Μήνας: Ιανουαρίου 2019

Εμπειρίες από την παιδαγωγική Φρενέ σε Ελλάδα και Γαλλία

Το Σαββατοκύριακο 26-27 Ιανουαρίου 2019 το «Σκασιαρχείο» συμμετείχε στη Διημερίδα για τις εναλλακτικές παιδαγωγικές προσεγγίσεις που διοργάνωσε το Σπορείο (ΚοινΣεπ για την οικογένεια, το παιδί και τη γονεϊκότητα) μαζί με το Μικρό Δέντρο από τη Θεσσαλονίκη και τον Μικρό Ντουνιά από τη Λέσβο.

Κατά τη διάρκεια της πρώτης μέρας οι εκπαιδευτικοί και μέλη του Σκασιαρχείου Αμάντα Νικολακοπούλου και Νάγια Κοκμοτού παρουσίασαν εμπειρίες από την εφαρμογή της Παιδαγωγικής Freinet και της Θεσμικής Παιδαγωγικής τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γαλλία.

 Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάστηκε το έργο της Παιδαγωγικής ομάδας του Σκασιαρχείου σχετικά με την προώθηση της παιδαγωγικής Freinet στην Ελλάδα, καθώς και η δομή του Πιλοτικού προγράμματος επιμόρφωσης και εφαρμογής της στα δημόσια σχολεία από το 2016 μέχρι και σήμερα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην παράλληλη λειτουργία του Δικτύου των Συνεργατικών Σχολείων και στις μηνιαίες συναντήσεις των μελών του στο Μαράσλειο.

 Οι εμπειρίες των εκπαιδευτικών που ολοκλήρωσαν την 1η φάση επιμόρφωσης και συνεχίζουν να εμβαθύνουν συστηματικά στις εφαρμογές της Παιδαγωγικής Freinet  επικεντρώθηκαν στο παράδειγμα του 132 Δ.Σ. Αθηνών όπου οι περισσότερες τάξεις του σχολείου έχουν ενσωματώσει και προσαρμόσει τις τεχνικές και τα εργαλεία Freinet σε ένα αισθητά πολυπολιτισμικό σχολικό περιβάλλον, όπου πάνω από το 80% των μαθητών/ριών είναι αλλοδαπής καταγωγής και μιλούν 23 διαφορετικές γλώσσες. Οι εκπαιδευτικοί που ήταν παρόντες στη συζήτηση τόνισαν ότι η αποτίμηση της εφαρμογής της παιδαγωγικής Freinet στις τάξεις τους είχε μόνο θετικά αποτελέσματα τόσο σε μαθησιακό, όσο και σε κοινωνικοσυναισθηματικό επίπεδο.

Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε η εμπειρία της Νάγια Κοκμοτού από την 5μηνη παραμονή και πρακτική της σε σχολεία Calandreta της νότιας Γαλλίας τα οποία συνδυάζουν τεχνικές Freinet και αρχές Θεσμικής Παιδαγωγικής αλλά και για την επίσκεψή της σε δημόσιο σχολείο Freinet στη βόρεια Γαλλία. Ο άξονας της συζήτησης κινήθηκε τόσο γύρω από πρακτικά ζητήματα της σχολικής καθημερινής ζωής και οργάνωσης στα σχολεία αυτά, αλλά και γύρω από τις έννοιες του Νόμου στη σχολική τάξη, την αυτονομία και αυτοδιαχείριση, τον κοινωνικό έλεγχο, τη διαμόρφωση διαπροσωπικών σχέσεων κ.ά.

 Σε μία κατάμεστη αίθουσα το ενδιαφέρον των παρευρισκόμενων για τα παραδείγματα εφαρμογής μιας εναλλακτικής εκπαίδευσης στα ελληνικά δημόσια σχολεία ήταν μεγάλο κι έλαβε χώρα μια πολύ ζωντανή κουβέντα με την ολοκλήρωση των παρουσιάσεων. Εκπαιδευτικοί διαφορετικών βαθμίδων, αλλά και γονείς ρωτούσαν για τις συναντήσεις του Δικτύου Συνεργατικών Σχολείων εκφράζοντας την επιθυμία τους να τις παρακολουθήσουν.

