Μήνας: Ιουνίου 2019

Δουλεύοντας με την παιδαγωγική του Korczak

Το παράδειγμα του 42ου Nηπιαγωγείου Πατρών

Χαράλαμπος Μπαλτάς

Πηγαίνοντας στην Πάτρα για το εργαστήριο του «Σκασιαρχείου» με την παιδαγωγική Freinet «Ολοκαύτωμα και Εκπαίδευση» θα συναντούσα μια νηπιαγωγό, την Κυριακή Λαλιώτη που πρόσφατα το φιλμ που έκανε για τον Γιάννους Κόρτσακ βραβεύτηκε στον 9ο Μαθητικό Διαγωνισμό ταινιών Μικρού Μήκους.

Να πως μου περιέγραψε τον τρόπο που δουλεύει το σχολείο της: 

«Από την αρχή της σχολικής χρονιάς τα παιδιά συγκροτούν ομάδες, αρχικά μικρές (δυάδες) και στη συνέχεια μεγαλύτερες για  να εξοικειωθούν σταδιακά με το κλίμα συνεργασίας μεταξύ τους. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο τα παιδιά μαθαίνουν να αποδέχονται ότι καθένας σκέφτεται με τον δικό του τρόπο και έχει διαφορετικές δυνατότητες, τις οποίες όμως συνεχώς μπορεί  να βελτιώνει. Για το συγκεκριμένο project τα παιδιά έπρεπε να έχουν φτάσει στο επίπεδο της κοινότητας σε ικανοποιητικό βαθμό. Η αίσθηση της κοινότητας μέσα στην τάξη είναι πιθανότερο να αναπτυχθεί όταν όλα τα παιδιά έχουν επαρκή εμπειρία που σχετίζεται με το θέμα. Το θέμα είναι ο σεβασμός προς τον άλλο, θέμα που το δουλεύουμε κάθε χρόνο με διαφορετικές συνθήκες κάθε φορά καθώς η δομή της ομάδας είναι πάντα διαφορετική. Οι βιωματικές δραστηριότητες είναι η καταλληλότερη προσέγγιση για τα νήπια. Ακολουθεί αξιολόγηση της δουλειάς τους και έτσι αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στη μάθησή τους».

Με ενθουσίασε. Ήξερα πως είμαι μπροστά σε μια παιδαγωγό που γνωρίζει τη σχέση των δικαιωμάτων με την κοινότητα, αυτή την δύσκολη και αντιφατική σχέση πολλές φορές. Και να πως συνεχίζει: 

«Το εξαιρετικό παράδειγμα του Ορφανοτροφείου του Γιάνους Κόρτσακ ήταν μια ευρείας κλίμακας αξιολόγηση της κατανόησης της έννοιας του σεβασμού. Τα παιδιά είχαν ήδη αναπτύξει ικανότητες διαλόγου και διαπραγμάτευσης. Η ανομοιογένεια επίσης ήταν πολύ καλή δίνοντας περισσότερες ευκαιρίες διαλεκτικής αντιπαράθεσης και αυτενέργειας για την επίλυση προβλημάτων. Τα παιδιά χρησιμοποίησαν την δημιουργική έκφραση (δραματοποίηση)  αναπαριστώντας την αληθινή ιστορία του Ορφανοτροφείου. Προηγήθηκε η γνωριμία με την ιστορία έως το χρονικό σημείο εισόδου τους στο Ορφανοτροφείο. Έπειτα δόθηκαν οδηγίες που έπρεπε να ακολουθήσουν αυτενεργώντας.   Η βιντεοσκόπηση λειτούργησε ως αυτόπτης μάρτυρας του αυθορμητισμού τους και ως εργαλείο αξιολόγησης μιας κατάστασης που σε μερικές περιπτώσεις δεν λειτούργησε καλά. Χρησιμοποιώντας το κοινοβούλιο του σπιτιού ο καθένας εξέφρασε την άποψή του, εντόπισαν τα προβλήματα και βρήκαν λύσεις που ταίριαζαν σε μια κοινότητα που σεβόταν τα μέλη της».

