‘’Το Νηπιαγωγείο που ζούμε, δημιουργούμε, χαιρόμαστε’’

Νίκη Κοκκινοπλίτη / 21ο Νηπιαγωγείο Αθηνών

Είναι πολλά χρόνια που η παιδαγωγική Φρενέ κυριαρχεί στην τάξη μου. Το ίδιο το πρόγραμμα του νηπιαγωγείου οι σκοποί και οι στόχοι του ευνοούν αυτή τη παιδαγωγική διαδικασία. Οι δραστηριότητες που σχεδιάζονται έχουν κεντρικό άξονα τη συνεργασία και είναι βιωματικές.

Γίνεται προσπάθεια να διαμορφωθεί κουλτούρα συνεργασίας τόσο των

εκπαιδευτικών του σχολείου όσο και να αναπτυχθούν  συνεργασίες με εκπαιδευτικούς γειτονικών σχολείων.

Ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο είναι η συνεργασία με τους γονείς και εμπλοκή τους σε δράσεις με στόχο τη συμμετοχή τους στη σχολική κοινότητα.

Συνεχίζουμε τον μετασχηματισμό του Νηπιαγωγείου μας με αργά σταθερά βήματα έτσι που

 ‘’Το Νηπιαγωγείο που ζούμε, δημιουργούμε, χαιρόμαστε’’

να γίνει‘’Το Νηπιαγωγείο που ονειρευόμαστε’

Η τάξη ανοιχτή στον έξω κόσμο

Η τάξη μας επικοινώνησε  με άλλες τάξεις, άλλα παιδιά, άλλους ενήλικους. Βγήκαμε πολλές φορές έξω από το σχολείο. Προσκαλέσαμε στο σχολείο θεατρικές ομάδες και συγγραφείς που μοιραστήκανε μαζί μας τα βιβλία τους. Κάναμε βόλτες στη γειτονιά (λαϊκή αγορά, φούρνος, κρεοπωλείο,  εκκλησία). Μάθαμε την ιστορία της γειτονιάς.

Γνωρίσαμε τη ζωή και το έργο των καλλιτεχνών που πήραν τα ονόματά τους οι δρόμοι στους οποίους  μένουν τα παιδιά. Επισκεφτήκαμε τον λόφο Φινόπουλο και γνωρίσαμε τα μικρά και μεγάλα μυστικά της φύσης.

Πήγαμε στην πλατεία Αργεντινής Δημοκρατίας.  Γνωρίσαμε τα γλυπτά που υπάρχουν στον χώρο, μάθαμε την ιστορία της πλατείας, ευαισθητοποιήθηκαν τα παιδιά στο θέμα του βανδαλισμού. Γνωρίσαμε καλλιτέχνες.

«Συμβούλιο Τάξης», «Τι νέα;»

Λόγω της σύνθεσης του τμήματος νήπια προνήπια για μεγάλο χρονικό διάστημα αυτές οι τεχνικές λειτούργησαν με διαφορετικό τρόπο. Ήταν ένα προπαρασκευαστικό στάδιο με μύηση στις τεχνικές και πολλές δραστηριότητες προετοιμασίας των τεχνικών. Τα παιδιά έπρεπε πρώτα να υιοθετήσουν τεχνικές διαλόγου και στη συνέχεια να μπούνε στους ρόλους των τεχνικών «Τι νέα;»  και «Συμβούλιο τάξης».

Πολύ ενδιαφέρον στο «Τι νέα;»  είχαν οι προτάσεις των παιδιών για εξόδους στη γειτονιά και βόλτες σε πλατείες και μουσεία που είχαν αγάλματα.

Το ουσιαστικό ήταν ότι τα παιδιά φέρνανε θέματα για το συμβούλιο ή όταν υπήρχε πρόβλημα στις σχέσεις μεταξύ τους συχνά λέγανε ‘’κυρία να κάνουμε ένα συμβούλιο’’. Επίσης, αντιλήφθηκαν και υιοθέτησαν τους κανόνες του συμβουλίου: Δεν κοροϊδεύουμε, ακούμε αυτόν/αυτήν που μιλάει, ζητάμε το λόγο, τα παιδιά που έχουν μιλήσει λιγότερο έχουν προτεραιότητα, όσες/όσοι ενοχλήσουν τρεις φορές χάνουν το δικαίωμα να συμμετέχουν και ό,τι λέμε είναιμεταξύ μας.

«Λαχανόκηπος»

Δυο χρόνια τώρα καλιεργούμε στο σχολείο μας  ένα λαχανόκηπο και ένα βοτανόκηπο. Τα παιδιά φυτέψανε, φροντίζανε, ποτίζανε, παρατηρούσανε, και καταγράφανε  με μεράκι την ανάπτυξη των φυτών. Φυτέψανε (μαρούλια, κρεμμυδάκια, καρότα, λάχανα, κουνουπίδι, φράουλες) όταν ήταν έτοιμα κάναμε σαλάτα τα λαχανικά και συνόδευσαν το μεσημεριανό τους φαγητό.