Εμείς από την πλευρά μας νιώσαμε πολύ μεγάλη ικανοποίηση που το κίνημα για ένα διαφορετικό σχολείο μεγαλώνει!! Το έργο που υλοποιούν οι συλλογικότητες Μικρό Δέντρο και Μικρός Ντουνιάς στην προσχολική ηλικία είναι ιδιαίτερα ριζοσπαστικό και εμπνευστικό και συνειδητοποιήσαμε για άλλη μια φορά πόσο σημαντική είναι η δικτύωση μεταξύ όλων των εγχειρημάτων.

Ευχαριστούμε θερμά το Σπορείο για την πρόσκληση κι ελπίζουμε να ξανασυναντηθούμε για να ανταλλάξουμε περισσότερες εμπειρίες!!

Advertisements

Επιμόρφωση «Φρενἐ» στο 4ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής

Το 4ο Περιφερειακό Κέντρο Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕ.Κ.Ε.Σ.) της Αττικής σε συνεργασία με την παιδαγωγική ομάδα «Το Σκασιαρχείο» έχει οργανώσει ένα επιμορφωτικό σεμινάριο 12 ωρών (τέσσερις τρίωρες εβδομαδιαίες συναντήσεις) στην παιδαγωγική Φρενέ που απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων που υπηρετούν σε (ιδιωτικά και δημόσια) σχολεία της Δ΄ Διεύθυνσης Αθήνας.

Το σεμινάριο λαμβάνει χώρα στο 11 δημοτικό σχολείο Αγίου Δημητρίου και ξεκίνησε με μεγάλη επιτυχία την περασμένη Τρίτη 22 Ιανουαρίου. Απευθύνεται σε 60 εκπαιδευτικούς που συγκροτούν δύο μικτά τμήματα (νηπιαγωγείο-δημοτικό-γυμνάσιο), ενώ οι αιτήσεις ήταν πάνω από 200.

Η επιμορφωτική ομάδα αποτελείται από μάχιμους εκπαιδευτικούς της παιδαγωγικής ομάδας «το Σκασιαρχείο» που μεταφέρουν στις συναδέλφισσες/συναδέλφους τους που επιμορφώνονται τις γνώσεις και την εμπειρία τους.  

Κατά την εναρκτήρια συνάντηση προβλήθηκαν δύο μικρού μήκους ταινίες του γνωστού γάλλου παιδαγωγού Philippe Meirieu για το έργο και την προσφορά του Σελεστέν Φρενέ και του Φερνάν Ουρί, που έδωσαν αφορμή για μια παρουσίαση του πνεύματος και της φιλοσοφίας της παιδαγωγικής Φρενέ/θεσμικής παιδαγωγικής. Τα μέλη της επιμορφωτικής ομάδας αναφέρθηκαν στην προσωπική τους διαδρομή και στην πραγματικότητα των τάξεων τους και των σχολείων τους, ενώ το ενδιαφέρον των επιμορφούμενων υπήρξε πολύ μεγάλο. Ακολούθησε η γνωριμία των μελών των ομάδων μεταξύ τους.

Το σεμινάριο συνεχίζεται για τρεις ακόμη Τρίτες, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο να υπάρξει και ένας δεύτερος κύκλος για όσες/όσους δεν κατέστη δυνατόν να συμμετάσχουν.

Με το «Σκασιαρχείο»στην Πάρο

Το Σαββατοκύριακο 19 και 20 Ιανουαρίου 2019 πραγματοποιήθηκε στην Παροικία της Πάρου το δεύτερο διήμερο δράσεων της σχολικής χρονιάς ’18-’19, που διοργάνωσε η ομάδα “Για ένα διαφορετικό σχολείο” με συνδιοργανωτή την “Ευζωία-wellness activities”.

Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε για άλλη μια φορά στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου “Αρχίλοχος”. Καλεσμένη αυτή τη φορά για το συντονισμό της διημερίδας ήταν η Παιδαγωγική Ομάδα “Σκασιαρχείο”. Εκπροσωπήθηκε από την θεατρολόγο, Μαρία Ζαχαροπούλου και την δασκάλα, Κατερίνα Παούρη, οι οποίες παρουσίασαν στα πλαίσια του διημέρου, μέσα από πολλαπλές δράσεις βιωματικής προσέγγισης την παιδαγωγική Freinet/Θεσμική Παιδαγωγική.