Η διάκριση των εξουσιών στο σχολείο! Όπως και στην παιδαγωγική Freient, η δικαιοσύνη είναι το ίδιο σημαντική με την ισότητα και την ελευθερία. Και να τα αποτελέσματα:

«Το κοινοβούλιο εφαρμόστηκε στην σχολική τάξη βελτιώνοντας τη λειτουργία της και παρέχοντας καινούριες προτάσεις από και για  τα παιδιά. Τα παιδιά λειτουργώντας ισότιμα και με σεβασμό ανέπτυξαν την αυτοεκτίμησή τους και την αυτοπεποίθησή τους  οδηγώντας τα σε έναν όμορφο δίαυλο επικοινωνίας με τους γονείς τους. Το επόμενο επιθυμητό  ήταν  να μεταφερθεί αυτό το κλίμα συνεργασίας  και ο σεβασμός και στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Όπως και έγινε σε συγκέντρωση γονέων  όπου η πρόθεση των παιδιών έγινε γνωστή στους γονείς και ενημερώθηκαν για τον τρόπο λειτουργίας του κοινοβουλίου στην τάξη. Το ταξίδι αυτό ήταν δικό τους. Το δικό μας συνεχίζεται…».

Η παιδαγωγός δουλεύει για ένα σχολείο της κοινότητας. Η θεσμική Παιδαγωγική στο έργο του  Korczak και του Freinεt είναι κοινή. Η κάμερα, η εφημερίδα, το συμβούλιο της τάξης και όλες οι τεχνικές είναι παρούσες στο βίωμα των παιδιών που αλλάζουν και μετασχηματίζουν τον χώρο που συνυπάρχουν. Το διεθνές συνέδριο για το δάσκαλο  Janusz Korczak που θα γίνει στην Πάτρα 24, 25/10/2019 με συνδιοργάνωση και συμμετοχή του  «Σκασιαρχείου» και πρωτοβουλία του Νεκτάριου Στελλάκη θα είναι μια ευκαιρία να αναδείξουμε περαιτέρω τις σχέσεις  Korczak και Freinεt.

Για την ταινία της Κυριακής Λαλιώτη «Το Μεγάλο Σπίτι» (2018) δες:

https://www.thebest.gr/article/528559-

Ο Χαράλαμπος Μπαλτάς είναι δάσκαλος στο 35ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών και μέλος της Παιδαγωγικής Ομάδας του «Σκασιαρχείου». babisbaltas1@gmail.com

Advertisements

Φοιτητές του Ο.Π.Α. στο 2ο Γυμνάσιο Καισαριανής

Στα πλαίσια των δράσεων του Προγράμματος στις Επιστήμες της Αγωγής και της Εκπαίδευσης του Ο.Π.Α, μια ομάδα φοιτητών επέλεξε, πέρα από τις προγραμματισμένες δράσεις του Προγράμματος, να επισκεφθούν το 2ο Γυμνάσιο Καισαριανής. Εκεί, με την καθοδήγηση της κυρίας Στέλλας Μπαδικιάν, οι φοιτητές παρακολούθησαν στην πράξη το Συμβούλιο Τάξης και το «Τι νέα;».

Πρόκειται για τεχνικές διδασκαλίας τις οποίες τις διδάχθηκαν στα πλαίσια του Προγράμματος και τις βίωσαν μέσα από βιωματικά εργαστήρια που έγιναν κατά την διάρκεια του Ακαδημαϊκού Έτους. Όμως, επέλεξαν να το δουν στην πράξη, σε πραγματικό περιβάλλον τάξης και σε πραγματικές συνθήκες διδασκαλίας.

Η εμπειρία όπως την έζησαν και κατέγραψαν οι φοιτητές:

