Συντάκτης: skasiarxeio2014

Το «Σκασιαρχείο» γίνεται μέλος της FIMEM!

fimem5

Μετά από 4 χρόνια συνεχούς παρουσίας στην Ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα, η παιδαγωγική ομάδα ΣΚΑΣΙΑΡΧΕΙΟ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΙ ΨΗΛΑΦΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ εισήχθη τελικά στη FIMEM (ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ).

Η  FIMEM είναι μια ένωση εθνικών κινημάτων από όλο τον κόσμο, τα οποία ασπάζονται τη λαϊκή παιδαγωγική και τη συνεταιριστική εκπαίδευση (Παιδαγωγική Freinet). Διευθύνεται από ένα διοικητικό συμβούλιο, αποτελούμενο από μέλη από διάφορες χώρες.  Ο στόχος της είναι η ανάπτυξη της διεθνούς συνεργασίας, με σκοπό  την εδραίωση των πρακτικών της παιδαγωγικής Freinet σε όλες τις ηπείρους. Το κύριο συντονιστικό της όργανο είναι η Γενική Συνέλευση, η οποία αποτελείται  από εκπροσώπους από τα διάφορα εθνικά κινήματα, που συναντιούνται  κάθε δύο χρόνια στη ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ FREINET (RIDEF).

Το 2018 η συνάντηση αυτή διεξήχθη στο LYUNGSKILE στη Σουηδία, μεταξύ 21 και 29 Ιουλίου. Συμμετείχαν 350 περίπου εκπαιδευτικοί και φοιτητές παιδαγωγικής από την Ευρώπη (Γαλλία, Βέλγιο, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία, Βουλγαρία, Δανία, Σουηδία, Φινλανδία, Γερμανία, Ελβετία, Αυστρία και Ελλάδα), την Αμερική (Καναδάς, Μεξικό, Βραζιλία, Ουρουγουάη), την Ασία (Ιαπωνία, Ινδία, Νότια Κορέα) και την Αφρική (Μπενίν, Μαρόκο, Τόγκο, Μπουρκίνα Φάσο, Καμερούν, Ακτή Ελεφαντοστού, Σενεγάλη).

Οι συμμετέχοντες πήραν μέρος στα 21 πρωινά εργαστήρια μακράς διάρκειας με θέματα που άπτονταν της παιδαγωγικής FREINET, ενώ τα απογεύματα διεξάγονταν σεμινάρια, παρουσιάσεις και διαλέξεις. Επιπλέον, μια ημέρα ήταν αφιερωμένη σε 9 διαφορετικές εκδρομές, ανάμεσα στις οποίες μπορούσαν να επιλέξουν. Κάθε μέρα υπήρχαν πολυπολιτισμικές βραδιές στις οποίες παρουσιάζονταν (ενίοτε φολκλορ) στοιχεία της εθνικής κουλτούρας, πολιτικές ιδέες αλλά και γενικότερες ανησυχίες σχετικά με  την κοινωνία, την παιδεία, το περιβάλλον, καθώς και το ίδιο το μέλλον της ανθρωπότητας.

Κατά την παρουσίαση του Σκασιαρχείου, στις 26 Ιουλίου,  αφού ζητήθηκε από όλους τους παρευρισκόμενους να τηρηθεί ενός λεπτού σιγή για τα θύματα της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι, αρχικά δείχτηκε απόσπασμα από την ταινία «Αγωνίζομαι άρα υπάρχω» (2015) του Γιάννη Γιουλούντα, στο οποίο ο πρόεδρος του Ελληνικού κινήματος, Χαράλαμπος Μπαλτάς μιλάει για τη δράση με τους μαθητές του σχολείου του στα  Εξάρχεια, τις δραστηριότητες των εκπαιδευτικών Freinet στην Ελλάδα, το άνοιγμα του σχολείου στην κοινότητα, το όραμα της ομάδας κλπ.

Στη συνέχεια ο συμμετέχων στη Διεθνή Συνάντηση και ιδρυτικό μέλος του Σκασιαρχείου, εκπαιδευτικός Γαλλικής γλώσσας Γιάννης Φωτεινός με τη συνεργασία 8 κυριών, επίσης εκπαιδευτικών,  από την Ισπανία, τη Βραζιλία, τη Γερμανία και τη Σουηδία,  παρουσίασαν το τραγούδι » Σ’αγαπώ γιατί είσαι ωραία». Η  σύνδεση με το πρώτο μέρος της παρουσίασης ήταν πως κάθε τι όμορφο, όπως η ελπίδα, η ελευθερία, η ισότητα, η αλληλεγγύη, η αγάπη, η ζωή, η ειρήνη αλλά και η Ελλάδα (όχι φυσικά εθνικιστικά αλλά σαν τόπος μνήμης και φυσικής ομορφιάς) είναι γένους θηλυκού στα Ελληνικά . Αφού εξηγήθηκαν τα λόγια του τραγουδιού στα Ισπανικά, τα Αγγλικά και τα Γαλλικά, κατόπιν τραγουδήθηκαν (με τη συνοδεία βίντεο από απόσπασμα συναυλίας της ΕΡΤ στο οποίο τραγουδάει ο Γ. Νταλάρας) οι δύο πρώτες στροφές, παρουσιάστηκε παραδοσιακός -κυκλικός- χορός (παραπέμποντας στην ενότητα και τη συνεργασία), ενώ  οι συντελεστές της παρουσίασης παρέσυραν το ενθουσιώδες κοινό να τραγουδήσει και αυτό, αποσπώντας παράλληλα πολλά αυθόρμητα χειροκροτήματα.