Η συνάντηση του Σαββάτου ξεκίνησε στις 5 το απόγευμα και διήρκησε σχεδόν 4 ώρες, συμπεριλαμβανομένου και ενός ολιγόωρου διαλείμματος. Είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον και προκάλεσε προβληματισμό για όλους όσους βρεθήκαμε εκεί: δασκάλους, νηπιαγωγούς, καθηγητές μέσης εκπαίδευσης, ψυχολόγους και άλλους ειδικούς. Η συνάντηση ξεκίνησε με την προβολή της ταινίας “Η μάθηση είναι ιερή- Στα πρώτα βήματα μιας τάξης Freinet” (2014) της Delphine Pinson.

Με το τέλος της ταινίας φτιάχτηκε ένας μεγάλος κύκλος και μιλήσαμε όλοι, καταθέτοντας ο καθένας ένα κομμάτι των σκέψεων και προβληματισμών, που έχουμε για το όνειρο της εκπαίδευσης ή που προέκυψε από την ταινία, που μόλις είχαμε δει.

Στο τέλος, η Μαρία και η Κατερίνα μας είπαν οτι μόλις είχαμε ζήσει μια δράση μέσα στα πλαίσια της παιδαγωγικής Freinet, που λέγεται “Τι νέα;” και ανήκει στον “Τόπο του Λόγου”. Η δράση αυτή αξιοποιεί όχι μόνο την επικοινωνία, αλλά και την άσκηση στον προφορικό λόγο, την πειθαρχία του να μιλώ μόνο όταν ζητώ και μου δίνεται ο λόγος, την ενεργητική ακρόαση, τον σεβασμό σε αυτόν που μιλά και σε αυτό που λέει καθώς και τη φροντίδα της πληροφορίας, ώστε να μένει μέσα στην ομάδα.

Το βράδυ του Σαββάτου αποχαιρετιστήκαμε συμβολικά μέσα από έναν ήλιο, ένα σύννεφο και την βροχή. Διάλεξε ο καθένας από εμάς ένα από τα παραπάνω για να εκφράσει το πως φεύγει. Το βράδυ της πανσελήνου εκείνου του Σαββάτου έλαμψαν πολλοί ήλιοι μέσα στην αίθουσα του Αρχιλόχου χαρίζοντας περισσότερη αισιοδοξία σε όλους μας, οτι όλα μπορούν να συμβούν παντού!

Συναντηθήκαμε την Κυριακή το πρωί γύρω στις 10 κουβαλώντας ενθουσιασμό, ανυπομονησία, αγωνία, μεγάλη περιέργεια και κούραση όμως, που την πήραμε μαζί μας. “Τι Νέα” για αρχή και μέσα από τα επιδέξια χέρια της Κατερίνας και της Μαρίας βρεθήκαμε στο “Ελεύθερο Κείμενο”, πάλι από τον “Τόπο του Λόγου”. Ο προφορικός λόγος έγινε, έτσι, γραπτός. Ένα κείμενο για οτιδήποτε θα ήθελε να γράψει ο καθένας: ένα συμβάν, ένα φανταστικό γεγονός, μια μικρή ιστορία, ένα όνειρο. Γράψαμε για να έρθουμε σε επαφή με την ανάγκη να εκφραστούμε μέσα από ένα γραπτό κείμενο κι έτσι σιγά σιγά ο Λόγος απέκτησε Νόημα για εμάς. Πόσο σημαντικό!!!

Όταν τελειώσαμε, κάποιοι από εμάς θελήσαμε να μοιραστούμε τα κείμενά μας πάντα στον κύκλο. Παράλληλα, κάποιος εικονογραφούσε σύντομα κάθε ιστορία.  Τέλος, μέσα από μια εξαιρετική διαδικασία επιλογής, αποφασίσαμε οτι το κείμενο της Άννας ήταν το κείμενο της ομάδας. Αυτό προτιμήθηκε από τους περισσότερους.

Και ήρθε η ώρα του “Συμβούλιου” με τις προτάσεις, τις αποφάσεις του, τα θέματα και τις κριτικές αλλά και τις επιβραβεύσεις του. Ειπώθηκαν τόσα πολλά και σημαντικά στο “Συμβούλιο” μέσα από μια διαδικασία που αναγνωρίζει, σέβεται και τιμά την ανάγκη για ατομικότητα, αλλά ταυτόχρονα υποδεικνύει το πόσο σημαντική είναι η συνεργασία και η συνδιαμόρφωση των αποφάσεων. Πήραμε την ευθύνη, λοιπόν, όλοι μαζί, ομόφωνα να ξαναβρεθούμε στις 16 Μάρτη του 2019, Σάββατο πάλι, αλλά αυτή τη φορά της άνοιξης για να ρωτήσουμε ο ένας τον άλλον “Τι νέα”. Τι νέα από τις τάξεις μας πια, εφαρμόζοντας όλα αυτά, που απλόχερα μοιράστηκαν η Μαρία και η Κατερίνα μαζί μας.

