«Από την τάξη του Φρενέ στο Δημοκρατικό Σχολείο»

Οι Συντονίστριες Εκπαιδευτικού Έργου ΠΕ60 του 6ου ΠΕΚΕΣ Αττικής, Κυριακή Μέλλιου και Αζναουρίδου Φωτεινή διοργάνωσαν επιμορφωτική ημερίδα τη Δευτέρα 8 Απριλίου 2019 με τίτλο:

 «Από την τάξη του Φρενέ στο Δημοκρατικό Σχολείο».

Η ημερίδα οργανώθηκε σε συνεργασία με τις νηπιαγωγούς Νίκη Κοκκινοπλίτη, (μέλος της Παιδαγωγικής ομάδας «Σκασιαρχείο»), Αλεξάνδρα Νάκου (Υποψ. Διδάκτωρ) και την Ελένη Μελιάδου (Med).

Η ημερίδα ξεκίνησε με μια αναφορά στο έργο του Φρενέ και την βιωματικό εργαστήρι στην  τεχνική των Μικρών βιβλίων (Νίκη Κοκκινοπλίτη)

Ο Σελεστέν Φρενέ (Célestin Freinet, 1896-1966) ήταν ο διακεκριμένος Γάλλος παιδαγωγός, μεταρρυθμιστής της εκπαίδευσης, που στις αρχές του 20ού αιώνα, στη Γαλλία, οραματίστηκε ένα σχολείο δημοκρατικό, ελεύθερο και ανοικτό, ένα σχολείο που να σέβεται και να υπερασπίζει τα δικαιώματα του παιδιού.
Πίστευε βαθιά ότι ο κόσμος, που κατακλύζονταν από τη βία και τον πόλεμο, θα μπορούσε να γίνει καλύτερος αν άλλαζε η εκπαίδευση των παιδιών. Οραματίστηκε μια εκπαίδευση συνεργατική και ειρηνική.
Σ’αυτό το σχολείο τα παιδιά μαθαίνουν να συνεργάζονται, να κρίνουν, να εκφράζονται και να επικοινωνούν πραγματικά!
Ο Σελεστέν Φρενέ άνοιξε νέους δρόμους στις παιδαγωγικές μεθόδους, παρατηρώντας τα παιδιά, εστιάζοντας στα ενδιαφέροντάς τους, φέρνοντας τη δράση και την ενέργεια της αυλής στην τάξη και την τάξη στην αυλή!!!
Ο νεωτεριστής παιδαγωγός εισήγαγε τότε τις Νέες Τεχνολογίες στην εκπαίδευση (τυπογραφεία, κινηματογράφο, ραδιόφωνο) καθώς και την διασχολική αλληλογραφία.
Έτσι, από το 1920, έφερε ένα τυπογραφικό πιεστήριο στην τάξη του για να τυπώνει τα κείμενα των παιδιών, εκδίδοντας έτσι τις πρώτες σχολικές εφημερίδες και τα «Μικρά Βιβλία» των μαθητών του.
Οι μαθητές του Σελεστέν Φρενέ έγραφαν, εικονογραφούσαν και τύπωναν τα μικρά τους βιβλιαράκια με τα οποία μπορούσαν να εκφραστούν ελεύθερα, να διατυπώσουν τις απόψεις τους για τα θέματα που τους απασχολούσαν. Έγραφαν για το σχολείο τους, για την γειτονιά τους, για τους ανθρώπους, έκαναν έρευνες για τη φύση, για τα ζώα και για ό,τι άλλο τους ενδιέφερε, έφτιαχναν τα κείμενά τους και τα δημοσίευαν!!!
Το σημαντικότερο, όμως που εισήγαγε ο δάσκαλος, ήταν η αλληλογραφία στην εκπαίδευση. Με συνεργάτες παιδαγωγούς σε όλο το κόσμο, τα παιδιά μπορούσαν να έχουν φίλους σε διάφορα μέρη του κόσμου και να ανταλλάσσουν τα Μικρά τους βιβλιαράκια.