Τέλος, αφού είχε προηγηθεί στις 23 Ιουλίου 2018 κατά την ανακοίνωση της Ελληνικής υποψηφιότητας περιληπτική παρουσίαση της δράσης του Σκασιαρχείου (Δίκτυο εκπαιδευτικών, επιμορφώσεις, Πιλοτικό πρόγραμμα, μεταφράσεις και εκδόσεις), στη Γενική Συνέλευση της 27ης Ιουλίου 2018 ανακοινώθηκε επίσημα η ένταξη του Ελληνικού κινήματος για την Παιδαγωγική Freinet στη FIMEM ύστερα από ψηφοφορία με 27 θετικές ψήφους. Επίσης, την ίδια ημέρα εντάχθηκε και το κίνημα Freinet της Ουρουγουάης.

Όσον αφορά το Σκασιαρχείο μοιράστηκαν δωρεάν 50 cd rom στον  υπεύθυνο κάθε εθνικού κινήματος, στα μέλη της Γενικής Συνέλευσης αλλά και επιμέρους σε εκπαιδευτικούς που τα ζήτησαν. Περιείχαν αναλυτικά κείμενα στα Γαλλικά σχετικά με τις δραστηριότητες του Σκασιαρχείου από την ίδρυση του τον Ιανουάριο 2014, το χρονικό της διάδοσης της Παιδαγωγικής Freinet στην Ελλάδα τον 20ο  και 21ο αιώνα,  τις δράσεις αλληλεγγύης στους πρόσφυγες, αλλά και φωτογραφίες των εντύπων του δικτύου, καθώς και βίντεο με ταινίες που γύρισαν εκπαιδευτικοί του Σκασιαρχείου με τους μαθητές τους.

Είναι αναμφισβήτη η χαρά για αυτή τη διεθνής επιβράβευση της προσπάθειας όλων όσων συμμετέχουν στο Σκασιαρχείο, είτε όσων βρίσκονται στις επάλξεις εφαρμόζοντας στις τάξεις τους τεχνικές της Παιδαγωγικής Freinet, είτε ασχολούνται με οργανωτικά θέματα (Πιλοτικό πρόγραμμα, Δίκτυο εκπαιδευτικών, συνεργασίες με άλλους φορείς κλπ), είτε συμμετείχαν στις μεταφράσεις και τις εκδόσεις της ομάδας, αλλά και όλων όσων στήριξαν και στηρίζουν αυτή τη σημαντική για την Εκπαίδευση στην Ελλάδα …..»ουσιαστική συνεργασία ανθρώπων». Ευχόμαστε αυτή η ευτυχής συγκυρία να σημάνει την συμμετοχή όλo και περισσότερων εκπαιδευτικών του Σκασιαρχείου στη Διεθνή Συνάντηση που γίνεται κάθε 2 χρόνια, αλλά και την επικοινωνία με άλλα κινήματα της Παιδαγωγικής Freinet στον υπόλοιπο κόσμο. Ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ πραγματικά σε όλους για αυτή τη σπουδαία επιτυχία! Καλή Συνέχεια…….

Advertisements

Τέχνη και πόλεμος / Προς ένα νέο διεθνισμό της εκπαίδευσης

2018-Έκθεση ο Κήπος της Τζένης Μαρκέτου - Αφίσα Σκασιαρχείο

Η Παιδαγωγική Ομάδα «Το Σκασιαρχείο» σας καλεί την Δευτέρα 24/9/2017, στις 18:00 στην Σχολή Καλών Τεχνών τη; Αθήνας (Πειραιώς) για την εκδήλωση «Τέχνη και Πόλεμος». Στο πλαίσιο της συνεργασίας με την Τζένη Μαρκέτου τα τελευταία 2 χρόνια και  την εικαστική δουλειά  της «Κήπος», το «Σκασιαρχείο» προβληματοποιεί εκ νέου την εκπαίδευση μέσα από τον διεθνισμό και προτείνει το σχολείο της κοινότητας. Τα σχολεία είναι χώροι που πυκνώνουν τα δημόσια νοήματα και οι εγγραφές του κοινωνικού.  Οι πρωτοβουλίες για την δημιουργία τους, όπως στις περιπτώσεις αυτές που έχουμε πολέμους ή καταστάσεις έκτακτης ανάγκης (Παλαιστίνη, Τσιάπας, Λουγκάνσκ, Κομπάνι) είναι αφορμή για συζήτηση για ένα αντεστραμμένο διεθνισμό.

