ΠΟΙΕΣ – ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ (2017)

ΠΟΙΕΣ – ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

  • Α. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ «ΤΟ ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ. Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας»

https://skasiarxeio.wordpress.com

  • Β. ΔΙΚΤΥΟ Συνεργατικών σχολείων (θεσμική παιδαγωγική-παιδαγωγική Φρενέ)| http://diktyofreinetgr.wixsite.com/diktyofreinet
  • Γ. ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ επιμόρφωσης εκπαιδευτικών προσχολικής/δημοτικής/ β΄βαθμιας εκπαίδευσης
    http://pilotikofreinet.weebly.com

 

Α. Η παιδαγωγική ομάδα «το ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟΠειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της Κοινότητας» συγκεντρώνει ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, εκπαιδευτικούς από τους χώρους της Πρωτοβάθμιας, της Δευτεροβάθμιας και της Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Σκοπός της είναι η ανταλλαγή απόψεων, ιδεών και προτάσεων για ένα δημόσιο σχολείο ελεύθερο, ανοιχτό και συνεργατικό, ένα σχολείο-κοινότητα όπου οι τεχνικές του Σελεστέν Φρενέ, η κριτική και η θεσμική παιδαγωγική βρίσκουν τη θέση τους. Τα πρώτα βήματα της αρχικής ομάδας των εκπαιδευτικών ξεκινούν το 2012 με πολλές εκδηλώσεις κυρίως σε σχολεία και πολιτιστικούς χώρους της Αθήνας για τη διάδοση της συνεργατικής παιδαγωγικής. Η ομάδα δημιούργησε ιστοσελίδα όπου αναρτάται ενδιαφέρον και πλούσιο σχετικό υλικό ανοιχτό σε όλους/όλες.

Η δράση της ομάδας ξεκίνησε με προβολές της ταινίας «Το Σκασιαρχείο» του Ζαν Πολ λε Σανουά (1948) και συζητήσεις με την εκπαιδευτική κοινότητα. Η ταινία αναφέρεται στη ζωή του μεγάλου Γάλλου παιδαγωγού Σελεστέν Φρενέ (1896-1966), το έργο του οποίου είναι συνδεδεμένο με τη δημιουργία ενός δημοκρατικού σχολείου για τα παιδιά του λαού. Ο Φρενέ εισήγαγε παιδαγωγικές καινοτομίες και εκπαιδευτικές τεχνικές που άλλαξαν τον τρόπο λειτουργίας και την φιλοσοφία του παραδοσιακού σχολείου και διατηρούν στο ακέραιο, ακόμη και τώρα, την αξία τους. Το σχολείο Φρενέ είναι ένα σχολείο της εργασίας, της πειραματικής έρευνας, της ελεύθερης έκφρασης των παιδιών, της πλήρους άσκησης των δικαιωμάτων τους. Το Κίνημα του Μοντέρνου Σχολείου που βασίζεται στις ιδέες και πρακτικές του Φρενέ  (αλλά και συντρόφων του όπως η Ελίζ Φρενέ, ο Φερνάν Ουρύ, ο Πιερ Λαφίτ κ.ά.) έχει εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο. Μέθοδοι όπως το σχολικό τυπογραφείο, η σχολική αλληλογραφία, τα δημιουργικά εργαστήρια καθώς και δημοκρατικοί θεσμοί όπως το Συμβούλιο της τάξης και ολόκληρου του σχολείου εφαρμόζονται πια σε χιλιάδες σχολεία. Από το 1957 η FINEM (Διεθνής Ομοσπονδία του Κινήματος του Μοντέρνου Σχολείου) συντονίζει και οργανώνει την ανταλλαγή ιδεών και εμπειρίας στους κόλπους του δικτύου  εκπαιδευτικών και σχολείων Φρενέ ανά τον κόσμο.

Τον Μάρτιο του 2017 ιδρύεται η Επιστημονική Ένωση, Σωματείο (Ν.Π.Ι.Δ.), μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με την επωνυμία «Παιδαγωγική ομάδα για την προώθηση της Παιδαγωγικής Φρενέ στην Ελλάδα – Το Σκασιαρχείο – Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας». Σκοπός του Σωματείου είναι «η μελέτη της Παιδαγωγικής Φρενέ, της Θεσμικής και της Κριτικής Παιδαγωγικής έτσι όπως έχουν αναπτυχθεί επιστημονικά και πρακτικά και η εφαρμογή τους στην εκπαίδευση. Δηλαδή, η μελέτη και εφαρμογή παιδαγωγικών αρχών, τεχνικών και εργαλείων που προάγουν ένα σχολείο ελεύθερο, ανοικτό και συνεργατικό με έμφαση στις δεξιότητες έκφρασης, επικοινωνίας, συνεργασίας και κριτικής συνείδησης των μαθητών/μαθητριών».