Γνώρισαν τα αρωματικά φυτά δενδρολίβανο, δυόσμο, αρμπαρόριζα, θυμάρι, ρίγανη, λεβάντα, βασιλικό. Μάθανε να τα ξεχωρίζουν από το άρωμά τους. Γνώρισαν τη χρήση τους στη μαγειρική και την ιατρική. Μαγειρέψανε κεφτεδάκια με πατάτες και τα αρωμάτισαν με δυόσμο από τον βοτανόκηπο.

Ο λαχανόκηπος στάθηκε αφορμή να μάθουνε για την παραγωγή της τροφής.  Να μην πετάνε φαγητό γιατί σπαταλούνται για την παραγωγή του πολύτιμοι φυσικοί πόροι. Συζητήσαμε για το οικολογικό αποτύπωμα της τροφής και πόσο σημαντικό είναι  να επιλέγουνε φρούτα και λαχανικά ντόπια και εποχικά. Επίσης ο γεωπόνος τους έδειξε  πως να αντιμετωπίζουν τις ασθένειες των φυτών με φυσικούς τρόπους και όχι φυτοφάρμακα.

«Μικρά & Μεγάλα Βιβλία»

Από την αρχή της χρονιάς εντάξαμε τα Μικρά Βιβλία στο πρόγραμμα. Άλλοτε ατομικά άλλοτε συλλογικά. Η πρώτη συγγραφική απόπειρα είχε θέμα τα χρώματα και σχήματα. Τα παιδιά κάνανε μόνα τους ατομικά Μικρά Βιβλία, αυτοσχέδιες ιστορίες με την αναδυόμενη γραφή που αρμόζει στην ηλικίας τους και τα εικονογραφήσανε.

Δημιουργήσαμε το συλλογικό βιβλίο «Αγγελοαστέρια» με θέμα τους Αγγέλους του καλλιτέχνη Γιάννη Μόραλη, δύο συλλογικά βιβλία με χαϊκού και ένα παραμύθι «Τα φαντάσματα» εμπνευσμένο από τα γλυπτά του Θ. Παπαγιάννη.

Ο έντυπος λόγος ήταν κυρίαρχος όλη τη χρονιά. Τα παιδιά αισθάνθηκαν μεγάλη χαρά καθώς βλέπανε τα αφηγήματά τους και τις ζωγραφιές τους να μετασχηματίζονται σε βιβλία.

«Αλληλογραφία»

Αλληλογραφήσαμε με το 2ο Νηπιαγωγείο Αίγινας. Στο νηπιαγωγείο όπως και στο δημοτικό, η σχολική αλληλογραφία λειτουργεί, δίνει νόημα στη μάθηση, κινητοποιεί και επιπλέον δημιουργεί την επιθυμία του παιδιού να είναι εκεί, στην τάξη, για να πει στα παιδιά με τα οποία αλληλογραφεί τα νέα της τάξης ή τα προσωπικά του αν η αλληλογραφία γίνει ατομικά. Με τις συναδέλφους από το 2ο Νηπιαγωγείο Αίγινας προτιμήσαμε την επικοινωνία μέσω ταχυδρομείου και όχι μέσω mail γιατί το άνοιγμα του φακέλου παραμένει μια εξαιρετική στιγμή: ανακαλύπτουμε αυτό που οι άλλοι μας έχουν γράψει, μας έχουν στείλει, είναι μια στιγμή χαράς.

Ανταλλάξαμε Μικρά Βιβλία, εφημερίδες, φωτογραφίες, κατασκευές. Είχαμε την χαρά στο τέλος της χρονιάς να συναντηθούμε με  τα παιδιά από το 2ο Νηπιαγωγείο Αίγινας στο επιγραφικό μουσείο. Θα συνεχίσουμε την αλληλογραφία και του χρόνου!!!

«Εφημερίδα»

Με τα παιδιά εκδώσαμε τέσσερα τεύχη εφημερίδας με τίτλο «Οι δημοσιογράφοι του νηπιαγωγείου» (Ιανουάριο, Φεβρουάριο, Μάρτιο, Απρίλιο-Μάιο). Τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά σε όλη τη διαδικασία δημιουργίας του κάθε φύλλου εφημερίδας. Προτείναν τα θέματα που θα μπούνε. Υπαγόρευαν τα κείμενα, επέλεγαν τις φωτογραφίες που θα τα συνοδεύουν και αποφάσιζαν σε ποια σελίδα θα παρουσιαστούν. Το παιχνίδι του δημοσιογράφου, των ερωτήσεων και των ειδήσεων εξελίχθηκε σε αγαπημένο.