Τι σημαίνει να συνεργάζεται η παιδαγωγική με τα κοινωνικά κινήματα και να έχουμε τη δημιουργία σχολείων που αποβλέπουν στην ιδέα ότι τα παιδιά είναι πολίτες του κόσμου και τι σημαίνει αυτό να προσλαμβάνεται εκ νέου ως δημιουργία μιας πολιτικής των καταπιεσμένων για το σήμερα και το αύριο της εκπαίδευσης; Τι ρόλο έχουν τα σύνορα και οι εθνικότητες σ’ αυτούς τους αγώνες; Πώς νοηματοδοτούν τη σχέση τους τα υποκείμενα της σχολικής ζωής και ποιες διαδικασίες, όπως οι συνελεύσεις, οι τεχνικές Freinet και η οριζοντιότητα, είναι αυτές που παράγουν τη ιδέα της κοινότητας ή της κοινότητας μέσα στην κοινότητα; Το φύλο, το έθνος, η τάξη και η φυλή προβληματοποιούνται εκ νέου. Οι τοπικότητες έχουν τον ρόλο των αντιστάσεων ως δυνατά εδάφη στις απεδαφικοποιήσεις των μετασχηματισμών του καπιταλισμού. Και το σχολείο της κοινότητας γίνεται μια ετεροτοπία, μια δυνατότητα για συνύπαρξη που θέτει τον πόλεμο και τις νέες μορφές κυριαρχίας σε καθεστώς διαμεσολάβησης.

Η παρουσία των προσφύγων στην Ελλάδα ευνοεί τους περαιτέρω μετασχηματισμούς για την  ιδέα του πολέμου και του άλλου. Πρόσφατα, στις 27/7/2018 στη Σουηδία, στη Γενική Συνέλευση της Διεθνούς Συνομοσπονδίας των Κινημάτων του Μοντέρνου Σχολείου (FIMEM) – όπου η ομάδα μας έγινε και επίσημα μέλος – υιοθετήθηκε το παρακάτω ψήφισμα:

«Τα τελευταία 15 χρόνια μια ‘ατομική βόμβα’ έπεσε στη Μεσόγειο: 34.361 θύματα, συμπεριλαμβανομένου πολλών παιδιών είναι το αποτέλεσμα. Κανένας δεν μεταναστεύει με την ελεύθερη βούλησή του. Ιστορικές, οικονομικές, πολιτικές αιτίες (αποικιοκρατία, νέο – αποικισμός, παγκοσμιοποίηση) είναι η ρίζα της φτωχοποίησης της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής. Πρόσφατα είμαστε μάρτυρες του κλεισίματος των συνόρων και της διάχυσης  συναισθημάτων ανασφάλειας και φόβου που εμποδίζουν την αναζήτηση για συλλογικές λύσεις και αλληλεγγύη.

Είναι ουσιώδες να αντιστρέψουμε αυτή τη διαδικασία, να διακηρύξουμε αρχές αειφόρας ανάπτυξης για τις χώρες καταγωγής τους, να απαιτήσουμε την υπευθυνότητα των ΜΜΕ, Ευρωπαϊκών Κρατών  και οργανισμών και να εξουσιοδοτήσουμε και να στηρίξουμε οργανισμούς αλληλεγγύης. Με τη συνάντηση μας στο RIDEF 2018, στη πόλη Ljungskile, στη Σουηδία, εμείς αναζητούμε μια διαφορετική πολιτική αγώνων ενάντια στη φτώχεια και την περιθωριοποίηση κι είμαστε αντίθετοι σε κάθε μορφή διάκρισης και ξενοφοβίας.

Ένα σημαντικό μέρος της κοινής γνώμης ήδη κινητοποιείται να στηρίξει μετανάστες, κοινωνικές οργανώσεις και πράξεις αλληλεγγύης σ’ αυτό το πεδίο. Οι εκπαιδευτικοί Freinet, ενάντια σ’ ότι μας καταστέλλει, παίρνουν την ευθύνη στα σχολεία τους και στην κοινωνία να διακηρύξουν την πολιτική ανυπακοή τους ενάντια στην καταστολή και τις διακρίσεις».

Το Σχολείο Freinet από τη Δανία στην Αθήνα

EXARXEIA_4_9_2018_1

Τα μέλη του ΔΣ του «Σκασιαρχείου» μαζί με τα παιδιά και τους καθηγητές του σχολείου Φρενέ από τη Δανία.

Ο Γιάννης Φωτεινός γνωρίζει στο FIMEM της Σουηδίας τον Κριστιάν (Kristian L. Jespersen) από το Σχολείο Φρενέ της Κοπεγχάγης που του λέει πως θα έρθει με τα παιδιά του μια εβδομάδα στην Αθήνα. Μαζί τους και μια ακόμη δασκάλα, η Σούνε (Synne Ebbesen). Κι ο Γιάννης και ο Μπάμπης τους ξεναγούν στις 4 του Σεπτέμβρη 2018. Τους ζητήσαμε μετά ένα κείμενο για την παρουσία του σχολείου στην Αθήνα. Πώς αποφασίστηκε, τι ήθελαν τα παιδιά. Και να τι μας έγραψαν: (περισσότερα…)

