ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΕΝΕ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ


Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε 29-31/3/2019  επιμορφωτική συνάντηση στην παιδαγωγική Φρενέ και τη θεσμική παιδαγωγική στην Ζάκυνθο. Το τριήμερο  διοργάνωσε η Παιδαγωγική Ομάδα “Σκασιαρχείο” μετά από πρόσκληση της κ. Αλεξάνδρας Κατσαϊτου, υπεύθυνης Σχολικών δραστηριοτήτων Ν. Ζακύνθου.

Ένας Απολογισμός

 «Το σχολείο αλλιώς»

Παρασκευή απόγευμα έγινε προβολή της ταινίας «Ο δάσκαλος που άφηνε τα παιδιά να ονειρεύονται». Στην προβολή συμμετείχαν εκπαιδευτικοί  Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και γονείς. Ακολούθησε συζήτηση.

 Το πρωί του Σαββάτου τα μέλη του Σκασιαρχείου Μαρία Καντούρου και Αμάντα Νικολακοπούλου υλοποίησαν τα εργαστήρια του “Τι Νέα;” και του “Συμβουλίου τάξης” και  Νίκη Κοκκινοπλίτη και Ζωή Μώρου τα εργαστήρια του “Ελεύθερου κείμενου”  και των “Μικρών Βιβλίων”.

Η ομάδα των δασκάλων και νηπιαγωγών που πήρε μέρος συμμετείχε ενεργά στην ανταλλαγή ιδεών, εμπειριών και προβληματισμών σχετικά με τη διαμόρφωση της συνεργατικής τάξης στο δημόσιο σχολείο. Η παρουσίαση πρακτικών από σχολεία που συμμετέχουν εδώ και 3 χρόνια στο Δίκτυο Συνεργατικών Σχολείων με την Παιδαγωγική Freinet, αλλά και στα αντίστοιχα Πιλοτικά Προγράμματα του ΙΕΠ, ενθάρρυναν τους εκπαιδευτικούς να εφαρμόσουν σχετικές τεχνικές στις τάξεις τους.

            Ειδικότερα, επισημάνθηκε με ποιον τρόπο το “Τι Νέα;” συνιστά έναν τόπο λόγου όπου το κάθε παιδί φέρνει οικειοθελώς στην ομάδα ένα κομμάτι από τη ζωή του εκτός τάξης το οποίο στη συνέχεια μπορεί να γίνει αντικείμενο προσωπικής ή συλλογικής εργασίας ακολουθώντας τις επιθυμίες και τα ενδιαφέροντα των ίδιων των παιδιών.

            Αντίστοιχα, στο “Συμβούλιο Τάξης” είχαμε την ευκαιρία κάνουμε μια προσομοίωση ενός Συμβουλίου σαν να είμασταν μαθητές/ριες θέτοντας  πραγματικά προβλήματα που απασχολούν τα παιδιά και αναζητήσαμε εναλλακτικούς τρόπους επίλυσής τους. Είδαμε πώς το κάθε παιδί έχει τη δυνατότητα να εκφράσει τη γνώμη του, τη δυσαρέσκειά του, τις αγωνίες του και πώς η ομάδα προσπαθεί από κοινού να δώσει λύσεις. Ακόμη, παρατηρήσαμε πώς μέσα από τη διαδικασία των προτάσεων στο Συμβούλιο η ζωή και η λειτουργία της τάξης διαμορφώνεται από κοινού. Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν τα βιωματικά εργαστήρια ελεύθερης γραπτής έκφρασης. Στο “Ελεύθερο κείμενο” τονίσαμε ότι αποτελεί τη μετάβαση από την προφορικότητα στο γραπτό λόγο. Διαπιστώσαμε πως το παιδί κινητοποιείται όταν γράφει ελεύθερα κάτι γιατί ο στόχος του είναι να αναγνωστεί από άλλους και όχι να ολοκληρώσει μία σχολική εργασία. Συγχρόνως ασκείται η κριτική του ικανότητα γιατί διαβάζει τα κείμενα που έχουν γραφεί από τους συμμαθητές του και επιλέγει το κείμενο που του αρέσει περισσότερο.

 Στη συνέχεια το ελεύθερο κείμενο συνδέθηκε με την τεχνική των μικρών βιβλίων. Οι εκπαιδευτικοί κατασκεύασαν,  έγραψαν και εικονογράφησαν το δικό τους μικρό βιβλιαράκι, έχοντας το ίδιο κίνητρο με τους μαθητές τους: να διαβαστούν από τους άλλους.  Διαπιστώσαμε πως αυτή η δράση δίνει τη δυνατότητα στο κάθε παιδί να εκφραστεί ελεύθερα και δημιουργικά με το γραπτό λόγο και να παράγει ένα μοναδικό έργο που απευθύνεται σε πραγματικό κοινό.