Τα παιδιά εκφράστηκαν, χάρηκαν, συνεργάστηκαν και περάσανε ευχάριστα σ΄ όλα τα στάδια δημιουργίας της εφημερίδας. Την εφημερίδα πήρανε τα παιδιά τυπωμένη στο σπίτι τους. Αναρτήθηκε ηλεκτρονικά στο blog του σχολείου και τη στείλαμε και στο νηπιαγωγείο με το οποίο αλληλογραφούσαμε.

Η πληκτρολόγηση των κειμένων και η επιμέλεια του τεύχους είναι της εκπαιδευτικού που οργάνωσε τη δράση.

Το πνεύμα της έρευνας και ο πειραματικός ψηλαφισμός

Ενθαρρύναμε τόσο τη συλλογική έρευνα, με τη σύσταση ομάδων όσο και την προσωπική: όταν έμπαινε μια ερώτηση, αναζητούσαμε απάντηση όχι μόνο στα βιβλία, αλλά και σε οπτικοακουστικά αρχεία, καθώς και σε φυσικά πρόσωπα.

Όταν κάτι δεν γνωρίζαμε (και ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να φοβάται να το ομολογήσει ανοιχτά πως δε γνωρίζει τα πάντα) μπαίναμε στη διαδικασία πώς και που αναζητείται η γνώση καθώς και τα βήματα τα οποία πρέπει να ακολουθηθούν.

Αλλάξαμε τον τρόπο διδασκαλίας και έχουν τα παιδιά χρόνο για πειραματισμούς, συγκρίσεις, συζητήσεις αλλά και αναζήτηση λύσεων. Εντάξαμε στο πρόγραμμα και δραστηριότητες stem και ρομποτικής. Τα παιδιά έδειξαν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Συμμετείχαμε στον πανελλήνιο διαγωνισμό ρομποτικής για νηπιαγωγεία με θέμα «Μια βόλτα στην πόλη μου». Η ομάδα απέσπασε βραβείο αρτιότητας προγραμματισμού.

Η ελεύθερη έκφραση & τέχνη

Δώσαμε προτεραιότητα στην έκφραση των παιδιών μέσω της τέχνης.  Γνωρίσαμε καλλιτέχνες γλύπτες, ζωγράφους, τη ζωή και το έργο τους. Η τέχνη  ήταν παντού. Κατέκλυζε την τάξη, τα πάντα γύρω μας! Επισκεφτήκαμε μουσεία, και υπαίθριους χώρους που κοσμούνται με έργα τέχνης (Μουσείο Βορρέ, πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου Γκίκα, Πλατεία Αργεντινής Δημοκρατίας, Εθνική γλυπτοθήκη, Πεδίο Άρεως, Εθνικός κήπος), μέσα από την πολυαισθητική βαλίτσα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης μάθαμε για τον Κυκλαδικό Πολιτισμό και τα ειδώλια. Τα παιδιά γνωρίσανε τέχνες και τεχνικές.

Ζωγράφισαν με ποικίλα υλικά, κάνανε χαρακτικά με τυπώματα και τρισδιάστατες κατασκευές με απλά υλικά. Οι κατασκευές τα οδήγησαν στη δημιουργία παραμυθιού το οποίο εικονογράφησαν και ένοιωσαν τη χαρά της δημιουργίας ενός βιβλίου. 

Η συνεργασία

Επιλέγαμε δραστηριότητες  που να ευνοούν τη συνεργασία μεταξύ των παιδιών και όχι τον ανταγωνισμό. Καλλιεργήσαμε την ομαδικότητα. Αναδεικνύαμε και επιβραβεύαμε τις συλλογικές δραστηριότητες. Επαινούσαμε την προσωπική εργασία καθώς και τα ιδιαίτερα ταλέντα των παιδιών. Τα παιδιά εργάζονται, η εργασία αποβλέπει στο να εκφράσουν το βαθύτερο τους είναι μέσω των κατασκευών,  του σχεδίου, της ζωγραφικής, της σωματικής έκφρασης, του θεάτρου, της μουσικής και της γραφής.

Στους εκπαιδευτικούς σχεδιασμούς μας επιδιώκουμε να συμπεριλαμβάνουμε στόχους και δράσεις που προάγουν τη συνεργασία, τη συμμετοχή αλλά και την εκπαίδευση των γονέων των μαθητών για τη φιλοσοφία του σχολείου μας.

Πραγματοποιήθηκαν δύο ομαδικές συζητήσεις – ομιλίες για τους γονείς από εκπαιδευτικούς και υλοποιήθηκαν δύο βιωματικά σεμινάρια από ψυχολόγους για την οριοθέτηση και τα δυνατά σημεία. Οργανώθηκαν ανοιχτές δράσεις για τις οικογένειες (χριστουγεννιάτικο εικαστικό εργαστήρι, παρουσίαση ρομποτικής, βόλτα και τοπική ιστορία στην πλατεία Αργεντινής Δημοκρατίας).

Χαιρόμαστε όταν στο κλείσιμο της σχολικής χρονιάς οι γονείς αντιλαμβάνονται τη δύναμη της εκπαίδευσης!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s