Πρόσκληση σε Έκτακτη Γενική Συνέλευση

Έκτακτη Γενική Συνέλευση

Καλούνται τα μέλη του Σωματείου «Παιδαγωγική ομάδα για την προώθηση της Παιδαγωγικής Φρενέ στην Ελλάδα- Το Σκασιαρχείο- Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας» σε έκτακτη Γενική Συνέλευση την Παρασκευή 21 Σεπτεμβρίου 2018, ώρα 18.00 – 20.00 με θέματα:

  1. Ενημέρωση για την Διεθνή Συνάντηση των Εκπαιδευτικών Φρενέ (RIDEF) που έλαβε χώρα τον Ιούλιο στην Σουηδία, όπου το «Σκασιαρχείο» έγινε επίσημα μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινημάτων του Μοντέρνου Σχολείου (FIMEM)
  2. Στήριξη της εκπαιδευτικής κοινότητας των σχολείων στις πυρόπληκτες περιοχές της Αττικής
  3. Σύντομη παρουσίαση εργασιών από τις επιμέρους ομάδες ευθύνης για τα παρακάτω θέματα:
    • Νέα ετήσια πιλοτικά προγράμματα επιμόρφωσης και εφαρμογής της παιδαγωγικής Φρενέ σε δημόσια σχολεία της Αττικής και της Πελοποννήσου
    • Επιμορφωτικές δράσεις (πχ. προσεχή δράση σε συνεργασία με την ΑΣΟΕΕ)
    • Συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο
    • Λοιπές συνεργασίες – προσεχείς δράσεις
    • Μεταφράσεις – εκδόσεις
    • Δίκτυο Συνεργατικών σχολείων
    • Μικρά βιβλία
    • Ζώνες δεξιοτήτων

( Για τις επιμέρους ομάδες βλ. οργανόγραμμα https://skasiarxeio.wordpress.com/about/organograma/ )

  1. Πρόταση για τη δημιουργία περιοδικού εντύπου της Παιδαγωγικής ομάδας
  2. Λοιπά τρέχοντα ζητήματα…

Η Γενική Συνέλευση θα πραγματοποιηθεί στο 87ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών (Διαπολιτισμικό), Ορφέως 56 και Αχνιαδών στο Γκάζι (Μετρό ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ, έξοδος «Προς Κωνσταντινουπόλεως» και μετά όλοι οι δρόμοι προς αριστερά οδηγούν στην οδό Ορφέως).

Σε περίπτωση μη απαρτίας η Συνέλευση θα πραγματοποιηθεί στον ίδιο χώρο και ώρα την Παρασκευή 28 Σεπτεμβρίου 2018.

Δικαίωμα ψήφου έχουν τα ταμειακώς εντάξει μέλη – η τακτοποίηση των οικονομικών εκκρεμοτήτων μπορεί να γίνει και επιτόπου την ημέρα της Συνέλευσης.

Ο πρόεδρος :

Μπάμπης Μπαλτάς                                                                                                                      

Η Γραμματέας :

Στέλλα Μπαδικιάν

 

Το «Συνεργατικό Ινστιτούτο Λαϊκού Σχολείου» (MCEP) της Ισπανίας και το κίνημα Freinet

Freinet

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ο πρόλογος του Jaume Carbonell Sebarroja για το βιβλίο που εκδόθηκε στην Ισπανία με τίτλο «Χτίζοντας το σχολείο, Οι τεχνικές Freinet πενήντα χρόνια μετά» (2017) [Construyendo escuela, Octaedro, 2017] για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του Σελεστέν Φρενέ. (περισσότερα…)

Εκδήλωση για τον Μιχάλη Παπαμαύρο στην Βολισσό της Χίου

ΦΩΤΟ 4

Την 1η Αυγούστου 2018 ο Πολιτιστικός Σύλλογος Βολισσού διοργανώνει μαζί με την ΠΕΑΕΑ – ΔΣΕ, το Γυμνάσιο Βολισσού και το Δήμο Χίου εκδηλώσεις για το Χιώτη παιδαγωγό που περιλαμβάνουν ομιλία του καθηγητή του ΑΠΘ κ. Χρήστου Τουρτούρα, αποκαλυπτήρια πινακίδας στο χώρο του σπιτιού του, έκθεση βιβλίου και έκθεση φωτογραφίας.

Ο Χρήστος Τουρτούρας είναι συνεργάτης του «Σκασιαρχείου» και θα επιμεληθεί και την έκδοση εκ νέου του βιβλίου του παιδαγωγού «Σύστημα Νέας Παιδαγωγικής» (1961), ενός βιβλίου για το οποίο διασύρθηκε στα δικαστήρια και δεν έτυχε υπεράσπισης ούτε από τον Ευάγγελο Παπανούτσο! Με το Γυμνάσιο της Βολισσού της Χίου συνεργαζόμαστε πολλά χρόνια πριν την τυπική σύσταση του «Σκασιαρχείου» στο πλαίσιο όλων αυτών των σχολείων που σήκωσαν την περίοδο της κρίσης τον αντιφασιστικό αγώνα (Πειραματικό Αθηνών, Ιωννίδειος Σχολή, 8ο Δημοτικό Χαϊδαρίου, 35ο Δημοτικό Αθηνών, Δημοτικό Δίστομου, Μουσείο Καλαβρύτων, κλπ).