Μέλη του σωματείου μπορούν να γίνουν οι εκπαιδευτικοί αλλά και μέλη της ευρύτερης εκπαιδευτικής κοινότητας. Το τέλος εγγραφής είναι 10 ευρώ και η ετήσια συνδρομή 15 ευρώ. Οι πόροι διατίθενται αποκλειστικά για την επίτευξη των σκοπών του Σωματείου. Ένα σημαντικό έργου το Σκασιαρχείου σχετίζεται με την παραγωγή εκπαιδευτικού, επιμορφωτικού υλικού (μεταφράσεις, συγγραφή κειμένων, υποτιτλισμοί ταινιών, εκδόσεις κτλ.) και την οργάνωση εκδηλώσεων και επιμορφώσεων στην Αθήνα αλλά και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας με τη συνεργασία Γάλλων ειδικών στην παιδαγωγική Φρενέ και τη Θεσμική παιδαγωγική. Το Δ. Σ. του Σκασιαρχείου είναι πενταμελές και οι συνεδριάσεις του είναι ανοιχτές σε όλα τα μέλη και φίλους/φίλες του Σκασιαρχείου. Συγκροτούνται ομάδες εργασίας  που εργάζονται σε διάφορες θεματικές για την επίτευξη των σκοπών του Σωματείου και την προώθηση της συνεργατικής παιδαγωγικής στη δημόσια εκπαίδευση. https://skasiarxeio.wordpress.com

Β. «ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ». Ξεκινά να λειτουργεί τη σχολική χρονιά 2015-2016 με πρωτοβουλία του Σκασιαρχείου με στόχο αφενός την ανταλλαγή εμπειρίας και αφετέρου την βιωματική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στις συναντήσεις.  Οι συναντήσεις λαμβάνουν χώρα στο Μαράσλειο δημοτικό Σχολείο με συχνότητα περίπου μια φορά τον μήνα, Σάββατο πρωί 9.30΄- 12.30΄, και είναι ανοιχτές σε όλα τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας που ενδιαφέρονται. Κατά την απερχόμενη χρονιά λειτούργησαν δύο ομάδες: Μία ομάδα για την Α΄βαθμια εκπαίδευση (νηπιαγωγείο και δημοτικό), και μία για την δευτεροβάθμια (Γυμνάσιο και Λύκειο). Η σταθερά αυξανομένη προσέλευση εκπαιδευτικών στις συναντήσεις του Δικτύου οδήγησε στην απόφαση δημιουργίας επιπλέον ομάδων, όταν χρειάζεται. Μικρότερες ομάδες του ΔΙΚΤΥΟΥ έχουν ξεκινήσει να λειτουργούν και στην επαρχία, εκεί όπου το Σκασιαρχείο υλοποίησε επιμορφωτικά προγράμματα  (Κόρινθο, Πάτρα, Βόλο, Θήβα και Λειβαδιά, Ρέθυμνο).

Η συμμετοχή στις διαδικασίες και τις συναντήσεις του ΔΙΚΤΥΟΥ είναι δωρεάν και ανεξάρτητη από την εγγραφή στο Σωματείο (Το Σκασιαρχείο). Η ειδοποίηση των μελών του Δικτύου γίνεται κυρίως μέσω μέηλ και της ιστοσελίδας του Δικτύου, http://diktyofreinetgr.wixsite.com/diktyofreinet, ενώ την προετοιμασία των συναντήσεων αναλαμβάνει μια διαφορετική κάθε φορά επιτροπή που εκλέγεται κάθε φορά από τις παριστάμενες/παριστάμενους ειδικά για τον σκοπό αυτό.