«Η επίσκεψη μας στο  2ο Γυμνάσιο Καισαριανής στο οποίο διδάσκει η κ. Μπαδικιάν ήταν μία ακόμη πρωτόγνωρη και ευχάριστη εμπειρία, όπου θα μπορούσαμε να πούμε ότι έκλεισε ευχάριστα ένα μεγάλο κύκλο επισκέψεων στα δημόσια σχολεία για τη φετινή χρονιά. Εκεί, μας υποδέχτηκε εγκάρδια και πιο νωρίς από το καθορισμένο μας ραντεβού δίνοντάς μας τη δυνατότητα να μπούμε στην τάξη και να δούμε τη κινηματογραφική ομάδα της Γ΄ Γυμνασίου η οποία αυτή τη περίοδο δημιουργούσε τη δική της ταινία μικρού μήκους. Ήταν πραγματικά εντυπωσιακή η δουλεία που είχαν κάνει αλλά πιο πολύ μας εντυπωσίασε η ωριμότητα που είχαν και μπορούσαν να συνεργαστούν αλλά και να λύσουν κάθε πρόβλημα που εμφανιζόταν στη δημιουργία της ταινίας. Παρακολουθώντας επανειλημμένα τη δουλεία που είχαν κάνει μπορούσαν μέσω της παρατήρησης και της συζήτησης να βρίσκουν λύσεις στα προβλήματά τους αλλά και να βελτιώνουν την ήδη υπάρχουσα δουλειά τους. Τέλος, μοίραζαν τις αρμοδιότητες που είχε ο καθένας να φέρει εις πέρας μέχρι την επόμενη συνάντησή τους. Στη συνέχεια, πήραμε μέρος και εμείς στο συμβούλιο της τάξης Γ1 του γυμνασίου όπου συστηθήκαμε και θέσαμε και τα δικά μας θέματα προς συζήτηση. Ήταν εντυπωσιακό πως η καθηγήτρια μέσα από ενεργούς ρόλους μας έκανε να μάθουμε και να κατανοήσουμε όλη τη διαδικασία του συμβουλίου της τάξης. Προς το τέλος της συγκεκριμένης διδακτικής ώρας, μέσω ενός θέματος που ψηφίστηκε προς συζήτηση το οποίο αναφερόταν στην ουσιαστική ύπαρξη μαθήματος επαγγελματικού προσανατολισμού στα σχολεία, οι μαθητές ανοίχτηκαν και μας έκαναν διάφορες ερωτήσεις που αναφερόντουσαν σε αυτό το θέμα δημιουργώντας ένα όμορφο περιβάλλον για συζήτηση. Μετά αλλάξαμε αίθουσα και πήγαμε σε αυτήν του τμήματος Γ3, όπου συμμετείχαμε και εμείς στη διαδικασία του «Τι νέα». Έπειτα, αφού είχαμε αρκετό χρόνο στη διάθεσή μας σχημάτισαν οι μαθητές ομάδες των τριών ατόμων στις οποίες μοιραστήκαμε και εμείς ως επικεφαλής. Η κάθε ομάδα είχε να επιλέξει ένα θέμα από τα δέκα που μας δόθηκαν, όπου ήταν όλα σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, κυρίως των παιδιών, και να υποστηρίξει με παραδείγματα και επιχειρήματα την επιλογή της. Εν κατακλείδι, θέλουμε να επισημάνουμε ακόμα μία φορά πόσο βοηθητικό ήταν που συμμετείχαμε ενεργά και εμείς σε όλες τις διαδικασίες και μεθοδολογίες μάθησης.»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ “Τ’ ΑΕΤΟΠΟΥΛΑ”(2019)

Της Κατερίνας Μπάρκα

Τίνος, είναι αυτή η πόλη; Στις 11/6  ο δάσκαλος o Μπάμπης είχε δώσει ραντεβού με τους μαθητές, τις μαθήτριες και τους γονείς τους στον Σκόρο, στα Εξάρχεια, στο μαγαζί όπου μπορούμε να αφήνουμε τα παλιά μας αντικείμενα για νέους ιδιοκτήτες, στην γωνία Ζωοδόχου Πηγής και Ερεσού. Τα αντικείμενα συνήθως έχουν ιδιοκτήτες. Μερικά έχουν για πάντα έναν ιδιοκτήτη, εκτός κι αν αυτός αποφασίσει να το δωρίσει σε κάποιον άλλον. Άλλα έχουν πολλούς ιδιοκτήτες διαδοχικά ή και ταυτόχρονα. Γι’αυτό και μερικών αντικειμένων την ιστορία την αφηγούμαστε πολύ σύντομα ενώ για άλλα χρειαζόμαστε πιο πολλή ώρα…

Ας πάρουμε το τυχαίο παράδειγμα του Τοίχου.

Ο τοίχος ενός κτηρίου. Σε ποιόν ανήκει; Στην εργολάβο της πολυκατοικίας; Στο χτίστη του; Στη νοικοκυρά που τον τρίβει εσωτερικά για να ασπρίσει και του κρεμάει και κορνίζες; Στον άνθρωπο που μένει πίσω από αυτόν; στο ζευγαράκι που τον χρησιμοποιεί ως ευκαιριακό ανάχωμα της αγάπης τους; Στη χελιδόνα που έχει φωλιάσει για τα μικρά της τον Απρίλη ;

Σε ποιον ανήκει ο Τοίχος ; Η Τζαμαρία του μαγαζιού;Ανήκει στις κούκλες της βιτρίνας; Ανήκει στη μαγαζατόρισσα; Μήπως στους περαστικούς που καθρεφτίζονται φευγαλέα προφίλ κι ανφάς ;

Εν πάση περιπτώσει, ο δάσκαλος ο Μπάμπης με την εκπαιδευτική δράση του έθεσε αυτή την ίδια ερώτηση για την πόλη .