Ευχαριστούμε από καρδιάς!!!

υ.γ. Το Συμβούλιο της Κυριακής αποφάσισε επίσης το κείμενο της Άννας, να γίνει το κείμενο της ομάδας μας και να ταξιδέψει μέσα από σελίδες ενός “Μικρού Βιβλίου” στα χέρια όσων παρευρεθούν στην προβολή της ταινίας “Η μάθηση είναι ιερή” στο Σπίτι του Δασκάλου, την Πέμπτη 14 Μαρτίου στις 19:00.

Ελεύθερο κείμενο Άννας:

Φως

Ροή

Ελευθερία

Νέα

Ευθύνη

Ήλιος, συννεφιά, βροχή

κάνω πράξη μιαν ευχή

<< το σχολείο που πατώ να ‘ναι διαφορετικό>>

Κι αν ακούγεται ουτοπία

μη βαδίζεις στην ευθεία

κάνε πράξη τα’ όνειρο σου

και θ’ αλλάξει το ‘’σχολειό σου’’

Παραπάνω μη ζητάτε

κάπου η σκέψη μου κοιμάται

κάνω τέλος μιαν ευχή

‘’να αλλάξουμε εποχή’’

Τακτική Γενική Συνέλευση

Καλούνται τα μέλη του Σωματείου «Παιδαγωγική ομάδα για την προώθηση της Παιδαγωγικής Φρενέ στην Ελλάδα- Το Σκασιαρχείο- Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας» σε τακτική Γενική Συνέλευση το Σάββατο 23 Φεβρουαρίου 2019, ώρα 6.00΄-8.00΄ μμ με θέματα:

1.       Απολογισμός χρήσης του προηγούμενου έτους

2.       Προγραμματισμός δραστηριοτήτων του επόμενου έτους

3.       Παρουσίαση δράσεων των ομάδων εργασίας του Σκασιαρχείου

4.       Λοιπά τρέχοντα ζητήματα…

 Η Γενική Συνέλευση θα πραγματοποιηθεί στο 87ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών (Διαπολιτισμικό), Ορφέως 56 και Αχνιαδών στο Γκάζι (Μετρό ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ, έξοδος «Προς Κωνσταντινουπόλεως» και μετά όλοι οι δρόμοι προς αριστερά οδηγούν στην οδό Ορφέως).

Σε περίπτωση μη απαρτίας η Συνέλευση θα πραγματοποιηθεί στον ίδιο χώρο και ώρα το Σάββατο 2 Μαρτίου 2019.

Δικαίωμα ψήφου έχουν τα ταμειακώς εντάξει μέλη – η τακτοποίηση των οικονομικών εκκρεμοτήτων μπορεί να γίνει και επιτόπου την ημέρα της Συνέλευσης. 


O πρόεδρος    

Μπάμπης Μπαλτάς                                                             

 Γραμματέας                                                

Στέλλα Μπαδικιάν

4 Επιμορφωτικές Συναντήσεις στην Παιδαγωγική Freinet

4ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ (ΠΕ.Κ.Ε.Σ.) ΑΤΤΙΚΗΣ

Eπιμορφωτικό σεμινάριο 12 ωρών στην παιδαγωγική Φρενέ/θεσμική παιδαγωγική.

Το 4ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής σε συνεργασία με «ΤΟ ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ – Παιδαγωγική ομάδα για την προώθηση της Παιδαγωγικής Φρενέ στην Ελλάδα» οργανώνει ένα επιμορφωτικό σεμινάριο 12 ωρών στην παιδαγωγική Φρενέ/θεσμική παιδαγωγική.