Γ. Το Σκασιαρχείο με την ενθάρρυνση κα τη βοήθεια των Γάλλων ειδικών από το ICEM-Pédagogie Freinet (L’Institut Coopératif de l’École Moderne: Συνεργατικό Ινστιτούτο του Μοντέρνου Σχολείου) πήρε την πρωτοβουλία να προτείνει στο Υπουργείο Παιδείας και στο Ι.Ε.Π. τη διοργάνωση μιας επιμόρφωσης περιορισμένου αριθμού εκπαιδευτικών  με στόχο την πιλοτική εφαρμογή σε μικρό αριθμό δημόσιων σχολείων  της Παιδαγωγικής Φρενέ – Θεσμικής Παιδαγωγικής (Π.Φ.-Θ.Π.). Τόσο από το Υπουργείο Παιδείας όσο και από το Ι.Ε.Π. υπήρξε πολύ θετική ανταπόκριση στην πρόταση μας που συγκεκριμενοποιήθηκε τελικά στην σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου που στάλθηκε για ενημέρωση σε όλα τα σχολεία της χώρας και καλούσε τις/τους εκπαιδευτικούς των σχολείων της Αττικής που ενδιαφέρονται να δηλώσουν συμμετοχή στο ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΦΡΕΝΕ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ.

Η επιμόρφωση προσφέρεται από επιμορφωτική ομάδα που αποτελείται από το δυναμικό του ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ (συναδέλφισσες και συναδέλφους που εφάρμοσαν στοιχεία της Π.Φ.-Θ.Π. στην τάξη τους), μεμονωμένους πανεπιστημιακούς από τρία πανεπιστήμια της χώρας ( Αθηνών – Πελοποννήσου και Βόλου), από τρεις Γάλλους πανεπιστημιακούς του ICEM, και από πολιτιστικούς/ πνευματικούς φορείς όπως το Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, το Νεανικό Πλάνο-Κάμερα Ζιζάνιο και το European School Radio. Για τις ανάγκες του Πιλοτικού προγράμματος δημιουργήθηκε η ανοιχτή σε όλους/ες ιστοσελίδα http://pilotikofreinet.weebly.com/.

Η επιμόρφωση προσφέρεται δωρεάν και δεν προβλέπεται καμία αμοιβή για την επιμορφωτική ομάδα ούτε κάποιο ειδικό κονδύλιο από οποιοδήποτε πρόγραμμα. Είναι διετής και περιλαμβάνει δύο κύκλους: έναν κύκλο τριών τριήμερων επιμορφωτικών συναντήσεων κατά την πρώτη χρονιά και έναν κύκλο πρακτικής εφαρμογής, συγγραφής μονογραφιών και ανταλλαγής εμπειρίας κατά την επόμενη χρονιά. Οι επιμορφώσεις υλοποιούνται στο χώρο του Μαράσλειου Δημοτικού Σχολείου.

Αξίζει να σημειωθεί το τεράστιο ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών από τα σχολεία όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, όπως το μαρτυρούν οι 900 και πλέον αιτήσεις που κατατέθηκαν για συμμετοχή στο πρόγραμμα. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε 60 θέσεις που τελικά μπροστά στον όγκο των αιτήσεων διπλασιάστηκαν σε 120. Την επιλογή των επιμορφούμενων πραγματοποίησε τριμελής επιτροπή (αποτελούμενη από μέλος του ΙΕΠ – αντιπρόσωπο του Σκασιαρχείου –  πανεπιστημιακό καθηγητή) και κύριο κριτήριο ήταν η κατάθεση ομαδοποιημένων αιτήσεων από σχολεία, έτσι ώστε να δημιουργηθούν καλύτερες προϋποθέσεις πιλοτικής εφαρμογής της Π.Φ.-Θ.Π. στις σχολικές μονάδες. Εκ των πραγμάτων οι αιτήσεις ενός  πολύ μεγάλου αριθμού ενδιαφερόμενων εκπαιδευτικών και σχολείων δεν ικανοποιήθηκαν. Υπήρξε ωστόσο πρόβλεψη να ικανοποιηθούν τα αιτήματα όλων των στελεχών της εκπαίδευσης που θα ήθελαν να συμμετάσχουν στην επιμόρφωση.

Οι Σχολικές/Σχολικοί  Σύμβουλοι των σχολείων που συμμετάσχουν στο Πιλοτικό Πρόγραμμα ενημερώθηκαν αμέσως μετά την επιλογή τόσο τηλεφωνικά όσο και γραπτά και κλήθηκαν να παρίστανται αυτοδίκαια σε όλες τις φάσεις της επιμόρφωσης και της πιλοτικής εφαρμογής και να την στηρίξουν με την παρουσία τους, την εμπειρία και τις γνώσεις τους.