Σε ποιον ανήκει η πόλη; Το πεζοδρόμιο, η κολώνα, η τζαμαρία, ο δρόμος; Η τάξη, η αυλή και η κοινότητα; Τα σχολικά κτίρια, το Πολυτεχνείο, η πλατεία, το πάρκο;

Τα παιδιά της Β’ Τάξης του 35ου Δημοτικού των Εξαρχείων συμβαίνει να μην ταλανίζονται από την ερώτηση, διότι το έχει κάνει ο δάσκαλός τους πριν από αυτά κι έχει δώσει την απάντηση μέσα από την επιλογή της παιδαγωγικής χωροθέτησης που ονομάζεται Τάξη – Αυλή – Κοινότητα. Οι μαθητές/ μαθήτριες αυτοί χωρίς να περιορίζονται, αλλά διαπραγματευόμενοι με την ιδέα ότι η τάξη (δεν) ανήκει στον δάσκαλο, η αυλή στον διευθυντή και η πόλη στον δήμαρχο ή ενδεχομένως στους Άλλους που είναι έξω για κάποιο λόγο, είναι παρόντες και παρούσες στην εκπαιδευτική διαδικασία για την αλλαγή.

Στο Σκόρο, αυτό το απόγευμα της Τρίτης, τα αντίτυπα της εφημερίδα τοίχου της Β’ τάξης του 35ου Δημοτικού της οδού Κωλέττη, είναι στρωμένα στο βοηθητικό τραπεζάκι του συμβουλίου, μπροστά από τις καρέκλες βαλμένες κυκλικά. Όσοι έχουμε έρθει νωρίτερα και περιμένουμε τους μαθητές για να αρχίσει η αφισοκόλληση.

Οι μαθήτριες, οι μαθητές και οι μητέρες τους έρχονται σταδιακά, λίγο ή λιγότερο μουσκεμένοι από την καλοκαιρινή μπόρα που μόλις έχει τελειώσει. Ο μικρός νοτιάς στεγνώνει τους σοβάδες για να βοηθήσει στην αφισοκόλληση των εφημερίδων.

Κάθε μαθητής που φτάνει στο Σκόρο λαμβάνει ένα δώρο από τον κύριο Μπάμπη που είναι το ηχογραφημένο μήνυμα στην ντουντούκα του: “Τ’ Αετόπουλα στην γειτονιά σας απόψε αφισοκολλούν την εφημερίδα τους”. Η φωνή που ακούγεται είναι του κύριου Μπάμπη, και, ηχητικά, κλείνει με τις αντιδράσεις των μαθητών σε αυτό. Τα παιδιά μπαινοβγαίνουν στον Σκόρο, πηγαινοέρχονται στις μητέρες τους και στους φίλους τους.

Γρήγορα – γρήγορα, τα παιδιά παίρνουν τις εκτυπωμένες εφημερίδες, μια ο καθένας και η καθεμιά, και σκέφτονται σε ποιον τοίχο θα μπορούσαν να τις κολλήσουν. Δοκιμάζουν, αλλάζουν γνώμη, συναποφασίζουν αυθόρμητα. Η Αντονέλα με την Μελίνα διαβάζουν στην ντουντούκα τα άρθρα της εφημερίδας τους. Ο Αχιλλέας παρατηρεί το αντικείμενο που έχει στα χέρια του και που κολλάει στον τοίχο: “Κύριε, αυτή είναι περσινή εφημερίδα. Λέει Αχιλλέας, Α δημοτικού. Εμείς πηγαίνουμε Δευτέρα”. “Ααα.. Μπερδευτήκαμε λοιπόν; Για να δούμε… “ Ξαναδιαβάζοντας την εφημερίδα, ο Αχιλλέας καταλαβαίνει ότι πρόκειται για μια ιστορική αναδρομή των όσων απασχόλησαν την τάξη του τα τελευταία δύο χρόνια.

Στο μεταξύ, οι διαχειριστές του Σκόρου μπαινοβγαίνουν, οι πελάτες, οι γονείς, οι περαστικοί, οι τοίχοι, όλα μετέχουν στο γεγονός και περιμένουν την συνέλευση που θα γίνει τώρα.

