πέρα από τις θεσμικές σχέσεις οι παιδαγωγικές ομάδες δίνουν τη δυνατότητα στους γονείς να συνεργάζονται σε κάποιες σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητες όσοι βέβαια απ’ αυτούς το επιθυμούν και μπορούν.

Σχέσεις με τα συνδικαλιστικά σωματεία

Η αναγνώριση της Χάρτας των σχολείων Freinet δεν έχει ως σκοπό να παρουσιάσει μόνο πλεονεκτήματα τόσο στα σχολεία όσο και στους εκπαιδευτικούς που εμπνέονται, αλλά επίσης να τους δώσει τη δυνατότητα να λειτουργήσουν πραγματικά, στο πνεύμα του συνεταιρισμού.

Το ICEM – Παιδαγωγική Freinet δουλεύει σε συνεργασία με τα συνδικαλιστικά σωματεία έτσι ώστε να προλειάνει το έδαφος που θα οδηγήσει και θα μπορεί να εξασφαλίσει το σεβασμό από τη διοίκηση (Δημοτικές και Διοικητικές Αρχές….) αυτής της Χάρτας στα πλαίσια ανανέωσης του σχολείου.

Σχέσεις με τον περιβάλλοντα κόσμο (τοπικοί σύνδεσμοι και γειτνίαση του σχολικού συγκροτήματος)

Το σχολείο οφείλει να είναι ανοικτό στον περιβάλλοντα κόσμο, γι αυτό η παιδαγωγική ομάδα νοιάζεται να ενθαρρύνει τα παιδιά ώστε να ανακαλύψουν τα ίδια αυτόν τον κόσμο, καθώς επίσης να τα κάνουν να συμμετέχουν στη σχολική ζωή.   Είναι πρωταρχικής σημασίας να αναπτυχθούν εποικοδομητικές σχέσεις και να πραγματοποιηθούν συχνές και αμοιβαίες ανταλλαγές επισκέψεων μεταξύ του σχολείου, της γειτονιάς, του χωριού και των οικογενειών προκειμένου να εδραιωθεί ένας σταθερός και ενιαίος χώρος εκπαίδευσης μέσα στην κοινότητα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s