Το απόγευμα του Σαββάτου πραγματοποιήθηκε από την Νίκη Κοκκινοπλίτη το εργαστήρι  «Τέχνη και παιδαγωγική Φρενέ»

Η τέχνη είναι ένα εξαιρετικό εκπαιδευτικό εργαλείο. Μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής της διδακτικής εμπειρίας και να δώσει δημιουργικότητα στο  εκπαιδευτικό  περιβάλλον. Η αλλαγή προσέγγισης τα τελευταία χρόνια από τους εκπαιδευτικούς, τα εκπαιδευτικά προγράμματα βιωματικά κατά κύριο λόγω που υλοποιούνται από μουσεία, βιβλιοθήκες και γενικότερα χώρους πολιτισμού κάνουν τη διαδικασία μάθησης, μέσω της τέχνης ελκυστική, κατανοούν και εμπεδώνουν τα παιδιά γνώσεις. Η τέχνη στο νηπιαγωγείο αλλά και στις άλλες βαθμίδες (δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) είναι μέρος το αναλυτικού προγράμματος. Προτείνεται η συνεργασία με πολιτιστικούς οργανισμούς (μουσεία, καλλιτέχνες, χώρους πολιτισμού, γκαλερί…).

Ο Φρενέ βλέπουμε πως από την αρχή και με τα μέσα της εποχής φέρνει στο σχολείο τις τέχνες (τυπογραφείο, κινηματογράφο) ωστόσο την εικαστικά τέχνη στο σχολείο Φρενέ ανέπτυξε περισσότερο η γυναίκα του η Ελίζ.

Με βάση τις αρχές του Φρενέ σχεδιάσαμε ένα εργαστήρι για την τέχνη. Το πρώτο μέρος ήταν κινητοποίηση του ενδιαφέροντος. Ξεκινώντας με ένα ψυχοκινητικό παιχνίδι κάναμε εισαγωγή στον καλλιτέχνη Pit Montrian. Στη συνέχεια  έγινε παρουσίαση του Καλλιτέχνη Pit Montrian (βιογραφικά στοιχεία, προβολή παρουσίασης, video, σχολιασμός έργων από συμμετέχοντες). Ακολούθησαν εικαστικά εργαστήρια ατομικά και ομαδικά (ζωγραφίζω όπως ο Pit Montrian, παρέμβαση στον χάρτη της πόλης, ειδώλια…αλλά Montrian, ντύνομαι την τέχνη)

Την Κυριακή το πρωί όλη η ομάδα υλοποίησε ένα εργαστήρι «Συνδέοντας το σχολείο με την κοινωνία και το δημόσιο χώρο (τάξη, αυλή, κοινότητα»).

Στο εργαστήριο διαπραγματευτήκαμε τον σχεδιασμό μιας επίσκεψης της τάξης μας σε ένα δημόσιο χώρο της γειτονιάς-πόλης (πλατεία, παιδική χαρά, πεζόδρομος, πάρκο, δασάκι..). Αναφερθήκαμε στην αξία της επαφής των παιδιών με τη φύση. Τη σημασία να γνωρίσουν τη γειτονιά τους, την πόλη τους και να συνδεθούν συναισθηματικά. Να ερευνήσουν την ιστορία της συνοικίας τους αναζητώντας πληροφορίες και από το οικογενειακό περιβάλλον (εμπλοκή γονέων). Να νιώσουν πολίτες της πόλης, ανεξάρτητα από την καταγωγή, τη θρησκεία, και τη μητρική τους γλώσσα. Να ευαισθητοποιηθούν στην ανάγκη προστασίας του δημόσιου χώρου και να ασκηθούν σε δεξιότητες του ενεργού πολίτη (έκφραση, διάλογος, συμμετοχή, διεκδίκηση). Να μάθουν με τρόπο βιωματικό, φυσικό, αβίαστο γιατί αυτή η γνώση είναι μόνιμη. Διερευνήσαμε τον τρόπο που θα προετοιμάσουμε την ομάδα και προτείναν οι εκπαιδευτικοί δράσεις που μπορούνε να υλοποιήσουνε με την ομάδα της τάξης τους. Οι εκπαιδευτικοί ακολουθώντας τις παιδαγωγικές αρχές του Φρενέ πραγματοποίησαν σε ομάδες  ένα υπαίθριο εργαστήρι στην πλατεία Φανερωμένης και στα δέντρα του Άμμου, όπου ξεναγηθήκαμε από την κ. Πηνελόπη Αβούρη από το ΚΠΕ Λιθακιάς. Οι ομάδες καταγράψανε τον χώρο, γράψανε ποιήματα εμπνευσμένα από την πλατεία, υφάνανε σ΄έναν αυτοσχέδιο αργαλειό φυσικά υλικά και σχηματίσανε με πηλό και φυσικά υλικά το πρόσωπο ενός δέντρου της πλατείας. Η κάθε ομάδα παρουσίασε την δουλειά της στην ολομέλεια.

Είδαμε τις δράσεις που υλοποίησε το 21ο Νηπιαγωγείο Αθηνών στο λόφο Φινόπουλου και τα Παναθήναια  και έγινε παρουσίαση παιδαγωγικού υλικού (χάρτη της γειτονιάς, επιτραπέζια παιχνίδια, κουίζ, παραμύθι, εφημερίδα, αφίσες, προγράμματα, φυλλάδια…)

Ευχαριστούμε από καρδιάς την Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων κ. Αλεξάνδρα Κατσαϊτη  για την πρόσκληση και τους εκπαιδευτικούς για την ολοζώντανη παρουσία τους και τη δημιουργικότητά τους.

Νίκη Κοκκινοπλίτη

Μαρία Καντούρου

Αμάντα Νικολοπούλου

Ζωή Μώρου

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s