Μέσα από τα δύο φύλλα της εφημερίδας, τα παιδιά φωναχτά διαβάζουν για τις δράσεις τους, διαβάζουν τα ελεύθερα κείμενα που τα ίδια έχουν γράψει, και που θα ανήκουν κι αυτά από τώρα σε άλλους. Οι περαστικοί των οδών Ερεσού και Ζωοδόχου Πηγής θα μάθουν τι μαγείρεψε μια μέρα η μητέρα του Φάμπιο, την εντύπωση που έμεινε στον Νηρέα από την συνέντευξη με την Παυλίνα Παμπούδη, από την αλληλογραφία που κάνει η τάξη του με την κυρία Ρόζα και με άλλες τάξεις, από άλλα σχολεία. Τα παιδιά ξέρουν ότι η δράση της τάξης τους αφορά πλέον και τους πελάτες του Σκόρου, και του ξενυχτισμένου τα ξημερώματα που θα παρατηρήσει τα τριαντάφυλλα της εφημερίδας, ενώ δίπλα του μπορεί να τραντάζεται ο κάδος στο απορριμματοφόρο, αλλά και τους φοιτητές που μένουν στην οδό Ερεσού.

Τα ίδια τα παιδιά απασχολούνται επίσης από την γειτονιά τους. Θα το πουν σε λίγο στην συνέλευσή τους.

Στο πεζοδρόμιο που για λίγο θα ανήκει στους μαθητές και στην ημερήσια διάταξη της συνέλευσης, κάτσαμε και τους ακούσαμε να μιλούν για τα «10 θέματα προς συζήτηση». Όπως γίνεται στα συμβούλια, η καθεμιά ή ο καθένας παίρνει τον λόγο από την συντονίστρια Αντονέλα. Η γειτονιά ακούει τα παιδιά μέσα από το ηχείο της ντουντούκας.

Οι μαθητές μιλούν και οι λέξεις του χτυπούν πάνω στην τζαμαρία του Σκόρου, στα αφτιά των μητέρων τους, στο πεζοδρόμιο, στα αφτιά της έφηβης περαστικής που έγινε μούσκεμα από το λασπωμένο νερό της λακκούβας του δρόμου. Τα βήματα των παιδιών προς τον δημόσιο χώρο είναι ωθημένα από τον ενθουσιασμό του μοιράσματος της ζωής τους.

Μιλούν για την γειτονιά τους με τα δακρυγόνα, όμως το άλλο παιδί που μένει μακριά από τα Εξάρχεια δεν αντιμετωπίζει αυτή την πραγματικότητα. Αντιμετωπίζουν όμως όλοι την ίδια κατάσταση στα προαύλιά τους, όπου μερικά αγόρια τσακώνονται για την μπάλα στο ποδόσφαιρο.

Στην ίδια θεματική, αναφέρθηκε ότι τις Πέμπτες η τάξη πήγαινε κι έπαιζε ποδόσφαιρο στην αυλή και στο Πολυτεχνείο. Αναφέρεται επίσης η αλλαγή στο κτήριο του σχολείου, με την καινούργια πόρτα που σχεδιάζουν εδώ και τόσο καιρό και που θα φτιαχτεί το καλοκαίρι.

Στον χώρο – φάντασμα που αποκαλείται “δημόσιος λόγος”, η πόλη αναπαριστάται ως ένας χώρος που μας δέχεται όταν δεν είμαστε εκεί που πρέπει κανονικά να είμαστε γιατί ένας χώρος μας ανήκει, δηλαδή το σπίτι μας. Στο μεταξύ, όταν είμαστε στο σπίτι μας, εκεί που πρέπει να είμαστε, άλλοι άνθρωποι βρίσκονται στον δρόμο. Μερικοί άνθρωποι που βρίσκονται στον δρόμο Σπίτι δεν έχουν (;) και (θα) λέει ο κόσμος ότι γυρνούν έξω. Προεκτείνοντας, αυτοί που Βγαίνουν στο δρόμο αφήνουν πίσω την Πόλη που όμορφα καίγεται.

Μοιραία, εφόσον μας δέχονται, οφείλουμε να σεβόμαστε ό,τι δεν είναι δικό μας (ο κανόνας ισχύει, εξάλλου, κι “εντός σπιτιού”). Όπου σεβασμός, βάλε την μητέρα και τον πατέρα σου που σε έχουν προειδοποιήσει από όταν ήσουν παιδί τους, να μην αγγίξεις τίποτα στο ξένο σπίτι που θα πάμε, και ιδίως να μην σπάσεις τίποτα γιατί το έχει πληρώσει αυτή ή αυτός και, όπως είναι φυσικό, αλίμονό σου. Στο δημόσιο χώρο αυτό μεταφράζεται ως ανησυχία να διατηρήσουμε το αντικείμενο/ τον χώρο ως έχει. Για να αισθανόμαστε ότι μπορούμε να εκφραστούμε σε έναν χώρο που δεν είναι ο ιδιωτικός μας, καταλήγουμε να βρισκόμαστε σε χώρους που δικαιωματικά έχουμε το δικαίωμα να βρισκόμαστε, επειδή δηλαδή έχουμε πληρώσει γι’ αυτό. Βλέπε σινεμά, καφετέρια, παραλία κι ούτω καθ’ εξής.