 Η επιμόρφωση απευθύνεται σε  εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που υπηρετούν σε σχολικές μονάδες (Νηπιαγωγεία, Δημοτικά, Γυμνάσια) των Διευθύνσεων Α΄βαθμιας και Β΄βαθμιας εκπαίδευσης Δ΄ Αθήνας και επιθυμούν να εφαρμόσουν στην τάξη τους τη συνεργατική μάθηση με την παιδαγωγική Φρενέ/Θεσμική Παιδαγωγική.

Θα γίνουν δεκτοί/δεκτές 50 εκπαιδευτικοί, όλων των ειδικοτήτων, με κριτήριο την σειρά κατάθεσης των αιτήσεων τους.

Θ συγκροτηθούν δύο 25μελή τμήματα με μικτή σύνθεση (9 εκπαιδευτικοί της δημοτικής εκπαίδευσης – 8 εκπαιδευτικοί της προσχολικής αγωγής – 8 εκπαιδευτικοί από την βαθμίδα του Γυμνασίου).

Το πρόγραμμα θα λάβει χώρα στο 11ο Δημοτικό Σχολείο Αγίου Δημητρίου, Ελευθερίου Βενιζέλου 14 (στάση του Μετρό «Άγιος Δημήτριος – Αλέξανδρος Παναγούλης») σε τέσσερις απογευματινές συναντήσεις (5.30΄- 8.30΄μμ), στις ακόλουθες ημερομηνίες:

Τρίτη 22 Ιανουαρίου –  Τρίτη 29 Ιανουαρίου – Τρίτη 5 Φεβρουαρίου – Τρίτη 12 Φεβρουαρίου

Η πρώτη συνάντηση αφορά την γνωριμία με την φιλοσοφία και το πλαίσιο της παιδαγωγικής Φρενέ καθώς και την γνωριμία των μελών της ομάδας μεταξύ τους.

Κατά την δεύτερη συνάντηση θα παρουσιαστούν, με βιωματικό τρόπο, οι τεχνικές «Τι νέα;» και «Συμβούλιο τάξης».

Η τρίτη συνάντηση αφορά το γλωσσικό μάθημα: «ελεύθερα κείμενα – δημιουργία σχολικής εφημερίδας – αλληλογραφία – μικρά βιβλία»

Η τέταρτη συνάντηση αφορά το άνοιγμα του σχολείου στη ζωή, με την έξοδο από τους τέσσερις τοίχους: «τάξη – αυλή – κοινότητα».

Η επιμόρφωση προσφέρεται από εκπαιδευτικούς, μέλη της παιδαγωγικής ομάδας  «το Σκασιαρχείο», που εφαρμόζουν στην τάξη τους εργαλεία και τεχνικές της παιδαγωγικής Φρενέ.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την παιδαγωγική Φρενέ μπορούν να αναζητηθούν στις εξής ιστοσελίδες:

ΣΩΜΑΤΕΙΟ – ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ «ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ»: https://skasiarxeio.wordpress.com

ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ:http://diktyofreinetgr.wixsite.com/diktyofreinet/

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΦΡΕΝΕ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: http://pilotikofreinet.weebly.com/

ΜΙΚΡΑ ΒΙΒΛΙΑ: http://mikra-vivlia.weebly.com/

Η κατάθεση των αιτήσεων θα γίνει ηλεκτρονικά μέσω της ακόλουθης φόρμας:

Επισημαίνεται και πάλι ότι θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Σχολείο, Μουσείο και Κοινότητα

SONY DSC

Κάνοντας διαδρομές με τα παιδιά στην πόλη της Αθήνας

Χαράλαμπος Μπαλτάς

Με τα παιδιά της β’ τάξης του 35ου Δημοτικού Σχολείου Εξαρχείων ξεκινήσαμε και φέτος, τελειώνοντας το 2018, πάλι τις εξόδους στην κοινότητα. Γονείς, παιδιά και κοινότητα, σε συνεργασία με μια ομάδα εκπαιδευτικών του σχολείου, συνεχίζουμε αυτό το ταξίδι της γνώσης και του «αισθητικού μοιράσματος του κόσμου», κατά την προσφιλή έκφραση του J.Ranciere. Κι όπως όλα αυτά τα χρόνια, η πρώτη πιλοτική έξοδος στην κοινότητα,  με την αβεβαιότητά της, είναι αυτή που θα καθορίσει το τι θα αποφασίσουμε στο συμβούλιο τάξης για την καινούρια χρονιά. Η πρώτη έξοδος αναδεικνύει τα προβλήματα στον δρόμο, τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), τη νοητική σχέση των παιδιών με τη γειτονιά, το χάρτη των οδών, τη σχέση τους με τα βιβλία και τα προβλήματα του δημόσιου χώρου. Για να μπορούμε αμέριμνα να σχεδιάσουμε τις εξόδους μας την άνοιξη, αφού έχουμε περάσει ένα μέρος των εποχών στην υπαίθρια τάξη. Το τρίπτυχο είναι τάξη – αυλή – κοινότητα. Κι όπως ξέρουμε από τις πέντε (5) εξόδους μας τον Μάιο, η πόλη είναι το συμβούλιο τάξης και η άμεση δημοκρατία των παιδιών που γίνεται πάρκο, κήπος, σπίτι, αρχιτεκτονική, ιστορία, φύση, λογοτεχνία, μουσική και πλανόδια βιβλιοθήκη.