Στην ημερίδα παρουσιάστηκε ο τρόπος δημιουργίας μιας ιστορίας καθώς και η τεχνική διπλώματος των μικρών βιβλίων. ΟΙ συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί δίπλωσαν τα Μικρά Βιβλία τους, γράψανε και εικονογραφήσανε τις ιστορίες τους. Στο τέλος τις παρουσίασαν στην ομάδα.
Το «Μικρό Βιβλίο» εξακολουθεί μέχρι σήμερα να εμπνέει πολλούς δασκάλους σε πολλά μέρη του κόσμου και, φυσικά, πάρα, μα πάρα πολλά παιδιά, που μέσα από αυτήν τη δημιουργική εργασία συνεργάζονται, εκφράζονται και επικοινωνούν τις ιδέες τους.

Στο δεύτερο μέρος οι Αλεξάνδρα Νάκου, Ελένη Μελιάδου εμψύχωσαν το εργαστήρι: Η Δημοκρατία στην τάξη.

Η άσκηση των δημοκρατικών πρακτικών μέσα στην τάξη με καθημερινές αφορμές είναι αυτό που θα βοηθήσει στην καθιέρωση μίας συλλογικής και δημοκρατικής αντίληψης δράσης. Το βιωματικό εργαστήριο που οργανώσαμε και παρουσιάσαμε αφορούσε μία σειρά δράσεων, όπως το συμβούλιο τάξης, οι εκλογές και οι ψηφοφορίες, η οπτικοποίηση  των αιτημάτων στην τοπική αυτοδιοίκηση, η εφαρμογή πρακτικών μέσα από τις εθνικές επετείους και βέβαια η σύνδεση των άρθρων του συντάγματος με τα παιδαγωγικά κέντρα (γωνιές) του νηπιαγωγείου.

Με συναδέρφους από νηπιαγωγεία της περιφέρειας του Πειραιά πειραματιστήκαμε με ρουτίνες και τεχνικές που ενισχύουν τη φωνή των μαθητών.

Η εφαρμογή του σεμιναρίου ξεκίνησε με τη διερεύνηση της επιθυμίας της συγκεκριμένης ομάδας για το πώς θα διεξαχθεί το σεμινάριο. Πώς θα ξεκινήσουμε λοιπόν; Με ποια ενότητα; Τι καλύτερο από ένα παιχνίδι με τη «μπουγάδα» των ενοτήτων, όπου οι συνάδερφοι τοποθέτησαν με τα μανταλάκια τη σειρά που αποφάσισαν ως ομάδες.

Σταδιακά, το εργαστήριο  εμβάθυνε σε δραστηριότητες που αφορούν:

  • Πως τα  παιδιά να αποφασίζουν συλλογικά τη σειρά των δραστηριοτήτων τους μέσα στο ωρολόγιο πρόγραμμα
  •  Πως να λειτουργούν ατομικά στο να εκφράσουν τις προσωπικές τους επιθυμίες ώστε αυτές να διερευνηθούν αν αποτελούν κοινό χώρο ώστε να δημιουργηθούν οι δεσμοί της ομάδας
  • Πώς να επιχειρηματολογούν ώστε να βρουν συμμάχους που θα υποστηρίξουν την πρότασή τους
  • Πώς να ανταποκρίνονται σε δραστηριότητες που έμπρακτα ζητείται ελεύθερα η γνώμη τους όπως τι να μάθουν; Πώς να αλλάξει η τάξη τους; Τι να μετακινηθεί;
  • Πώς να κοινοποιούν ένα αίτημα στην τοπική αυτοδιοίκηση και πώς να λαμβάνουν ενεργά μέρος στη προώθηση αυτού του αιτήματος

Οι προτάσεις του εργαστηρίου αυτού στόχο είχαν να οδηγήσουν τα παιδιά στη σταδιακή διαμόρφωση της έννοιας της κοινότητας οδηγώντας στη μεταμόρφωση της τάξης από σύνολο ατόμων σε κοινότητα προσώπων. Η σχολική κοινότητα αναπτύσσεται και αλληλεπιδρά με συγκεκριμένα εργαλεία δημοκρατικού διαλόγου που τη βοηθούν να διεκδικεί και να διαμορφώνει μία νέα συλλογική ταυτότητα.

Συνοψίζοντας, θα λέγαμε πως η άποψη του Φρενέ πως αφού η αλυσίδα της συμπεριφοράς του παιδιού εξακολουθεί να διαμορφώνεται αξίζει να προστεθεί και ο κρίκος της δημοκρατικής συνείδησης, που θα επιτευχθεί με την επιλεγμένη μίμηση δημοκρατικών διαδικασιών. (Freinet,1955)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s