Μήνας: Μαΐου 2015

Λοξή Τάξη (2015): Μια παρέμβαση για το έργο του Ζάφου Ξαγοράρη

IMG_0998-1
Στο φιλόξενο χώρο του σχολείου του 66ου Δημοτικού Σχολείου (Κολωνός) ανταμώσαμε άλλη μια φορά ως έχοντες πολλές ιδιότητες.

Συναντηθήκαμε εκπαιδευτικοί, καλλιτέχνες, γονείς, συνδικάτα, παιδαγωγικές ομάδες και ψυχολόγοι των Κέντρων Πρόληψης για να ενώσουμε τις φωνές μας για το σχολείο της κοινότητας των παιδιών.

Το έργο του Ζάφου Ξαγοράρη, Λοξή Τάξη (2015), έγινε ένα πεδίο αναστοχασμού του σημερινού σχολείου και των δυνατοτήτων του. Το έργο τέχνης είναι αμφίσημο, διαμαρτυρόμενο, έξεργο στα όρια της ταυτότητάς του να κείτεται στο βλέμμα, φαινομενολογικά προσλήψιμο και πλήρες ενοράσεων για την σχέση μας με τον κόσμο.

Στο έργο της Λοξής Τάξης (2015) μπορούμε να δούμε του βομβαρδισμούς εκεί που έχουμε πολεμικές συρράξεις, αλλά και την αποσχολειοποίηση [deschooling] ή την υπαίθρια διδασκαλία. Μπορούμε να δούμε τους αγώνες για ένα σχολείο για τους Τσιάπας, ένα σχολείο για την Γάζα, ένα σχολείο για το Κομπάνι ή ένα σχολείο για το Λουγκάνσκ. Και μπορούμε να δούμε σ’ αυτό τόσο τον διεθνισμό των αγώνων μας, όσο και την εγχώρια παραγωγή εκπαιδευτικής πολιτικής από τα σχολεία.

Επίσης, μπορούμε να το δούμε ως μια επιτάφια περιφορά από το Μουσείο Μπενάκη στο Πεδίο του Άρεως, η οποία να σημάνει την έξοδο των σχολείων, αυτή την λυτρωτική κίνηση από και προς το Πεδίο του Άρεως, τον χώρο ενός διαρκούς project για τον πόλεμο και την ειρήνη. Ή του χώρου για την σήμανση της αειφορίας, τον κόσμο της φύσης και των μεσοπολεμικών εκ νέου συναντήσεων εκπαιδευτικών και γεωπόνων για την κοινωνική οικονομία του αποβλέπουμε να επιστρέψει στα σχολεία μας.

Το Πεδίο του Άρεως μπορεί να είναι για τα παιδιά η εκ νέου σήμανση της υγείας, του πολιτισμού και της πολιτειότητας [citizenship] μέσα από την ιστορική αναβίωση αυτού που έμεινε αλύτρωτο στο παρελθόν, του δεύτερου υπαίθριου σχολείου στην Ελλάδα το 1930, ακριβώς μετά την πρώτη απόπειρα το 1916 λίγο πιο κάτω στην Πλατεία Αμερικής, στο Κτήμα Νομικού.

Η Λοξή Τάξη (2015) σ’ αυτό τον χώρο μπορεί να σημάνει εκ νέου την ελληνική κρίση, την σύγχρονη καταστροφή του κεφαλαίου και της εργασίας και την εκζήτηση ενός άλλου κοινωνικού σχηματισμού, μέσα από μια άλλη κριτική, θεσμική και αντί – οιδιπόδεια παιδαγωγική. Μπορεί να σημάνει την ανάδυση του παρελθόντος με τα επιταγμένα σχολικά κτίρια της γερμανικής κατοχής και της υπαίθριας διδασκαλίας της αντίστασης, το έργο των δασκάλων έξω από τα σχολεία, την Κυβέρνηση του Βουνού και εν γένει την ξεχασμένη και στη σκόνη του χρόνου παιδεία της αντίστασης.

Μπορεί όμως και να σημάνει και την πρωτοβουλία της Περιφέρεια Αττικής να αναμετρηθεί εκ νέου με μια βιώσιμη πολιτική για το Πεδίο του Άρεως μέσα από τη επιστροφή της αόρατης παιδικής ηλικίας στην πόλη, μέσα από την απόδοση της κίνησης του μοντερνισμού στην παιδική ηλικία με ποδήλατα και Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όπως και την δυνατότητα να επιτελείται χώρο – χρονικά η ανάδυση της ιστορικότητας και της κρίσης [judgement]. Το έργο τέχνης μας κάνει ίσως να βλέπουμε αυτό που δεν βλέπουμε.

Χαράλαμπος Μπαλτάς – babisbaltas@gmail.com

Advertisements

«Σχολεία ανοιχτά στην κοινότητα»

anoixti_poli_Maios2015

Με μεγάλη επιτυχία και ενδιαφέρον από εκπαιδευτικούς και γονείς πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση της ομάδας παιδείας της «Ανοιχτής Πόλης» τη Δευτέρα 18/5 με θέμα «Σχολεία ανοιχτά στην κοινότητα».

Στην εκδήλωση συμμετείχε, εκπροσωπώντας την ομάδα «Σκασιαρχείο» ο Χαράλαμπος Μπαλτάς.