Πίσω από τον κιγκλίδωμα της αυλής του Δημοσίου Λόγου, στην γλάστρα της Σχέσης Πολίτη – Πόλης, έχει ριχτεί ένα σποράκι που θέλει την δράση του πρώτου να είναι επιζήμια για την ευημερία της δεύτερης. Στην σφαίρα του Δημόσιου Λόγου, οι δράσεις των πολιτών που αναπαριστώνται είναι επαναληπτικά αρνητικές. Βλέπε κακοποίηση από πολίτη σε πολίτη, κλέψιμο, βανδαλισμός, βίαιες πορείες, “μουτζούρες” στους τοίχους, παράβαση του Κ.Ο.Κ., αγένεια και πάει λέγοντας.

Η αναπαράσταση στο συλλογικό μας φαντασιακό των πολιτών που ενεργούν μέσα στην πόλη είναι κατά κύριο λόγο αιτία φόβου για όσους δεν ενεργούν μέσα στην πόλη. Και για όσους ενεργούν.

Ο τόπος που αυτό συμβαίνει, ο δημόσιος τόπος είναι μοιραία τόπος φόβου και οι συναντήσεις που συμβαίνουν μέσα σε αυτόν είναι, εξ ορισμού, τόπος φόβου επίσης .

Αυτά για το φάντασμα «δημόσιος λόγος».

Σχετικά με τα δικά μας, αυτός ο φόβος που εκδηλώνεται ως ντροπή σε διάφορες πρακτικές της κοινωνικής αλλά και της προσωπικής ζωής μας, είναι μήπως ο φόβος να ομορφύνουμε, να ζωντανέψουμε, να νοηματοδοτήσουμε υποκειμενικά, μέχρι πρότινος ανεκμετάλλευτα, επειδή είναι ασύνδετα, σύμβολά της;

Τέτοιες ιδέες μου έρχονται αυτό το απόγευμα τις Τρίτης 11/6  στο Σκόρο.

Η τάξη είναι εδώ, μέσα από την δουλειά που περιγράφεται στην εφημερίδα, η αυλή έρχεται μέσα από τα λόγια των παιδιών. Στην κοινότητα μέσα είμαστε.

Τάξη – Αυλή – Κοινότητα.

Πέρυσι που πηγαίναμε Α’ τάξη, τώρα που γινόμαστε μούσκεμα, του χρόνου που θα έχουμε καινούργια πόρτα.

Μέσα στα παιδιά έχει δημιουργηθεί χώρος για τους τρεις αυτούς τόπους, μέσα στους οποίους τα ίδια αναπαριστώνται.

Χωρίς να προλάβω να δω την συνέχεια και το τέλος αυτής της συνάντησης, επιβεβαιώνεται πάλι ότι η παιδαγωγική Freinet είναι ο καθημερινός αγώνας, όπου η αγάπη μεταδίδεται στους Άλλους με τέχνη και με τέχνη απ’ αυτούς μας επιστρέφεται. Λέξεις γινόμαστε που ψάχνουν αδιαλείπτως καινούργιους ιδιοκτήτες.

Νέο Πιλοτικό πρόγραμμα Freinet 2019/2020.

Η Παιδαγωγική ομάδα «Το Σκασιαρχείο»  υλοποιεί τη νέα σχολική χρονιά  2019-2020 το «3ο Πιλοτικό πρόγραμμα επιμόρφωσης και εφαρμογής της Παιδαγωγικής Freinet στη δημόσια εκπαίδευση». 

Το πρόγραμμα απευθύνεται στους εκπαιδευτικούς των δημόσιων σχολείων της Π/θμιας και της Δ/θμιας εκπαίδευσης των Περιφερειακών Διευθύνσεων  Εκπαίδευσης α) του νομού Αττικής, β) των νομών Αργολίδας, Αρκαδίας, Μεσσηνίας και Λακωνίας. 

Η επιμόρφωση προσφέρεται από επιμορφωτική ομάδα εκπαιδευτικών της παιδαγωγικής ομάδας «Το Σκασιαρχείο– Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας». Συνεργάζονται Τμήματα του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου καθώς και επιμορφωτές από το γαλλικό δίκτυο Freinet (ΙCEM).