Η τακτική επικοινωνία μας για την ανεύρεση των σπανίων βιβλίων του παιδαγωγού αλλά και το διαρκές ενδιαφέρον για την παιδεία της αντίστασης (Παναγής Δημητράτος, Ρόζα Ιμβριώτη, Ιουλία Μπίμπα, Ειρήνη Γκίνη, Δημήτρης Γληνός, Γιώργος Κότσυρας, κλπ) μας κάνουν να χαιρετίζουμε με θέρμη την εκδήλωση που θα λάβει χώρα στο νησί της Χίου κι ελπίζουμε όλη αυτή η αγάπη για το σχολείο (στις φυλακές, στα νοσοκομεία, στα camps, στο Πεδίο του Άρεως ή σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης (όπως στις ελληνικές πρωτοβουλίες στο Κομπάνι, στην Παλαιστίνη, στους Τσιάπας ή το Λουγκάνσκ), αυτή που χαρακτήριζε τον Μιχάλη Παπαμαύρο, να αγγίζει τον λαϊκό δάσκαλο του δημόσιου σχολείου μας και να προσφέρει διαρκώς τις δυνάμεις του για  τις σημερινές πνευματικές ανάγκες των παιδιών. Το κείμενο που ακολουθεί του Σωτήρη Παραδείση, του ανθρώπου που αγωνίζεται για την αποκατάσταση αυτού του δασκάλου, είναι μια μεγάλη συμβολή για την ανάδειξη αυτού του αγώνα που γίνεται στο νησί. (Μπ.Μπ.)

 

ΦΩΤΟ 3ΦΩΤΟ 5

Ο αγωνιστής Μιχάλης Παπαμαύρος

Όσοι έχουν ασχοληθεί με την ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης εκφράζονται με σεβασμό για την προσωπικότητα και το έργο του παιδαγωγού Μιχάλη Παπαμαύρου.

Για ορισμένους κύκλους, που εκπροσωπούσαν ότι πιο αντιδραστικό στην πατρίδα μας, κάποιες παλιότερες εποχές, ο Παπαμαύρος ήταν το «κόκκινο πανί» και φρόντιζαν να το δείχνουν με κάθε τρόπο.

Για τον υπόλοιπο κόσμο παραμένει ένας μεγάλος άγνωστος που το εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν ενδιαφέρθηκε να τον κάνει γνωστό σε ευρύτερα στρώματα.

Μιχάλης Παπαμαύρος: Ο παιδαγωγός. Ο δάσκαλος. Ο επιστήμονας. Ο δημοτικιστής. Ο καινοτόμος. Ο οραματιστής. Ο αγωνιστής. Ο ασυμβίβαστος. Ο επίκαιρος.

Ποιος ήταν όμως ο Μιχάλης Παπαμαύρος;  Γεννήθηκε στις 20 Απριλίου 1891, στη Βολισσό της Χίου. Τέλειωσε τη στοιχειώδη εκπαίδευση στο χωριό του και το Γυμνάσιο στην πόλη της Χίου.  Σπούδασε τη Γερμανική γλώσσα στην Αθήνα και στη συνέχεια εργάστηκε στη Βολισσό ως δάσκαλος.

Πήρε μέρος, ως εθελοντής, στον αγώνα για την απελευθέρωση της Χίου, το 1912.

Το 1913 πήγε για σπουδές στη Γερμανία όπου απέκτησε  διδακτορικό δίπλωμα της Παιδαγωγικής απ το Πανεπιστήμιο της Ιένας (υπήρξε μαθητής του Βίλχελμ Ράιν), διδακτορικό της Φιλολογίας απ το Πανεπιστήμιο της Λειψίας και της Αρχαίας Φιλολογίας απ το Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα υπηρέτησε μεταξύ άλλων ως καθηγητής της Παιδαγωγικής στο «Διδασκαλείο Αρρένων» Θεσσαλονίκης, Διευθυντής του «Αρσακείου» Λάρισας, Ανώτερος Επόπτης της Δημοτικής Εκπαίδευσης Ανατολικής και Δυτικής Θράκης, υποδιευθυντής στο «Μαράσλειο Διδασκαλείο», με Διευθυντή τον Αλεξ. Δελμούζο, καθηγητής στην «Παιδαγωγική Ακαδημία» του Δημ. Γληνού  και Διευθυντής στο «Διδασκαλείο Λαμίας».

Ο Παπαμαύρος άνοιξε νέους δρόμους στην επιστήμη της εκπαίδευσης, προωθώντας θεσμούς που και σήμερα θεωρούνται πρωτοποριακοί.  Μεταξύ άλλων, ήταν ο εισηγητής στη χώρα μας του «Σχολείου Εργασίας», της «Ενιαίας Συγκεντρωτικής Διδασκαλίας» και του θεσμού της «Σχολικής Κοινότητας». Η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης και η ομαδοσυνεργατική μέθοδος διδασκαλίας που εμφανίζονται ως σύγχρονες ανακαλύψεις είναι πρακτικές που ο Παπαμαύρος εφάρμοσε από την εποχή του.