Οι διεργασίες με το Επιγραφικό Μουσείο είχαν ξεκινήσει από το καλοκαίρι του 2018 και η πρόταση ήταν το λογοτεχνικό βιβλίο του Χρήστου Μπουλώτη και της Φωτεινής Στεφανίδη, «Το κροκοδειλάκι που έγινε λιβάδι» (Καλειδοσκόπιο 2018). Το μουσείο, το σχολείο και η κοινότητα θα αποκτούσαν τον συνδετικό τους ιστό, μέσα από το αφιέρωμα των μουσείων στις «Πνοές Ανέμων», με το μικρό ζώο που ταξίδεψε με τους ανέμους από την Αίγυπτο στην Αθήνα, αγαπήθηκε από τα παιδιά κι επίστρεψε πάλι στην πατρίδα του με τους καινούριους ανέμους γιατί άρχισε να το πιάνει νοσταλγία.  Νοσταλγία, μια λέξη από τον Όμηρο, χαμένη μέσα στο χρόνο να καθορίζει ακόμα και σήμερα την διάθεση μας να μένουμε σ’ ένα τόπο και να δενόμαστε μαζί του. Τέτοια νοσταλγία που πιάνει και τον συγγραφέα του να επιστρέφει στη γενέτειρά του, την Λήμνο, να ολοκληρώσει το παιδικό μουσείο από παιχνίδια που ονειρεύεται, για να μην μπει ποτέ τέλος στην παιδική ηλικία. Και να ανακαλύψουν βέβαια τα παιδιά στο σχολείο των Εξαρχείων ότι έχουμε και παιδιά από την Αίγυπτο!

Η προεργασία μας με την δασκάλα της τάξης υποδοχής Σοφία Λιούλια ήταν να φτιάξουμε το δικό μας κροκόδειλο, να προσανατολιστούμε στον χώρο, να μυρίζουμε τον θαλασσινό αέρα από την Αίγινα, να μάθουμε τον βοριά που μας κρυώνει, να βλέπουμε το γλάρο που έρχεται από το γλαρονήσι και να αισθανθούμε ότι ο πλάτανος της υπαίθριας τάξης μας είναι αιρκοντίσιον! Και να τραβήξουμε φωτογραφίες τις επιγραφές για να φτιάξουμε ένα δικό μας μουσείο επιγραφών στο τετράδιο και στη καρδιά μας, για όλα αυτά που δεν θα θέλαμε να τα νικήσει ο θάνατος και η λήθη!