Ρεπορτάζ από τη εκδήλωση στον δικτυακό τόπο της «Ανοιχτής Πόλης»

Το βίντεο της εκδήλωσης

Η παρέμβαση του Χαράλαμπου Μπαλτά:

Το σχολείο της κοινότητας

Το σχολείο της κοινότητας έχει τις αναφορές του στον Κοινοτισμό, στην Αγωγή Υγείας, στην Θεσμική Παιδαγωγική, στην αρχιτεκτονική, στο τυπογραφείο, στην αποσχολειοποίηση και στις υποστηρικτικές δομές της πολιτειότητας. Επιστρέφει η νεωτερική κίνηση στο σχολείο και η κυκλοφορία των παιδιών. Αυτό που τίθεται για ένα γρήγορο μετασχηματισμό των σχολείων, μια συμβολή της παιδαγωγικής στον κοινωνικό μετασχηματισμό, είναι εν τέλει μια σχέση της αρχιτεκτονικής με την παιδαγωγική και την κίνηση. Το σχολείο της κοινότητας δεν είναι μόνο ένα κτίριο, αλλά μια “νήσος” με ελεύθερους και δομημένους χώρους που απαντούν στο τρίπτυχο τάξη – αυλή – κοινότητα. Τα παιδιά κάνουν διαδρομές στην πόλη και αποκτούν ιστορική και φυσική αίσθηση των πραγμάτων, μετατρέποντας τη μάθηση σε μια επιτέλεση των σχέσεων χρόνου και χώρου.

Σήμερα, η κατασκευή του εκφοβισμού στην αυλή, με τα μεγάλα ποσοστά που πήρε, συνέτεινε ακόμη πιο πολύ στο κλείσιμο του εκπαιδευτικού στην τάξη και στην προτροπή τα παιδιά να κάνουν αυτά που θέλουν έξω από στο σχολείο. Αυτό αφορά τόσο τον κλασσικό εκφοβισμό, όσο και τη σεξουαλική ζωή ή την πολιτική ζωή, με την είσοδο της πολιτικής στο σχολείο και την αντιπαράθεση του φασισμού με την δημοκρατία.

Το σχολείο αποκτούσε σε βάθος χρόνου τα χαρακτηριστικά του οστράκου. Τόσο η αυλή όσο και η τάξη συνεργούσαν στην επιστροφή στην αμιγώς γνωστική διαδικασία. Σήμερα αυτό που τίθεται ως αίτημα είναι ένα ανοιχτό προς τα μέσα και προς τα έξω σχολείο. Στο 35ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών στα Εξάρχεια τα τελευταία χρόνια δοκιμάσαμε το ανοιχτό προς τα έξω σχολείο, το εξωστρεφές σχολείο, το σχολείο της κοινότητας.

Σήμερα ζητάμε στο πλαίσιο της Παιδαγωγικής ομάδας «Το Σκασιαρχείο», ένα θερινό σχολείο στο Πεδίο του Άρεως.

Ζητάμε αλλαγή του νομικού καθεστώτος για περισσότερες εξόδους στα σχολεία, πλαίσιο να έχουμε συνεταιρισμούς και κοινωνική οικονομία μέσα στο σχολείο και δίκτυα σύμπραξης των σχολικών μονάδων με την κοινότητα.

Ζητάμε να έχουμε τη δυνατότητα συνεργασίας με φορείς της κοινότητας, όπως τα κοινωνικά ιατρεία κια τις συλλογικές κουζίνες.

Ζητάμε ένα άλλο καθεστώς για τις βιβλιοθήκες που θα κάνει ανοιχτό το σχολείο. Ζητάμε να μπορούμε να τυπώνουμε εφημερίδες με τα παιδιά κι όχι να αναζητούμε τον κωδικό δαπάνης.

Ζητάμε τα σχολεία να γεμίσουν ομάδες χωρίς αρχηγούς.

Ζητάμε να υλοποιούνται στην πράξη μέσα από τις νέες αρμοδιότητες του Σχολικού Συμβουλίου και με την συμμετοχή της γνώμης των παιδιών, τα δικαιώματα της ελευθερίας κι όχι μόνο της ασφάλειας.

Ζητάμε αποσχολειοποίηση, να γεμίσει το σχολείο με δράσεις της αυλής και της τάξης, αλλά και να μην μένουμε μόνο σ’ αυτόν τον χώρο. Ζητάμε να κάνουμε το δικό μας «σκασιαρχείο»!

Χαράλαμπος Μπαλτάς
Μέλος της Παιδαγωγικής Ομάδας «Το Σκασιαρχείο» –
Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας

Ένα υπαίθριο σχολείο στο Πεδίο του Άρεως;

Τι θα λέγατε για ένα υπαίθριο σχολείο της κοινότητας στο Πεδίο του Άρεως;

Μια πρόταση του δασκάλου Χαράλαμπου Μπαλτά όπως δημοσιεύτηκε στο ένθετο της εφημερίδας Αυγή «Παιδεία και Κοινωνία» την Κυριακή 3 Μαίου 2015.

(Κάνετε κλικ στις εικόνες των σελίδων για να μεγενθύνετε)

Layout 1

(περισσότερα…)