Σχετικά με το ρόλο του δασκάλου στο «σχολείο εργασίας» που προτείνει, σημειώνει: «Η προσωπικότητα του δασκάλου δεν πρέπει να πιέζη το παιδί. Πρέπει να τραβιέται στην πάντα και ν’ αφίνη ελεύθερη την ατομικότητα του παιδιού. Το σχολείο εργασίας όμως είνε κείνο, που εμποδίζει το δάσκαλο να πιέζη με το βάρος της προσωπικότητάς του το παιδί. Το σχολείο εργασίας θέλει το δάσκαλο οδηγό, μα και συνεργάτη, φίλο των παιδιών. Δεν τον θέλει σαν ένα υπερφυσικό ον, μα θέλει να τον κατεβάση προς το επίπεδο των παιδιών. Να τον κάμη όσο επιτρέπεται, κι αυτόν παιδί. Θέλει να τον κάμη να συνταυτίζη την τύχη του με την τύχη των παιδιών»1

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσες είναι, εξ’ άλλου, οι απόψεις του για τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών από δασκάλους και γονείς. Χαρακτηριστική είναι και η παρακάτω παρατήρησή του: «Οι δάσκαλοι πρέπει να πείσουν τους γονείς πως το παιδί θέλει κίνηση. Πως όταν οι γονείς βλέπουν τα παιδιά τους, να τρέχουν, να πηδούν, να σκαρφαλώνουν, πως όλα αυτά δεν είναι σκανταλιές, παρά είναι μια φυσιολογική ανάγκη του παιδικού οργανισμού… οι γονείς πρέπει να καταλάβουν πως, πρέπει βέβαια τα παιδιά να κάνουν στο σπίτι τις σχολικές τους εργασίες, μα πρέπει να βγουν και στο ύπαιθρο για να παίξουν»2

Υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και του δημοτικισμού. Ήταν μέλος του Εκπαιδευτικού Ομίλου.

Σε σειρά άρθρων για θέματα παιδείας που δημοσίευσε σε τοπική εφημερίδα της Χίου, γράφει τα παρακάτω για τη δημοτική γλώσσα: «Η δημοτική γλώσσα, η γλώσσα που μιλεί ο Ελληνικός λαός, είναι ένα στοιχείο της νεοελληνικής πραγματικότητας. Είναι το αμεσώτερο δημιούργημα της νεοελληνικής ψυχής…. Τη γλώσσα αυτή τη μιλούμε όλοι μας, την αισθανόμαστε όλοι μας. Μ’ αυτή εγνωρίσαμε τον κόσμο, μ’ αυτή εμάθαμε να σκεφτώμαστε, μ’ αυτή φανερώσαμε τα πρώτα σκιρτήματα της ψυχής μας. Η Δημοτική γλώσσα είναι η ίδια η ψυχή μας, η νεοελληνική ψυχή μας. Είναι η σκέψις μας και το συναίσθημά μας. Η καθαρεύουσα δεν είναι μητρική μας γλώσσα. Είναι ξένη στην ψυχή μας. Τη μαθαίνομε με το μυαλό μας όπως μαθαίνομε και τα Γαλλικά, δε μας τη δίνει το μητρικό μας γάλα, όπως μας δίνει τη δημοτική. Όποιος αρνείται τη δημοτική μας γλώσσα, αυτός αρνείται τον εαυτό του.»3

Στη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης ο Παπαμαύρος εργάζεται νυχθημερόν για τη εκπαίδευση των παιδιών των αγωνιζόμενων κατά του κατακτητή και την ανύψωση του μορφωτικού επιπέδου του λαού. Στο Εθνικό Συμβούλιο των Κορυσχάδων εκλέχτηκε Εθνοσύμβουλος Χίου. Παράλληλα,  μαζί με τον Κ.Δ. Σωτηρίου ανέλαβε τη διεύθυνση του «Παιδαγωγικού Φροντιστηρίου της Ελεύθερης Ελλάδας».

Στις εκλογές του 1958 ήταν υποψήφιος βουλευτής Χίου, με την ΕΔΑ.

Άφησε πίσω του ένα αξιόλογο επιστημονικό και συγγραφικό έργο. Σημαντικότερα από τα έργα του είναι τα παρακάτω: «Προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της σχολικής διοίκησης στην Ελλάδα», «Η Σχολική Κοινότητα», «J. H. Pestalozzi – Η ζωή και η δράση του» τόμ. Α΄, «Διδαχτικές αρχές του Σχολείου Εργασίας – Είκοσι γράμματα στον Έλληνα Δάσκαλο», «Ειδική Διδακτική του Σχολείου Εργασίας – Είκοσι γράμματα στον Έλληνα δάσκαλο» , «Οι γονείς και τα παιδιά τους», «Σύστημα νέας Παιδαγωγικής». Σ΄αυτό το τελευταίο βιβλίο του, ο Παπαμαύρος αναλύει τις αρχές της μαρξιστικής παιδαγωγικής που κατά τον ίδιο, μπορεί να εφαρμοστεί, «την ημέρα που και το δικό μας κοινωνικό καθεστώς θα γίνει σοσιαλιστικό».