Και να ‘μαστε με τα παιδιά, με τις κόρνες μας, τον τροχονόμο, το καρότσι μας με τα βιβλία και τα τραγούδια στο δρόμο! Το «Δώδεκα μήνες αθλητές» και το «Αν όλα τα παιδιά της γης» ήταν ο Διόνυσος της παρέας μας που μας ακολουθούσε για να συναντήσουμε τον Απόλλωνα. Και η γειτονιά υποδέχτηκε με τόση αγάπη τα παιδιά! Την ελπίδα μας! Διάβασαν επιγραφές, τις φωτογραφίσαμε, μιλήσαμε με ανθρώπους μέσα στους χώρους τους (τυπογραφεία, βιβλιοχαρτοπωλεία), τραγουδήσαμε και φτάσαμε στο Επιγραφικό Μουσείο. Η κυρία Γιάννα μας περίμενε να μας προϋπαντήσει. Κι εκεί διαβάσαμε το βιβλίο του Χρήστου Μπουλώτη, περιηγηθήκαμε στις επιγραφές και τα ψηφίσματα της κλασσικής κληρονομιάς και κάναμε και το δικό μας συμβούλιο να καταγράψουμε ένα δικό μας ψήφισμα. Να ξανάρθουμε σ’ αυτά τα δημιουργικά αρχαία! Και μετά κάναμε αλφαβητισμό στο δρόμο και κάτω από ένα δέντρο κλίναμε το δέντρο: το δέντρο/ του δέντρου/ το δέντρο/ ω δέντρο!! Κι εκεί τα παιδιά άκουσαν για πρώτη φορά στην υπαίθρια διδασκαλία τη λέξη «γραμματική», κάτω από το δέντρο, όπως θα ήθελε η Αγγελική Βαρελλά στο «Φιλενάδα μου, φουντουκιά μου» (Πατάκης, 1985). Το ενδιαφέρον είναι ότι αν άκουγαν την «γραμματική» στην τάξη και μετά τους έλεγες ότι μπορείς να την κάνεις κάτω από ένα δέντρο, θα σου έλεγαν πως όχι, δεν μπορείς!

Και μετά μέσα στο Πολυτεχνείο ζήσαμε από κοντά τις βεβηλώσεις τους. Αλλά και των μεγάλων. Γιατί, όπως η κυρία Ελένη, η μαμά της Μισέλ, εξηγούσε την εξέγερση των φοιτητών του Πολυτεχνείου και την είσοδο του τανκ, μπήκε αντί για τανκ ένα θορυβώδες μηχανάκι της πόλης να μας θυμίσει πως αυτή η πόλη είναι αβίωτη! Απότομα φρεναρίσματα, κόνξες, ανταλλαγή υβριστικού λόγου, αναισθητική! Σήμερα στο Πολυτεχνείο δεν μπαίνουν τανκ αλλά μηχανάκια! Τα παιδιά τρόμαξαν στη θέα ενός χρήστη ουσιών που μέσα στο Πολυτεχνείο έκανε επικίνδυνες βόλτες με την έγκριση όλων των ανθρώπων που πρυτανεύουν την ελεύθερη κυκλοφορία των ιδεών. Την προ – προηγούμενη φορά αισθάνθηκαν απρόσκλητα γιατί ήταν κατειλημμένο και δεν μπόρεσαν να μπουν και την προηγούμενη φορά ανεπιθύμητα γιατί γίνονταν φοιτητικές εκλογές! Τη μία φορά που τα καταφέραμε φέτος κάναμε τα γενέθλια της Αννούλας από το βιβλίο της Ζωρζ Σαρή «Τα γενέθλια» (Πατάκης, 2012) που δεν τα έκανε λόγω της δικτατορίας!

Επιστρέψαμε στο σχολείο με τη σκιά του συμβάντος. Όλα είναι δύσκολα για την ορατότητα των παιδιών. Η σχέση μας με την πόλη κλονίστηκε και τα παιδιά θύμωσαν. Τα δικαιώματα των παιδιών στον χώρο στένεψαν. Όμως ο κροκόδειλος θα είναι πάντα αυτό που μας ενώνει με την γειτονιά! Θα γίνει κι αυτός η μία μας πόρτα του σχολείου, το σύμβολο της κοινότητας – αν το αποφασίσουν τα παιδιά στη συνέλευσή τους! Και η αρχιτεκτονική που συνεργαζόμαστε χρόνια τώρα να μας πει ότι με την βιβλιοθήκη που θα κάνουμε πάνω στην πόρτα ότι γινόμαστε πάλι το σχολείο της κοινότητας. Κι εμείς όλο χαρά να πεταχτούμε στο δρόμο άλλη μια φορά! Το κάναμε με το Πολυτεχνείο και τα δικαιώματα των παιδιών πάλι! Και με την καινούρια χρονιά, το 2019, θα ετοιμαστούμε για τις γάτο – διαδρομές μας! Είναι τόσοι πολλοί οι λογοτεχνικοί μας γάτοι, μα κι αυτοί που θα συναντήσουμε στ’ αλήθεια από κοντά! Και στο σχολείο μας θα έχουμε τον Θανάση Σκρουμπέλο με το βιβλίο του, «Ο Γάτος μου ο κλόουν ο Μαλόουν» (Τόπος 2018). Γάτες παντού για τις αλκυονίδες μέρες! Καλή χρονιά!