Πρόγραμμα Πιλοτικού προγράμματος Αττικής. Τόπος: Αθήνα 

Α’ ΦΑΣΗ – ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

1ο διήμερο

·         Παρασκευή 4 Οκτωβρίου   (17.00 – 20.30)

·         Σάββατο 5 Οκτωβρίου   (10.00 – 13.30)

2ο διήμερο

·         Παρασκευή 1 Νοεμβρίου (17.00 – 20.30)

·         Σάββατο 2 Νοεμβρίου (10.00 – 13.30)

3ο διήμερο

·         Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου (17.00 – 20.30)

·         Σάββατο 7 Δεκεμβρίου (10.00 – 13.30)

Β’ ΦΑΣΗ – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ / ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΕΜΠΕΙΡΙΩΝ

·         Πέμπτη 9 Ιανουαρίου  (17.00 – 20.30)

·         Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου (17.00 – 20.30)

·         Πέμπτη 5 Μαρτίου (17.00 – 20.30)

·         Πέμπτη 2 Απριλίου (17.00 – 20.30)

·         Πέμπτη 7 Μαΐου (17.00 – 20.30)

·         Πέμπτη 4 Ιουνίου (17.00 – 20.30)

Πρόγραμμα Πιλοτικού προγράμματος Πελοποννήσου. Τόπος: Τρίπολη

Α’ ΦΑΣΗ – ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

1ο διήμερο

·         Παρασκευή 11 Οκτωβρίου   (17.00 – 20.30)

·         Σάββατο 12 Οκτωβρίου   (10.00 – 13.30)

2ο διήμερο

·         Παρασκευή 8 Νοεμβρίου (17.00 – 20.30)

·         Σάββατο 9 Νοεμβρίου (10.00 – 13.30)

3ο διήμερο

·         Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου (17.00 – 20.30)

·         Σάββατο 14 Δεκεμβρίου (10.00 – 13.30)

Β’ ΦΑΣΗ – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ / ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΕΜΠΕΙΡΙΩΝ

·         Παρασκευή 10 Ιανουαρίου  (17.00 – 20.30)

·         Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου (17.00 – 20.30)

·         Παρασκευή 6 Μαρτίου (17.00 – 20.30)

·         Παρασκευή 3 Απριλίου (17.00 – 20.30)

·         Παρασκευή 8 Μαΐου (17.00 – 20.30)

·         Παρασκευή 5 Ιουνίου (17.00 – 20.30)

 Το πρόγραμμα υλοποιείται από τα μέλη της Παιδαγωγικής ομάδας εθελοντικά και προσφέρεται δωρεάν για τους εκπαιδευτικούς.Διαβάστε την εγκύκλιο και υποβάλλετε την αίτησή σας μέσα από την ιστοσελίδα του ΙΕΠ. https://www.iep.edu.gr/services/mitroo/login.php

Οι αιτήσεις έως τις 28 Ιουνίου

ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΑΣ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ!

Η παιδαγωγική Φρενέ είναι συνυφασμένη με το τυπογραφείο στο σχολείο καθώς πρώτος ο Σελεστέν Φρενέ από το 1920 εισήγαγε την τεχνική του τυπογραφείου στην παιδαγωγική διαδικασία ως ένα εργαλείο ελεύθερης έκφρασης των μαθητών. 

Σκηνές αντίστοιχες με αυτές που βλέπουμε στην ταινία «Το Σκασιαρχείο», όταν ο δάσκαλος ανοίγει μπροστά στους έκπληκτους μαθητές του το δέμα με τα τυπογραφικά στοιχεία, ξετυλίχτηκαν πριν λίγες μέρες στο 4ο Δημοτικό σχολείο Ταύρου.

Ήταν η Τρίτη 28/5 όταν ανοίξαμε το βαρύ δέμα από τη Λήμνο. Μεγάλη η συγκίνηση για τα  μέλη του «Σκασιαρχείου» που ήταν παρόντα όταν είδαν να εμφανίζεται μπροστά τους το δικό τους τυπογραφείο.  

Με πρωτοβουλία δάσκαλου Θανάση Παπαδόπουλου, είχαν φτάσει από τη Λήμνο οι κάσες με τα τυπογραφικά στοιχεία και τα άλλα σύνεργα που ανήκαν στο οικογενειακό του τυπογραφείο και τώρα, μετά τη δωρεά, αποτελούν ιδιοκτησία του Σκασιαρχείου.

Με τη συμμετοχή παιδιών του σχολείου το τυπογραφείο μπήκε σε λειτουργία. Στην πρώτη πειραματική λειτουργία. Με την καθοδήγηση του Θανάση Παπαδόπουλου όλοι μαζί στοιχειοθέτησαν τις πρώτες φράσεις, μελάνωσαν τα στοιχεία και τύπωσαν τα πρώτα χαρτιά.