Συνέγραψε επίσης μεγάλο αριθμό  αναγνωστικών βιβλίων για το Δημοτικό Σχολείο. Απ’ αυτά ξεχωρίζουν: Το αναγνωστικό της Ε΄ και Στ΄ τάξης «Ελεύθερη Ελλάδα» που εκδόθηκε το 1944 από την ΠΕΑΕΑ. Το αναγνωστικό της Γ΄ και Δ΄ τάξης «Μεγάλα χρόνια – Το αναγνωστικό της φυλακής» που γράφτηκε το 1947 στις φυλακές της Αίγινας. Επίσης το αναγνωστικό της Γ΄ τάξης «Ο προστάτης του σπιτιού» που αναφέρεται στη δύσκολη ζωή ενός μικρού συγχωριανού του στη Βολισσό και την Αθήνα, όπου μεταναστεύει. Στη συγγραφική του δραστηριότητα περιλαμβάνονται και πολλά βοηθητικά βιβλία σχολικής χρήσης.

Δημοσίευσε πολλές μελέτες και άρθρα σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες, ενώ εξέδιδε το περιοδικό «Εργασία» και αργότερα το περιοδικό «Εργασία και ζωή». Έγραψε τα περισσότερα άρθρα της Παιδαγωγικής και Φιλοσοφικής Εγκυκλοπαίδειας, της οποίας ήταν ο διευθυντής.

Η μεγάλη του προσφορά στην παιδεία δεν στάθηκε εμπόδιο μιας αχαρακτήριστης συμπεριφοράς σε βάρος του από τους ιδεολογικούς του αντιπάλους. Επανειλημμένα διώχτηκε, απολύθηκε, φυλακίστηκε και εκτοπίστηκε για τις ιδέες του.

Στις αρχές του 1917 φυλακίστηκε για 2 μήνες στις φυλακές «Αβέρωφ», ως ύποπτος συμμετοχής στο Κίνημα της Εθνικής Άμυνας.

Ο εκδότης της εφημερίδας «Ρουμελιώτης» Ευάγγελος  Λαχανοκάρδης, ο ωρολογοποιός  Στυλ. Κοψιδάς και άλλοι τοπικοί παράγοντες της Λαμίας  ήταν  από τους πρώτους που τον αντιμετώπισαν με στενομυαλιά και μικροψυχία οδηγώντας στην απόλυσή του από το Εκπαιδευτικό Συμβούλιο, παρά την αντίδραση των σπουδαστών του.

Το 1945 εξορίστηκε στη Γυάρο κι από εκεί στάλθηκε στις φυλακές Αβέρωφ. Αποφυλακίστηκε το 1952.

Μετά την αποφυλάκισή του, αν και είχε προσκλήσεις να μιλήσει σε Γερμανικά Πανεπιστήμια, απαγορεύθηκε η έξοδός του από τη χώρα.

Το 1961 δικάστηκε για το περιεχόμενο και τον τρόπο διακίνησης του βιβλίου «Σύστημα νέας Παιδαγωγικής» και φυλακίστηκε για 6 μήνες στις φυλακές Αγρινίου.

Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης προτίμησε να αφήσει κενή την έδρα της Παιδαγωγικής, γνωρίζοντας ότι ο Παπαμαύρος ήταν ο μόνος που είχε τα απαιτούμενα προσόντα για να την καταλάβει.

Μπορεί στην Ελλάδα να αντιμετώπισε τη μιζέρια και την εμπάθεια, το έργο του όμως αναγνωρίστηκε στο εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1963 οργανώθηκε ειδική γιορτή προς τιμήν του από την Ακαδημία Επιστημών της ΕΣΣΔ και από το Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας.

Οι συνεχείς διώξεις που αντιμετώπισε και οι ταλαιπωρίες που πέρασε, οδήγησαν εκείνον και την οικογένειά του σε μια άσχημη οικονομική κατάσταση με αφάνταστες στερήσεις. Επιπλέον κλόνισαν ανεπανόρθωτα την υγεία του. Πέθανε στις 26 Απριλίου 1963, ως άπορος, στο Δημοτικό Νοσοκομείο Αθηνών, από ανακοπή καρδιάς.

Ο μαθητής του Χάρης Σακελλαρίου έγραψε τη βιογραφία του. Το βιβλίο κυκλοφόρησε, το 1985, από τις εκδόσεις GUTENBERG με τον τίτλο «Μιχ. Παπαμαύρος: Η ζωή – οι διώξεις – το έργο του».

Το Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις Βολισσού φέρει από το 2008 το όνομά του. Να σημειωθεί ότι η πρόταση για ονοματοδοσία του σχολείου απορρίφθηκε αρχικά (το 2004) από κάποιους «αγράμματους» του Υπουργείου Παιδείας, μετά την αντίδραση όμως των φορέων της Χίου το Υπουργείο υποχώρησε και αποδέχτηκε τη σχετική πρόταση. Το 2011 το σχολείο, με αφορμή την ονοματοδοσία, διοργάνωσε μεγάλη εκδήλωση για το Μιχ. Παπαμαύρο με ομιλητές τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Θράκης κ. Αθ. Καραφύλλη και το δάσκαλο κ. Μάρκο Σκούφαλο.