Η Π.Ε.Σ.Σ. (Πανελλήνια Ένωση Σχολικών Συμβούλων) άσκησε κριτική στο Ι.Ε.Π. διότι δεν συμμετείχαν θεσμικά οι  Σχολ. Σύμβουλοι στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του Πιλοτικού Προγράμματος επιμόρφωσης. Ωστόσο, όπως αναφέρεται αναλυτικά παραπάνω, για πρώτη φορά στα εκπαιδευτικά χρονικά από την μεταπολίτευση και μετά εκδηλώνεται μιας τέτοιας εμβέλειας και ποιότητας δυναμική με πρωτοβουλία εκπαιδευτικών της βάσης. Το Υπουργείο Παιδείας και το Ι.Ε.Π. προς τιμήν τους ανταποκρίθηκαν θετικά στην συγκροτημένη πρόταση του Σκασιαρχείου. Οι Σχολ. Σύμβουλοι έτσι όπως εκτυλίχθηκαν τα πράγματα δεν θα ήταν εκ των πραγμάτων δυνατόν να κληθούν εκ των προτέρων να συμμετάσχουν. Υπάρχουν εξάλλου αρκετές/-οί Σχολ. Σύμβουλοι που συμμετέχουν ατομικά στις διαδικασίες του Σκασιαρχείου και του Δικτύου Συνεργατικών Σχολείων, καθώς έδειξαν ενδιαφέρον για το πλήθος των εκδηλώσεων και ανακοινώσεων σχετικά με την Παιδαγωγική Φρενέ που έγιναν σε σχολεία της χώρας από το 2012 και μετά.

Οι Σχολ. Σύμβουλοι έχουν ωστόσο έναν πολύ σημαντικό ρόλο να παίξουν στην περαιτέρω ανάπτυξη αυτής της δυναμικής, αγκαλιάζοντας και στηρίζοντας αυτή την προσπάθεια που ξεκίνησε από την βάση των εκπαιδευτικών.

Δ. Οι τρεις δομές που περιγράφηκαν παραπάνω (ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ) είναι διακριτές. Μία/ένας εκπαιδευτικός είναι δυνατόν να ενεργοποιείται σε μία μόνο από αυτές. Είναι προφανές ωστόσο ότι οι τρεις δομές αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία με συνεκτικό στοιχείο τη διάθεση να αλλάξουν τα πράγματα στα σχολεία μας με όχημα μια άλλη παιδαγωγική, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί όλα αυτά τα χρόνια μέσα από την θεωρία και την πρακτική εφαρμογή της Π.Φ.-Θ.Π.

Οι δύο εκδόσεις που έχει πραγματοποιήσει ως τώρα το Σκασιαρχείο, όπως και άλλες που ετοιμάζονται με μεταφράσεις και πρωτότυπο υλικό, οι υποτιτλισμοί ταινιών, η έκδοση εφημερίδας και ενημερωτικών φυλλαδίων, η λειτουργία ιστοσελίδων (του Σκασιαρχείου – του Δικτύου – του Πιλοτικού Προγράμματος) αποτελούν ένα πολύ χρήσιμο υλικό στη διάθεση όλων μας για ενημέρωση και αυτομόρφωση.

Η άμεση ενημέρωση όλων για όλα τα ζητήματα, η συλλογικότητα στην λήψη των αποφάσεων, η πλήρης διαφάνεια και η ανάρτηση όλων των εγγράφων/ντοκουμέντων κτλ. στις ιστοσελίδες μας αποτελούν βασική προϋπόθεση  για καλές σχέσεις, συντροφικότητα και εμπιστοσύνη μεταξύ όλων μας και η βάση για μια απρόσκοπτη και σταθερά θετική πορεία αυτής της σημαντικής όσο και ενδιαφέρουσας προσπάθειας.

Στην κατεύθυνση αυτή υπάρχουν πολλά πράγματα ακόμη που πρέπει να γίνουν καλύτερα, απομένει ακόμη να βρούμε τον στέρεο βηματισμό μας και η συμμετοχή όλων μας μας, με τις ιδέες, τις ικανότητες και τις εμπειρίες μας είναι πολύτιμη.

ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΜΑΣ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ – ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ «ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ»: https://skasiarxeio.wordpress.com    

ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ: http://diktyofreinetgr.wixsite.com/diktyofreinet/     

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΦΡΕΝΕ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: http://pilotikofreinet.weebly.com/                                   

ΜΙΚΡΑ ΒΙΒΛΙΑ: http://mikravivlia.weebly.com/