Ο καθένας πήρε από ένα ως πολύτιμο ενθύμιο.

Ως προσωρινός χώρος εγκατάστασης του τυπογραφείου επελέγη το πρωτοπόρο 4ο Δημοτικό σχολείο Ταύρου, αλλά από τη νέα σχολική χρονιά θα αρχίσει τα ταξίδια του.

ΤΟ ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ

Το Σάββατο 8/6/2019  μέλη της Ομάδας «Κόρτσακ» του Σκασιαρχείου θα είναι στην Πάτρα για ένα εργαστήριο για το Ολοκαύτωμα και την Εκπαίδευση.

Από το 2012 που ήταν «Έτος Κόρτσακ» οι δράσεις μας είναι διαρκείς και αφορούν πολλές συνεργασίες (με το θέατρο «Εμπρός», τον Συνήγορο του Παιδιού, το θέατρο «Πόρτα» και το Θέατρο «Άλφα», την Μπεάτα Ζουλκιέβιτς, το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση και τις εκδόσεις «Γαβριηλίδη»). Το Αντιφασιστικό Μέτωπο Παιδείας, οι αντιφασιστικοί και ιστορικοί περίπατοι στο κέντρο της Αθήνας, οι μεταφράσεις τους έργου του που ετοιμάζουμε και έχουμε ήδη κάνει και ο υποτιτλισμός ταινιών που αφορούν τον αφορούν, είναι σταθμοί αυτής της πορείας.         

Το εργαστήριο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς που θέλουν να δουλέψουν στην τάξη την ιδέα του Ολοκαυτώματος. Όλα τα υλικά αυτού του εργαστηρίου έχουν παραχθεί από την παιδαγωγική ομάδα «Το Σκασιαρχείο». Δουλέψαμε αναλύοντας τα προσφάτως μεταφρασμένα από τη Φωτεινή Παπαρήγα ημερολόγια αυτού του δασκάλου. Τα ημερολόγια είναι υλικά για να δημιουργηθούν οι διαφορετικές προοπτικές – ομάδες (αντίσταση, συνεργασία, προσφυγιά, δικαιώματα των παιδιών), πάνω στο έργο και τη ζωή αυτού του Πολωνού δασκάλου του Ολοκαυτώματος. Οι προτάσεις από τα ημερολόγια εναλλάσσονται από διαφορετικές φωνές προκειμένου να αποδοθεί η σύγχυση, η πολυφωνία, η διαφορετική κάθε φορά προοπτική και η τελική επιλογή της κριτικής σκέψης. Η δημιουργία των τεσσάρων ομάδων αποβλέπει στη ρητορική αντιπαράθεση με βάση ένα κεντρικό πρόσωπο που είναι η μάσκα του δασκάλου, το οποίο ζητά ν’ ακούσει από τις ομάδες τις προοπτικές, να τις συμβουλευτεί και να επιλέξει το καλύτερο ιστορικά (δεσμευτικά). Στόχος είναι να επιτευχθεί η εμπλοκή των εκπαιδευτικών και η ενσυναίσθησή τους σε θέματα της προσφυγιάς και του ολοκαυτώματος.

Στα ορφανοτροφεία που διηύθυνε ο Γιάνους Κόρτσακ κατάφερε να θέσει σε εφαρμογή τα παιδαγωγικά του οράματα, να δημιουργήσει δηλαδή μια «κοινότητα», όπου όλα τα παιδιά ως ισότιμα μέλη καλούνταν να παίρνουν αποφάσεις και να διαχειρίζονται τη ζωή τους ανεξάρτητα από την ηλικία τους. Για τον σκοπό αυτό εφάρμοσε τέσσερα παιδαγωγικά είδη εκμάθησης της δημοκρατίας:

  1. Το Δημοψήφισμα
  2. Το Κοινοβούλιο των παιδιών
  3. Το Δικαστήριο των παιδιών
  4. Συγκεντρώσεις-Συζητήσεις

(όπως επίσης το γραμματοκιβώτιο, η εφημερίδα -παιδική δημοσιογραφία, το ραδιόφωνο κτλ.)

Το πρωτοποριακό του έργο έληξε απότομα το 1942, με τη μεταγωγή του ίδιου και των παιδιών ‘του’ από το γκέτο της Βαρσοβίας στο στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα. Το τέλος του όμως, το οποίο αναμφίβολα υπήρξε τραγικό και ηρωικό, μιας και του δόθηκε η δυνατότητα να σωθεί, αλλά προτίμησε να πεθάνει μαζί με τα παιδιά, τείνει να επισκιάζει την πνευματική του κληρονομιά. [Μπ.Μπ.]