Το Ίδρυμα Κουγιούλη προχώρησε στην ανατύπωση 3 βιβλίων του Παπαμαύρου4, ενώ έθεσε ως στόχο να στήσει την προτομή του στο Σχολείο της Βολισσού.

Δύο τουλάχιστον Σύλλογοι φέρουν το όνομα του Μιχ. Παπαμαύρου. Πρόκειται για το «Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ηλιούπολης», καθώς και για το «Σύλλογο για την ανάδειξη της ιστορίας της εκπαίδευσης στη Φθιώτιδα και την προώθηση άτυπων μορφών μάθησης».

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος της γενέτειράς του Βολισσού που ξεκίνησε με μια πρώτη εκδήλωση (ομιλία του βιογράφου του, Χάρη Σακελλαρίου), το 1995,  έχει αυτή τη στιγμή το φιλόδοξο στόχο να προχωρήσει στην επανέκδοση του «Συστήματος Νέας Παιδαγωγικής». Επίσης την Τετάρτη 1η Αυγούστου 2018 διοργανώνει μαζί με την ΠΕΑΕΑ – ΔΣΕ, το Γυμνάσιο Βολισσού και το Δήμο Χίου εκδηλώσεις για το Χιώτη παιδαγωγό που περιλαμβάνουν ομιλία του καθηγητή του ΑΠΘ κ. Χρήστου Τουρτούρα, αποκαλυπτήρια πινακίδας στο χώρο του σπιτιού του, έκθεση βιβλίου και έκθεση φωτογραφίας.

Μένουν ακόμη πολλά να γίνουν. «Για να εξιλεωθεί έτσι κάπως η Πολιτεία απέναντι του» αλλά και «για να τον γνωρίσουν οι νέοι δάσκαλοι και να συνειδητοποιήσουν το ρόλο τους στη μεγάλη υπόθεση της παιδείας του λαού»5, όπως εύστοχα επισημαίνει ο βιογράφος του Χάρης Σακελλαρίου.

Του το οφείλει ο τόπος του. Του το οφείλει η πατρίδα του. Του το οφείλει η εκπαίδευση που υπηρέτησε με αυταπάρνηση.

 

ΣΩΤΗΡΗΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΗΣ

Διευθυντής του Γυμνασίου με

Λυκειακές Τάξεις Βολισσού

«Μιχ. Παπαμαύρος»

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. Μιχ. Παπαμαύρου: «Διδαχτικές αρχές του Σχολείου Εργασίας – Είκοσι γράμματα στον Έλληνα Δάσκαλο», Τύποις Κ.Ι. Μαυροειδή, Λαμία 1930, Ανατύπωση της 1ης έκδοσης από το Ίδρυμα Κουγιούλη, σελ. 97
  2. Μιχ. Παπαμαύρου: «Σύστημα Νέας Παιδαγωγικής», Αθήνα 1961, σελ. 427
  3. Μιχ. Παπαμαύρου: «Η έννοια του δημοτικισμού», Εφημερίδα «Νέα Χίος», 17 Μαΐου 1928
  4. Πρόκειται για τα βιβλία «Ο προστάτης του σπιτιού», «Νέα Πατρίδα» και «Διδαχτικές αρχές του Σχολείου Εργασίας – Είκοσι γράμματα στον Έλληνα Δάσκαλο»
  5. Χάρη Σακελλαρίου: «Μιχ. Παπαμαύρος: Η ζωή – οι διώξεις – το έργο του», σελ 12

 

Εμπειρίες από την Πιλοτική Εφαρμογή της Παιδαγωγικής Φρενέ 2016-2018 

 IMG_2284
Διημερίδα με θέμα «Εμπειρίες από την Πιλοτική Εφαρμογή της Παιδαγωγικής Φρενέ 2016-2018» πραγματοποιήθηκε στις 18 και 19 Ιουνίου 2018 στη Σιβιτανίδειο Σχολή.
Τη διημερίδα διοργάνωσε η Παιδαγωγική Ομάδα «Το Σκασιαρχείο – Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας» για το εκπαιδευτικό πιλοτικό πρόγραμμα εφαρμογής της παιδαγωγικής Φρενέ (Freinet) που πραγματοποιήθηκε στα δημόσια σχολεία τη διετία 2017-18.
Μια πραγματικά μοναδική έκθεση υλικών και δημιουργικών εργασιών των τάξεων Φρενέ από το Νηπιαγωγείο ως το Γυμνάσιο (εφημερίδες τάξεων, μικρά βιβλία, ελεύθερα κείμενα, αλληλογραφία, καλλιτεχνικές δημιουργίες)
Έγιναν παρουσιάσεις των εμπειριών στις τάξεις Φρενέ (Τι νέα, Συμβούλια, Έξοδος στην κοινότητα, Βιβλιοθήκη, αλληλογραφία) αλλά και Εργαστήρια (Τι νέα, Συμβούλιο, Μικρά βιβλία, κ.α.).
Παρακάτω, ένα όμορφο βιντεάκι που καταγράψαμε τη δεύτερη μέρα της διημερίδας από τις παρουσιάσεις των συναδέλφων και πολλές φωτογραφίες.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.